Nacht, regen en een slingerende caravan op de snelweg
Het is 23:00. Je rijdt met een lege trekker met oplegger (totaal 15 ton, zeiloplegger) over een autosnelweg met drie rijstroken. Het regent al een uur; in de rechterrijstrook staan diepe sporen waarin water blijft staan. Het zicht is ongeveer 200 m. Voor je rijdt een personenauto met een caravan (samen ongeveer 12 m) met 75 km/h. Achter je zit een bestelbus die je op minder dan tien meter volgt met groot licht. Je eigen snelheid is 80 km/h; de begrenzer staat op 80. Boven de weg hangt een matrixbord met 'nat wegdek, aangepaste snelheid'. Het valt je op dat de caravan af en toe een klein slingertje maakt. Je wilt de combinatie voor je inhalen om bij de volgende afrit, over zes kilometer, de afslag te kunnen nemen.
1. Hoe groot moet je volgafstand zijn, en waarom is de 2-secondenregel hier niet genoeg?
Read the worked answer
De 2-secondenregel is een minimum voor een droog wegdek. Bij 80 km/h leg je per seconde ongeveer 22 m af; twee seconden is dus 44 m. Op nat wegdek met water in de sporen is dat te weinig: de remweg wordt ongeveer twee keer zo lang als op droog wegdek, en in een laag water kan het contact met de weg plotseling wegvallen (aquaplaning).
Daar komt bij dat een auto met caravan anders remt dan jij met 15 ton: je kunt niet vertrouwen op zijn remgedrag en hij remt waarschijnlijk korter dan jij.
Vuistregel: minimaal 3 tot 4 seconden afstand op nat wegdek, dus ongeveer 66 tot 88 m, en extra marge omdat de caravan al slingert. Je kunt dan niet voorspellen waar hij remt of uitzwaait. De bestelbus achter je verandert daar niets aan: die afstand is voor jouw veiligheid, niet voor zijn geduld.
2. Moet je de combinatie met caravan hier inhalen? Onderbouw je beslissing met een berekening.
Read the worked answer
Reken het na. Je mag 80 km/h en de combinatie rijdt 75 km/h: je wint 5 km/h, ongeveer 1,4 m per seconde. Om een combinatie van 12 m plus veiligheidsmarges voorbij te komen heb je ruim 100 m nodig en ben je meer dan een minuut naast hem bezig. De begrenzer op 80 maakt dat je niet kunt doorversnellen als het misgaat.
In die tijd rijd je met je wielen door de waterlaag in de linkerspoorvorming, in de spray van de caravan, naast een bestuurder die zelf al slingert.
De conclusie is dus: niet inhalen. Zinvolle alternatieven zijn afstand houden, je snelheid terugbrengen naar ongeveer 70 km/h en zo nodig een afrit of parkeerplaats nemen om de spray en de caravan kwijt te raken. Met inhalen win je hooguit enkele seconden en je neemt een groot risico.
3. De caravan remt plotseling hard en zwaait uit. Wat doe je, en welke rol speelt de bestelbus achter je?
Read the worked answer
Eerste reactie: gas los, stuur recht houden en niet hard remmen. Hard remmen op een nat wegdek met een lege oplegger vergroot de kans dat je zelf gaat schuiven of dat de oplegger je intrekt; de combinatie wordt dan minder voorspelbaar dan de auto voor je.
Houd het stuur stil, rem hooguit rustig en gedoseerd, en zorg dat je niet uitwijkt naar de vluchtstrook bij 80 km/h. De bestelbus met groot licht achter je is een extra risico: rem je hard, dan zit hij bovenop je. Waarschuw hem zo nodig met je remlichten of zet kort de gevarenlichten aan.
Je snelheid en je afstand tot de caravan zijn je enige echte buffers. Vergroot de afstand dus liever nu, dan dat je hem later met een noodstop moet goedmaken.