Afdaling met een defecte retarder en een sponzig rempedaal
Je rijdt met een beladen trekker met drieassige oplegger (40 ton, 26 ton stalen buizen) in de bergen. Voor je ligt een afdaling van 8 km met een gemiddeld stijgingspercentage van 7%; bij het begin staat een bord 'gevaarlijke afdaling'. De vertrager (retarder) heeft sinds vanmorgen een storing en werkt niet. Je rijdt 70 km/h in de hoogste versnelling; de motor remt daardoor nauwelijks. Na twee kilometer ruik je een scherpe, verbrande geur en wordt het rempedaal sponzig: het pedaal gaat dieper voordat de wagen afremt, terwijl de snelheid langzaam oploopt naar 85 km/h. Achter je rijdt een personenauto op enkele meters; de bestuurder gebaart dat je sneller moet. Rechts is een uitwijkstrook met grind (noodremspoor), honderd meter vooruit. Het wegdek is droog en er is weinig ander verkeer.
1. Hoe had je deze afdaling moeten beginnen en welke rijtechniek hoort bij 7% over 8 km?
Read the worked answer
De bedrijfsrem is voor bijremmen, niet voor het hele traject. Bij het begin van de afdaling schakel je terug naar een versnelling waarin de motor de snelheid grotendeels vasthoudt, bijvoorbeeld de 6e of 5e, en laat je de motor op een vast toerental afremmen. Je remt in korte, krachtige stoten: van 70 naar ongeveer 50 km/h, pedaal los, motor laten afremmen, en pas bij oplopen weer een stoot. Zo blijft de rem relatief koel.
Rijd nooit in de vrijloop of met de koppeling ingetrapt, en gebruik de retarder zodra die weer werkt. Met 40 ton en 26 ton staal erop is de energie groot: bij 7% duwt de zwaartekracht met ongeveer 2,8 tonkracht aan de combinatie, en die kracht moeten motor en rem samen opvangen.
2. Verklaar de verschijnselen (sponzig pedaal, brandlucht, oplopende snelheid) en zeg wat je nu doet. Is het noodremspoor een optie?
Read the worked answer
Een sponzig pedaal, een scherpe verbrande geur en een snelheid die oploopt ondanks remmen wijzen op oververhitte remmen (fading). Door de warmte verliezen de remvoeringen en de remvloeistof of de remcilinders hun werking: het pedaal moet dieper en de remkracht neemt af.
Wat je dan doet: niet pompen en niet steeds harder drukken, maar terugschakelen naar de laagst mogelijke versnelling, de motor laten afremmen en de snelheid met korte, harde remstoten zo laag mogelijk zien te houden. Lukt dat niet en loopt de snelheid verder op, gebruik dan de uitwijkstrook met grind in plaats van door te rijden naar een bocht of een steilere passage. Dat is precies waar zo'n strook voor is.
Na het stilstaan zet je de wagen in een versnelling en op de parkeerrem en laat je de remmen afkoelen; parkeer niet met hete remmen tegen brandbaar materiaal.
3. De automobilist achter je zit op je bumper en gebaart dat je sneller moet. Hoe ga je daarmee om zonder je remmen verder te belasten?
Read the worked answer
Je snelheid wordt bepaald door de afdaling, niet door zijn gebaren. Wat je wel doet, is voorspelbaar zijn: korte remstoten in plaats van slepend remmen, een zo gelijkmatig mogelijke snelheid en zo nodig kort de gevarenlichten aan om te laten zien dat je langzaam rijdt.
Houd rechts, zodat hij kan inhalen zodra dat kan, en geef hem de ruimte als hij dat doet. Laat je niet verleiden tot harder rijden of tot continu remmen: dan raak je je remmen kwijt en ben je beiden slechter af.
Zit hij echt op je bumper, vergroot dan je eigen volgafstand tot wat voor je uit rijdt extra. Zo hoef je nooit onverwacht hard te remmen en komt hij niet bovenop je.