Rollenspel 年夜饭: nee zeggen tegen een uitnodiging zonder de band te verliezen
Deel 2 van het mondeling (12 minuten): rollenspel met de examinator als Chinese medestudent 小林. Situatie: 小林 nodigt de kandidaat uit voor 年夜饭 bij hem thuis, zaterdag om 18:00, en zegt er meteen bij: 人来就行，别带东西。 De kandidaat werkt zaterdag van 17:00 tot 22:00 in een Chinees restaurant en kan dus niet komen, maar wil het contact niet verliezen. Vorige week werd een gesprek met 小林 afgebroken omdat de kandidaat 兼职 niet kende; 小林 gebruikt dat woord nu opnieuw. Aan het eind stelt 小林 voor: 那就初一来吧。 De kandidaat weet niet dat 初一 de eerste dag van de maankalender is. Beoordeling: 40% vlotheid, 30% adequaatheid (reageren op de uitnodiging en op 客气), 30% uitspraak en toon. De kandidaat heeft twee spreekstrategieën genoteerd: om een herformulering vragen, en een gok maken en die laten bevestigen.
1. Hoe reageer je op 人来就行，别带东西? Geef twee opeenvolgende reacties en leg uit wat elke reactie doet.
Read the worked answer
Reactie 1: 那怎么好意思呢，第一次去您家，我带点水果吧。 Reactie 2 (na nog een weigering): 好，那我就带一点小东西，不麻烦。
Wat hier gebeurt: de weigering van de gastheer is grotendeels ritueel (客气). Eén keer aandringen hoort erbij; doorgaan tot drie keer maakt het ongemakkelijk en kost vlotheid. Kies iets eetbaars of consumeerbaars dat direct gedeeld kan worden - 水果, 点心, Nederlandse chocolade. Geen dure of persoonlijke cadeaus: dat legt een schuld bij de gastheer.
Beoordeling: een hoge score krijg je als je laat horen dat je de formule herkent én beleefd blijft. 好，那我不带了 is te letterlijk genomen en mist de laag; drie keer blijven aandringen is te opdringerig en leest als het niet begrijpen van de hint. Taalmiddelen die punten opleveren: 怎么好意思, 一点小意思, 不麻烦.
2. Zeg zaterdag af en doe een tegenvoorstel. Welke strategie gebruik je, en waarom werkt 恐怕 hier?
Read the worked answer
Voorbeeld: 真不巧，周六我的兼职要到十点，恐怕赶不上年夜饭了。周日中午我请您喝奶茶，好不好？
Strategie in vier stappen: (1) verzachtende inleiding - 真不巧; (2) objectieve belemmering - de 兼职 tot tien uur, geen verwijt aan 小林; (3) 恐怕 + 赶不上, een inschatting in plaats van een afwijzing; (4) tegenvoorstel met concrete tijd en een tag question (好不好) die de ander de regie laat.
Waarom 恐怕 werkt: het maakt van 'ik kom niet' een voorzichtige voorspelling, waardoor de weigering niet als afwijzing van de persoon klinkt. 我不想去 of 太远了 zou de uitnodiging zelf afkeuren.
Bonus: 小林 zei vorige week 兼职 en gebruikt dat woord opnieuw. Door het zelf terug te gebruiken (我的兼职) laat je zien dat je het woord nu beheerst - dat repareert het afgebroken gesprek van vorige week en levert punten op adequaatheid op.
3. 小林 zegt 那就初一来吧. Je begrijpt 初一 niet. Formuleer je reparatie en leg uit waarom alleen 什么意思？ onvoldoende is.
Read the worked answer
Voorbeeld: 不好意思，初一是几号？是春节那天吗？
Waarom niet alleen 什么意思？: grammaticaal is het correct, maar het klinkt kortaf en geeft de gesprekspartner geen houvast; je toont niet dat je meeluistert. In een beoordeling op vlotheid en adequaatheid levert het weinig op en het kan de indruk geven dat je het hele gesprek niet volgt.
Betere reparatie in drie stappen: (1) aankondigen - 不好意思; (2) een gok of herformulering maken - 是春节那天吗？; (3) om bevestiging vragen - 对吗？ Zo blijft het gesprek doorlopen.
Inhoud: 初一 is de eerste dag van de maankalender, dus nieuwjaarsdag; het is niet 'de eerste van de maand'. Je hoeft dat niet te weten om goed te repareren, maar je moet het wél checken in plaats van 'oké' te zeggen en later op de verkeerde dag te komen. Wie hier ja knikt, verliest punten op adequaatheid.