VWO Chinese taal en cultuur (elementair) flashcards

31 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

四声 (sì shēng)

De vier hoofdtonen van het Mandarijn: hoog-vlak, stijgend, dalend-stijgend en dalend. De toon verandert de betekenis van een lettergreep, bijvoorbeeld ma met verschillende tonen.

不 toonverandering

不 (bù) verandert in bú wanneer het direct voor een lettergreep met de vierde toon staat, zoals in 不是 (bú shì). Voor andere tonen blijft het bù.

一 toonverandering

一 (yī) wordt yì voor de eerste, tweede en derde toon, en yí voor de vierde toon. In telreeksen en aan het einde van een woord blijft het yī.

两 versus 二

两 (liǎng) gebruik je voor 'twee' vóór een maatwoord, zoals 两个人. 二 (èr) gebruik je in telreeksen en samengestelde getallen, zoals 二十 en 第二.

了 als aspectmarkering

了 na een werkwoord geeft aan dat de handeling voltooid is. Aan het einde van een zin kan 了 ook een verandering van situatie aanduiden, bijvoorbeeld 'nu wel'.

Vraagwoord 什么

什么 (shénme) betekent 'wat' en staat op de plaats waar in het antwoord het zelfstandig naamwoord staat. De woordvolgorde van de vraag blijft gelijk aan die van de mededeling.

Prijs in yuan

块 (kuài) is de gesproken vorm van 元 (yuán). 毛 is een tiende yuan en 分 een honderdste. 十二块五 betekent twaalf yuan en vijftig cent.

Tijd vóór werkwoord

In het Chinees staat een tijdsbepaling vóór het werkwoord, niet achteraan zoals in het Nederlands. 我明天去北京 betekent 'ik ga morgen naar Beijing'.

Radicaal en foneticum

Chinese karakters bestaan vaak uit een betekenisradicaal en een klankdeel. De radicaal 氵 wijst op water, 讠 op taal, en het andere deel geeft vaak een aanwijzing voor de uitspraak.

把-constructie

Bij 把 staat het lijdend voorwerp vóór het werkwoord, gevolgd door een resultaat of richting. 我把书放在桌子上 betekent 'ik leg het boek op de tafel'.

被-constructie

被 markeert een lijdende zin: onderwerp + 被 + dader + werkwoord. De constructie komt vaak voor bij negatieve gebeurtenissen, maar niet uitsluitend.

因为…所以

Dit paar betekent 'omdat… daarom' en verbindt oorzaak met gevolg. In het Chinees gebruikt een formele zin vaak beide delen, ook al is één deel in het Nederlands genoeg.

虽然…但是

Dit paar betekent 'hoewel… toch' en drukt een toegeving uit. Beide delen staan vaak samen in één zin, bijvoorbeeld 虽然下雨，但是我去了.

Maatwoord 个

个 (gè) is het algemene maatwoord en wordt gebruikt bij personen en veel voorwerpen zonder specifiek maatwoord. Het staat altijd tussen een getal of aanwijzend woord en het zelfstandig naamwoord.

Maatwoord 本

本 (běn) is het maatwoord voor boeken en andere gebonden papieren, zoals 一本书 en 两本词典. Het vervangt 个 bij deze zelfstandige naamwoorden.

Getal 万

万 (wàn) betekent tienduizend en is de basiseenheid voor grote getallen. 十万 is honderdduizend en 一亿 is honderd miljoen; groeperen gebeurt per vier nullen.

Toontekens in pinyin

Het toonteken staat op de klinker volgens vaste voorrang: eerst a of e, dan ou, anders de laatste klinker. Bij een neutrale toon wordt geen teken geplaatst.

Streekvolgorde karakters

De volgorde is: horizontaal vóór verticaal, links vóór rechts, boven vóór onder, buiten vóór binnen. Een afsluitende streek binnen een omhulling komt het laatst.

Korte brief structuur

Een elementair bericht bevat een aanhef zoals 你好, een kern met tijd, plaats en werkwoord, een afsluiting zoals 此致 of 祝好, en de naam met datum.

Neutrale toon

De neutrale toon is kort en zwak en krijgt geen toonteken in pinyin. Veel partikels zoals 吗, 呢 en 的 worden altijd in de neutrale toon uitgesproken.

没(有) bij ontkenning

In de verleden tijd ontken je met 没 of 没有 en laat je 了 weg. 我没去 betekent 'ik ben niet gegaan'; 不 wordt gebruikt voor gewoonten en de tegenwoordige tijd.

Beleefdheidsvorm 您

您 (nín) is de beleefde vorm van 你 en gebruik je tegen onbekenden, ouderen of in formele brieven. Het werkwoord verandert niet van vorm.

Vraag met 吗

Door 吗 aan het einde van een mededeling te zetten, ontstaat een ja/nee-vraag. De woordvolgorde blijft ongewijzigd: 你去吗 betekent 'ga je?'.

Zelfvoorstelling

Een eenvoudige zelfvoorstelling gebruikt 我叫… voor de naam, 我来自… voor de herkomst en 我住在… voor de woonplaats. Lidwoorden bestaan niet in het Chinees.

请问 als opening

请问 (qǐng wèn) betekent 'mag ik vragen' en opent een beleefde vraag aan een onbekende. Het werkwoord 问 betekent letterlijk 'vragen'.

Hulp bij onduidelijkheid

Met 请再说一遍 vraag je om herhaling en met 请说慢一点 vraag je om een langzamer tempo. 我听不懂 betekent dat je het niet begrijpt.

Mening vragen

你觉得怎么样? vraagt naar iemands mening. Het antwoord begint met 我觉得 gevolgd door een bijvoeglijk naamwoord, bijvoorbeeld 我觉得很好.

Afspraak maken

Met 几点 vraag je naar het tijdstip en met 星期几 naar de dag van de week. Het antwoord gebruikt 点 voor uur en 分 voor minuten.

Beleefd verzoek

麻烦你 (máfan nǐ) betekent 'excuseer me' of 'mag ik je lastigvallen' en gaat voor een verzoek. Het verzacht de vraag zonder de grammaticale structuur te veranderen.

Signaalwoorden in gesprek

Met 对 of 是的 stem je in, met 可是 of 但是 spreek je tegen, en met 然后 en 所以 structureer je een vervolg of conclusie. Zo houd je de beurtwisseling overzichtelijk.

Afscheid 慢走

慢走 (màn zǒu) betekent letterlijk 'loop langzaam' en zeg je tegen iemand die weggaat. Het is een vriendelijke afscheidsformule, geen opdracht om traag te lopen.