Geschenken, tafelorde en een toost zonder alcohol
Een Nederlandse delegatie van zes leerlingen en één docent bezoekt een partnerschool in Hangzhou. Budget voor geschenken: €200. De ontvangst is bij de directeur, de adjunct-directeur, twee vakdocenten en vier leerling-buddy’s. Een leerling stelt voor: één dure vulpen voor de directeur, goedkope notitieboekjes voor de rest, en de cadeaus overhandigen tijdens de welkomsttoespraak. De delegatie blijft drie dagen. Er is een welkomstbanket met een ronde tafel. Eén Nederlandse leerling is veganist, één eet halal. De Chinese contactpersoon vraagt of de docent ‘een paar woorden’ wil zeggen en daarna een toast wil uitbrengen. De docent drinkt geen alcohol. De leerlingen kennen de Chinese tafelorde niet en willen niemand voor het hoofd stoten. De school hecht zichtbaar aan formele beleefdheid, maar de sfeer is informeel tijdens het eten.
1. Beoordeel het geschenkplan. Geef een alternatieve verdeling binnen €200 en leg uit welke culturele principes je toepast.
Read the worked answer
Beoordeling: één dure pen voor de directeur en goedkope boekjes voor de rest benadrukt hiërarchie te veel en kan de adjunct-directeur en docenten gezichtsverlies bezorgen; ook is één pen voor zeven ontvangers onhandig. Alternatief (€200): 2 sets Nederlandse chocolade of tulpbollen à €25 voor directeur en adjunct (€50); 2 theeblikken à €15 voor de vakdocenten (€30); 4 Delft-blauwe boekenleggers à €5 voor de buddies (€20); 1 gezamenlijk cadeau: een fotoboek over de partnerschool/Nederland à €40; inpakken €10; totaal €150, met €50 reserve. Principes: geschenken met twee handen geven; eerst de hoogste gastheer, maar iedereen krijgt iets; geen klokken (送钟 klinkt als ‘afscheid’), geen witte bloemen; vermijd scherpe messen. Overhandig na de toespraak, niet erdoorheen. Houd de waarde bescheiden; te duur kan verplichten.
2. Advies voor de ronde tafel: waar zit de docent, waar zit de gastheer, en hoe zit het met de toost zonder alcohol?
Read the worked answer
Bij een ronde tafel zit de gastheer vaak tegenover de deur of op de ereplaats; de belangrijkste gast naast de gastheer. De Nederlandse docent is gast en zit waarschijnlijk naast de directeur of adjunct. Leerlingen worden afgewisseld met Chinese buddies, niet als één blok. Toost: wacht tot de gastheer begint. De docent kan zeggen: ‘我以茶代酒，敬各位一杯。’ (‘Ik gebruik thee in plaats van wijn en toast op u allen.’) Dat is een erkende formule; hij hoeft geen alcohol te weigeren met ‘I don’t drink’, wat als afwijzing kan voelen. Glas laag houden bij het klinken, met twee handen of één hand onder de andere. Niet zelf als eerste een lange toost houden.
3. Hoe zorg je dat de veganistische en halal leerling niet in een lastige positie komen zonder de gastheer gezichtsverlies te bezorgen?
Read the worked answer
Informeer de contactpersoon vooraf, privé, niet aan tafel: ‘我们有一位同学吃素，还有一位吃清真餐。能不能麻烦您准备一两道简单的菜？’ Vraag om bevestiging zonder eisen. Aan tafel geen luide uitleg waardoor de gastheer gezichtsverlies lijdt; de leerling neemt kleine porties en zegt bij aandringen: ‘谢谢，我吃素，这些菜已经很好了。’ Voor halal: vermijd varkensvlees en gerechten met onduidelijke saus; vraag niet naar de slachtmethode in het gezelschap. Als de gastheer blijft aandringen, kan de docent bijspringen: ‘她吃素，不过她很喜欢这个蔬菜。’ Zo blijft het gezellig en houdt de gastheer gezicht.