Mevrouw Jansen wil niet bloemschikken
Je loopt stage bij een woonzorgcentrum en begeleidt op donderdagmiddag de activiteit bloemschikken. Acht bewoners doen mee, samen met jou en één vrijwilliger. Mevrouw Jansen (84) woont er drie maanden en heeft beginnende dementie. Ze wil niet meedoen: ze duwt de bos bloemen van tafel en zegt driemaal 'naar huis'. Haar dochter belt boos naar de afdeling: volgens haar hield haar moeder vroeger juist heel erg van bloemen en 'moet ze gewoon meedoen, dat is goed voor haar'. Ondertussen zie je op de deelnemerslijst dat meneer Pietersen meedoet; in zijn zorgdossier staat een allergie voor lelies. De bloemen die klaarstaan zijn gemengde boeketten met lelies. Er is nog een uur voordat de activiteit begint en de zorgcoördinator is tot 14.00 uur in overleg.
1. Hoe reageer je op de dochter en hoe betrek je mevrouw Jansen zelf bij de activiteit? Onderbouw je afweging.
Read the worked answer
Je neemt de dochter serieus: ze is bezorgd en kent haar moeder goed, dus je zegt niet 'u heeft ongelijk'. Maar je maakt wel het onderscheid tussen wat de dochter wil en wat mevrouw Jansen nu aangeeft. Mevrouw Jansen zegt drie keer 'naar huis' en duwt de bloemen weg; dat is een signaal dat de activiteit te veel is, niet dat ze dwars zit. Je dwingt haar niet, want bij beginnende dementie is aansluiten bij wat iemand nog kan belangrijker dan de activiteit afmaken. Je biedt een kleinere rol aan: meekijken, één bloem in een vaasje zetten, of naast je zitten met een kopje thee. Lukt dat niet, dan mag ze stoppen. Aan de dochter leg je uit dat je haar moeder niet laat afdwingen en dat je het later opnieuw probeert. Je vraagt haar wat haar moeder vroeger precies fijn vond, zodat je dat kunt gebruiken.
2. Wat doe je met de lelies en met de allergie van meneer Pietersen, nog voordat de activiteit begint?
Read the worked answer
De allergie is een veiligheidskwestie en gaat voor de sfeer van de activiteit. Je pakt de deelnemerslijst en het zorgdossier erbij en controleert of de lelies bij meneer Pietersen inderdaad een risico geven; bij een allergie is niet alleen aanraken maar ook stuifmeel in de lucht een probleem. Je haalt de lelies uit de boeketten of maakt voor hem een apart boeket zonder lelies, en je zet hem niet naast de bloemen. Omdat de zorgcoördinator tot 14.00 uur in overleg is, regel je dit voor die tijd zelf en meld je het daarna. Je vraagt de vrijwilliger om mee op te letten en je legt vast wat je hebt aangepast. Als je twijfelt of een andere bloem veilig is, kies je een bloem die zeker niet op zijn allergielijst staat of je laat hem iets anders doen.
3. Wat rapporteer je, en waarom is dat in deze situatie belangrijker dan alleen 'even doorgeven'?
Read the worked answer
Je rapporteert in het dossier van mevrouw Jansen wat je zag: dat ze de bloemen wegdrukte, 'naar huis' zei en niet wilde deelnemen, en dat je haar niet hebt gedwongen. Ook noteer je wat je hebt geprobeerd en wat wel werkte. Bij meneer Pietersen noteer je de allergie en de aanpassing, zodat een volgende begeleider niet opnieuw de fout maakt. Bij de dochter noteer je het gesprek en de afspraak. Rapporteren is hier geen administratie voor de vorm: het is de enige manier om afspraken over zelfbeschikking en veiligheid vast te houden als jij er niet bent.