D&P VMBO GL cheat sheet
D&P VMBO GL · Keep the key ideas within reach.
Dienstverlening en Producten (D&P) - kernbegrippen, werkwijzen en veiligheid
D&P is een profieldeel in de gemengde leerweg (GL) van het vmbo; het vak combineert dienstverlening (klantcontact, zorg, horeca, retail) met producten (ontwerpen, maken, presenteren) in praktische opdrachten en een meesterproef.
De beroepscyclus in D&P-opdrachten verloopt meestal als: opdracht/behoefte vaststellen → programma van eisen opstellen → ontwerpen of plannen → uitvoeren → controleren en bijstellen → evalueren en presenteren.
Een programma van eisen bevat meetbare eisen aan functie, doelgroep, vormgeving, materiaal, budget, tijd en veiligheid; elke eis is toetsbaar achteraf (bijvoorbeeld 'kostprijs maximaal € 2,50 per stuk').
Kostprijs = materiaalkosten + inkoopprijs + arbeidskosten + overige kosten per eenheid; verkoopprijs = kostprijs + gewenste winstmarge; btw wordt over de verkoopprijs berekend en is geen winst.
Verkoopprijs inclusief 21% btw = exclusief bedrag × 1,21; bij 9% btw × 1,09; terugrekenen van inclusief naar exclusief: delen door 1,21 respectievelijk 1,09.
HACCP-beginselen bij voedsel: scheiding van rauw en bereid product, gekoelde opslag (koelkast 4 °C of lager, vriezer −18 °C), handen wassen, schone materialen en registratie van temperaturen.
Veiligheid en hygiëne: persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken waar voorgeschreven, machines alleen met instructie en beschermkap bedienen, snoeren en gereedschap opbergen, en onveilige situaties melden volgens de geldende procedure.
Klantgericht handelen: actief luisteren, open vragen stellen, de vraag samenvatten en bevestigen, verwachtingen over levering en prijs expliciet maken, en klachten volgens een vaste procedure afhandelen (melding → onderzoek → oplossing → nazorg).
Presenteren en evalueren: een product of dienst onderbouwen met het programma van eisen, keuzes toelichten, feedback verzamelen via een feedbackformulier en verbeterpunten omzetten in een concreet vervolgvoorstel.