VMBO BB Duits common mistakes
VMBO BB Duits · Understand the traps and how to avoid them.
Bij een meerkeuzevraag over een Duitse tekst het antwoord kiezen waarin een woord uit de tekst letterlijk terugkomt, zonder te controleren of de strekking klopt.
Kandidaten scannen op herkenbare woorden en verwarren woordherkenning met begrip; afleiders in het vmbo-bb-examen bevatten vaak precies die letterlijke woorden, terwijl het juiste antwoord een synoniem of omschrijving gebruikt.
What to do instead
Lees eerst de vraag en markeer het kernwoord; zoek in de tekst de plek waar dat onderwerp aan de orde is en lees die alinea helemaal. Formuleer in eigen woorden wat er staat voordat je de opties bekijkt, en streep elk antwoord weg dat alleen op een los woord uit de tekst leunt.
Bij een vraag naar de hoofdgedachte of het doel van de tekst een detail uit de eerste of laatste alinea als antwoord invullen.
Kandidaten lezen alleen de eerste en laatste zin ('intro en slot') en denken daarmee de kern te hebben; op BBL-niveau zijn teksten kort, waardoor één detail al snel als samenvatting voelt.
What to do instead
Schrijf na het lezen in één zin op wat de schrijver de lezer wil vertellen of laten doen, zonder naar de antwoordopties te kijken. Toets daarna elke optie: past die bij de hele tekst of alleen bij één zin? Alleen de optie die alle alinea's dekt, is goed.
Bij een open schrijfopdracht (e-mail of bericht) de Duitse zinnen eerst in het Nederlands bedenken en woord voor woord vertalen.
Kandidaten hebben te weinig geautomatiseerde chunks en durven eenvoudige Duitse standaardformules niet te gebruiken, waardoor de zinsbouw Nederlands blijft (werkwoordpositie, 'ich habe ... gemacht' op de verkeerde plek).
What to do instead
Leer vaste blokken uit je hoofd voor begin, midden en slot (aanhef, bedanken, vraag stellen, afsluiten) en gebruik die als skelet. Schrijf binnen dat skelet korte zinnen met een onderwerp en persoonsvorm; controleer daarna of de persoonsvorm in de hoofdzin op de tweede plaats staat.
In een schrijfopdracht alle punten van de opdracht in één lange alinea proppen en de aanhef of afsluiting overslaan.
Kandidaten letten vooral op grammatica en vergeten dat de beoordeling begint bij inhoud en conventies; tijdsdruk versterkt dat.
What to do instead
Maak voor het schrijven een vaste checklist: aanhef met naam, elke gevraagde deelopdracht in een eigen alinea of zin, passende afsluiting met groet en naam. Vink na afloop elk punt van de opdracht af; een ontbrekend punt kost meer dan een kleine taalfout.
Tijdens het mondeling na een vraag direct in het Nederlands antwoorden of een half Duits/ half Nederlandse zin produceren zodra het lastig wordt.
Onder stress valt de kandidaat terug op de sterkste taal; ontbrekende woordenschat blokkeert de Duitse zin en de switch gebeurt onbewust.
What to do instead
Oefen een vaste reddingszin in het Duits ('Wie sagt man das? Ich meine ...') en leer omschrijvingsstrategieën: gebruik een synoniem, een tegenstelling of een voorbeeld in plaats van het Nederlandse woord. Spreek thuis hardop met een timer zodat de drempel om te blijven doorgaan in het Duits lager wordt.
Bij het mondeling alleen losse steekwoorden uit het hoofd leren en die in willekeurige volgorde opdreunen, zonder op de gesprekspartner te reageren.
Kandidaten bereiden zich voor als presentatie en niet als gesprek; een vraag van de examinator gooit het voorbereide script in de war.
What to do instead
Oefen met iemand die doorvraagt: laat hem twee vervolgvragen stellen per onderwerp en leer daarop te reageren met een korte eigen zin plus een tegenvraag. Bereid per onderwerp drie kernwoorden en twee mogelijke vragen voor, geen uitgeschreven tekst.
Bij luisterfragmenten pas gaan luisteren naar de details nadat het fragment al begonnen is, omdat eerst de vragen worden gelezen.
Kandidaten willen elk woord verstaan en raken in paniek bij de eerste onbekende klank; daardoor missen ze de globale boodschap en de context waarin het antwoord valt.
What to do instead
Lees in de pauze alleen de vraag en het vraagtype (wie, waar, wanneer, hoeveel). Luister de eerste keer op de hoofdlijn en noteer trefwoorden in het Duits of met symbolen; gebruik de tweede keer voor de getallen, namen en plaatsen. Accepteer dat je niet elk woord verstaat.
Bij luistervragen met getallen, tijden en prijzen het eerstgenoemde getal opschrijven, terwijl de spreker het daarna corrigeert.
Kandidaten horen een getal en schrijven meteen; in Duitse dialogen worden tijden en prijzen vaak herhaald of bijgesteld ('nein, doch um halb drei').
What to do instead
Wacht met opschrijven tot de spreker klaar is met het zinnetje en let op signaalwoorden als 'doch', 'eigentlich', 'genau' en 'also'. Noteer tijdens het luisteren beide getallen en kies achteraf het definitieve.
Woordenschatvragen beantwoorden door de Nederlandse betekenis te raden via klankgelijkenis, zonder de contextzin te gebruiken.
Veel Duitse woorden lijken op het Nederlands maar betekenen iets anders ('bekommen', 'Gift', 'Meer'), en kandidaten vertrouwen op die valse vrienden.
What to do instead
Lees altijd de hele zin en bepaal de woordsoort en de functie van het woord. Leer een vaste lijst valse vrienden met een voorbeeldzin erbij, en controleer of de gekozen betekenis logisch in de zin past voordat je antwoordt.
Grammaticavragen over naamvallen en werkwoordsvormen invullen op gevoel, zonder de zin te ontleden op onderwerp, lijdend voorwerp en voorzetsel.
Kandidaten kennen de regels wel passief maar passen ze niet systematisch toe; bij BBL-niveau ontbreekt vaak het routine van 'eerst zinsdelen benoemen'.
What to do instead
Werk met een vaste procedure: zoek de persoonsvorm, bepaal het onderwerp (eerste naamval), kijk of er een voorzetsel met vaste naamval staat, en bepaal daarna de vorm van lidwoord en voornaamwoord. Oefen met korte zinnen waarin je elk zinsdeel labelt voordat je invult.