VMBO BB Duits key terms

Een samenhangend geheel van zinnen dat je leest of hoort, bijvoorbeeld een artikel, brief of verhaal. Bij leesvaardigheid bepaal je eerst het onderwerp en daarna de details van zo'n geheel.

De titel of kop boven een tekst. Die staat vaak in grotere letters en vertelt in enkele woorden waar de tekst over gaat, wat helpt bij het voorspellen van de inhoud.

Het onderwerp waar een tekst of gesprek in het algemeen over gaat, zoals school, vakantie of milieu. Je bepaalt het vaak al na het lezen van de titel en de eerste regels.

De belangrijkste boodschap die de schrijver of spreker wil overbrengen. Je vindt haar meestal in de inleiding of het slot en niet in losse voorbeelden of bijzaken.

Een klein, concreet gegeven in een tekst, zoals een naam, tijd, prijs of aantal. Vragen naar details vragen vaak naar één specifiek woord of getal in de tekst.

Een bepaalde regel of passage in een tekst die je moet opzoeken om een vraag te beantwoorden. Je wijst haar aan met de regelnummers of met een citaat.

Een groep zinnen die bij elkaar horen en meestal met een nieuwe regel begint. Elke alinea behandelt vaak één deelonderwerp, wat het zoeken naar informatie makkelijker maakt.

De opbouw van een tekst in inleiding, middenstuk en slot. Als je de structuur herkent, weet je waar je de hoofdzaak en waar je de voorbeelden kunt verwachten.

Woorden die de richting van een tekst aangeven, zoals aber, deshalb, trotzdem of zum Beispiel. Ze helpen je verbanden zoals tegenstelling of oorzaak snel te herkennen.

Een verbindingswoord dat zinnen of zinsdelen aan elkaar koppelt, bijvoorbeeld und, weil, obwohl of deshalb. Het laat zien of er sprake is van opsomming, oorzaak, gevolg of tegenstelling.

Een tegenstelling tussen twee uitspraken, bijvoorbeeld arm tegenover rijk of Vorteil tegenover Nachteil. Woorden als aber en im Gegensatz zu maken zo'n tegenstelling in een tekst duidelijk.

De betekenis van een woord of zin in een bepaalde context. Een woord kan meerdere betekenissen hebben, dus je kiest de betekenis die in de zin het beste past.

De zinnen en omstandigheden rond een woord of uitspraak. Uit de context kun je vaak de betekenis van een onbekend woord afleiden zonder een woordenboek te gebruiken.

Een boek of digitaal hulpmiddel waarin je de betekenis en spelling van woorden opzoekt. Bij het eindexamen is het gebruik ervan meestal niet toegestaan, dus oefen met raden uit de context.

De korte samenvatting van wat een alinea of tekst werkelijk zegt, zonder voorbeelden. Je formuleert haar in eigen woorden en controleert daarna of de tekst die bewering ondersteunt.

Een korte weergave van de belangrijkste punten van een tekst of gesprek in eigen woorden. Je laat voorbeelden en herhalingen weg en houdt de volgorde van de bron aan.

Een geschreven bericht aan één persoon, met aanhef, kern en afsluiting. In het Duits begin je met Liebe of Sehr geehrte en sluit je af met bijvoorbeeld Viele Grüße.

De aanspreekvorm waarmee je een brief of e-mail begint, zoals Liebe Anna of Sehr geehrter Herr Müller. De keuze hangt af van hoe goed je de ontvanger kent.

De afsluitende groet onder een brief of e-mail, bijvoorbeeld Viele Grüße, Liebe Grüße of Mit freundlichen Grüßen. De informele en formele vorm moeten passen bij de aanhef.

Een digitaal bericht met een onderwerpregel, aanhef, korte tekst en afsluiting. Bij het schrijven let je op een duidelijke Betreff en op een passende toon.

De onderwerpregel bovenaan een e-mail of formulier. Daarin staat in enkele woorden waar het bericht over gaat, bijvoorbeeld Anmeldung für den Kurs of Frage zum Termin.

Vaste uitdrukkingen die je bij een bepaalde taak gebruikt, zoals Ich möchte mich beschweren over of Ich würde mich freuen, wenn. Ze maken je schrijf- en spreektaal vlotter en natuurlijker.

De volgorde van de woorden in een Duitse zin. In een hoofdzin staat de persoonsvorm op de tweede plaats, en na woorden als weil of dass gaat de persoonsvorm naar het einde.

Een bijzin die niet zelfstandig kan staan en met een voegwoord zoals weil, dass of wenn begint. De persoonsvorm staat dan helemaal achteraan in de zin.

Het werkwoord dat de handeling of toestand in een zin aangeeft, zoals gehen, haben of werden. Het wordt vervoegd naar persoon, tijd en getal en bepaalt deels de zinsbouw.

De voltooide tijd die je in gesproken Duits veel gebruikt, gevormd met haben of sein plus het voltooid deelwoord. Bijvoorbeeld Ich habe gelernt of Ich bin gefahren.

De verleden tijd die vooral in geschreven teksten voorkomt, zoals er ging, er war of er hatte. In spreektaal gebruikt men vaker het Perfekt in plaats van deze vorm.

Het lidwoord voor een zelfstandig naamwoord: der, die of das, of een vorm als ein of eine. Het geslacht moet je bij elk zelfstandig naamwoord uit je hoofd leren.

Een zelfstandig naamwoord dat een persoon, zaak of begrip aanduidt, zoals der Lehrer, die Schule of das Buch. In het Duits schrijf je zulke woorden altijd met een hoofdletter.

De naamval van een woord in de zin: nominatief, accusatief, datief of genitief. De naamval hangt af van de functie in de zin en van het voorzetsel of werkwoord.

De manier waarop je woorden uitspreekt. Bij Duits let je op klanken zoals ch, ü en ö, op de klemtoon en op het verschil tussen lange en korte klinkers.

De extra nadruk die je op een lettergreep of woord legt. Een verkeerde klemtoon kan een woord onverstaanbaar maken, dus oefen met de klemtoon van lange woorden.

Een mondelinge uitwisseling tussen twee of meer personen. Bij het schoolexamen gespreksvaardigheid reageer je op vragen, stel je zelf vragen en houd je het gesprek gaande.

Een vraag waarmee je om verduidelijking vraagt, bijvoorbeeld Wie bitte? of Können Sie das wiederholen? Zo voorkom je dat je een gesprek verkeerd begrijpt.

De aanpak die je gebruikt bij luisteren, zoals eerst naar het onderwerp luisteren en daarna naar getallen of namen. Een goede strategie helpt je ook als je niet elk woord verstaat.

Het begrijpen van gesproken Duits, bijvoorbeeld een fragment, aankondiging of interview. Je oefent dit door vooraf naar de vraag te kijken en tijdens het luisteren aantekeningen te maken.

Een belangrijk woord in een vraag of luisterfragment dat je helpt de juiste informatie te vinden. Je herkent het vaak doordat het in de vraag én in het fragment terugkomt.

Kennis over het land, de cultuur en het dagelijks leven van Duitssprekende landen. Daarbij horen onder meer feestdagen, school systeem, vervoer en gewoonten.

Vaste feestdagen in Duitstalige landen, zoals Weihnachten, Ostern en de Tag der Deutschen Einheit op 3 oktober. Sommige zijn regionaal verschillend, bijvoorbeeld in katholieke of protestantse deelstaten.

De opbouw van het onderwijs in een land, in Duitsland onder meer Grundschule, Hauptschule, Realschule en Gymnasium. Na de basisschool kiezen leerlingen vaak een schooltype dat bij hun niveau past.