VMBO GL/TL Duits flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

zentrale Aussage

De hoofdgedachte van de hele tekst. Je vindt haar vaak in de inleiding of het slot en toetst haar door te vragen waar de hele tekst over gaat.

Signaalwoord 'aber'

Duitse tegenstelling: wat volgt wijkt af van wat ervoor stond. Bij leesvragen wijst 'aber' vaak op het standpunt dat de schrijver uiteindelijk verdedigt.

Signaalwoord 'deshalb'

Geeft een gevolg aan: het tweede deel is het resultaat van het eerste. Herken ook 'daher', 'darum' en 'folglich' als gevolgaanduiders.

Signaalwoord 'weil'

Leidt een oorzaak of reden in met een bijzin; het werkwoord staat dan achteraan. Synoniemen in betekenis: 'da' en 'denn' (denn met normale woordorde).

Signaalwoord 'zum Beispiel'

Kondigt een voorbeeld of opsomming aan. Andere voorbeeldmarkeerders zijn 'etwa', 'beispielsweise' en 'so'. Een voorbeeld is nooit de hoofdgedachte.

Wortbedeutung aus Kontext

Bij een onbekend Duits woord lees je de zin ervoor en erna, bepaal je de woordsoort en let je op voor- en achtervoegsels zoals 'un-', '-los' of '-bar'.

Falsche Freunde

Duitse woorden die op Nederlandse woorden lijken maar iets anders betekenen, bijvoorbeeld 'Gift' (vergif), 'bekommen' (krijgen) en 'eventuell' (misschien).

Absicht des Autors

Het doel van de schrijver met de tekst: informeren, overtuigen, waarschuwen, amuseren of adviseren. De toon en werkwoordskeuze verraden dit doel.

Überschrift und Zwischentitel

Titel en tussenkoppen geven de structuur en het onderwerp per deel aan. Ze zijn een snel hulpmiddel om de hoofdgedachte en de opbouw te voorspellen.

Alinea-functie: Beispiel

Een alinea die met 'Zum Beispiel' of 'Etwa' begint, illustreert een eerder genoemde bewering. Ze ondersteunt het standpunt maar is zelf niet de hoofdgedachte.

Alinea-functie: Gegenargument

Een alinea met 'Allerdings', 'Jedoch' of 'Im Gegenteil' weerlegt of nuanceert een eerder standpunt. Let op wat de schrijver daarna als eigen conclusie trekt.

Detailfrage

Een vraag naar één concreet gegeven in de tekst, zoals een naam, getal, plaats of tijdstip. Je vindt het antwoord door gericht te scannen op sleutelwoorden.

Scannen versus lezen

Scannen is zoeken naar één woord of getal zonder de hele tekst te lezen; globaal lezen is de tekst vlug doornemen voor de hoofdgedachte. Kies de techniek per vraagtype.

Tijdsaanduidingen

Woorden als 'zuerst', 'dann', 'danach', 'schließlich' en 'seitdem' ordenen gebeurtenissen. Ze zijn beslissend bij vragen over volgorde of ontwikkeling in de tekst.

Absolute woorden in opties

Opties met 'immer', 'nie', 'alle' of 'nur' zijn meestal fout, omdat teksten zulke absolute uitspraken zelden doen. Relativerende opties zijn vaker correct.

Parafrase in meerkeuze

Het juiste antwoord bij een meerkeuzevraag herhaalt de tekst zelden letterlijk; het herformuleert dezelfde betekenis. Letterlijke citaten zijn vaak afleiders.

Getallen en Daten

Jaartallen, percentages en bedragen zijn vaak het doelwit van een detailvraag. Noteer ze tijdens het lezen en let op eenheden en op 'etwa' (ongeveer).

Konjunktiv als signaal

De Konjunktiv II ('wäre', 'hätte', 'würde') kan een wens, voorwaarde of beleefdheid uitdrukken. In een betoog signaleert hij vaak een hypothese of tegenwerping.

Negatie herkennen

'nicht', 'kein', 'nie', 'niemand' en 'nichts' keren de betekenis om. Een vraag met 'Welche Aussage ist falsch?' vraagt juist naar de tegengestelde bewering.

Frage nach dem Zweck

Vragen als 'Warum erwähnt der Autor ...?' vragen naar de functie van een tekstdeel, niet naar de inhoud. Antwoord met een doel, bijvoorbeeld 'om te waarschuwen'.

Textsorte erkennen

De tekstsoort bepaalt de leesstrategie: nieuwsbericht (functie: informeren), reclame (overtuigen), recept of handleiding (instrueren), column (opinie geven).

Open vraag: antwoordlengte

Bij een open vraag in het Nederlands geef je alleen het gevraagde element, in eigen woorden of met een kort Duits citaat. Overtollige informatie levert geen punten op.

Citeren uit de tekst

Bij 'citeer' neem je een letterlijk tekstdeel over tussen aanhalingstekens. Neem alleen de kernzin over, niet een hele alinea, en let op de taal van het antwoord.

Verwijswoorden

'er', 'sie', 'es', 'dieser' en 'dabei' verwijzen terug of vooruit. Om te begrijpen wie of wat bedoeld wordt, zoek je het dichtstbijzijnde passende zelfstandig naamwoord.

Satzbau: Hauptsatz

In een Duitse hoofdzin staat de persoonsvorm op de tweede plaats. Na een bijwoord of bijzin op positie één volgt dus direct het werkwoord.

Satzbau: Nebensatz

In een bijzin schuift de persoonsvorm naar het einde, direct voor de punt. Herken een bijzin aan voegwoorden als 'weil', 'dass', 'obwohl' en 'wenn'.

Trennbare Verben

Bij scheidbare werkwoorden zoals 'aufstehen' of 'mitmachen' staat het voorvoegsel aan het einde van de hoofdzin. Dit kan de betekenis van een zin verduidelijken.

Um zu + Infinitiv

Deze constructie drukt een doel uit: 'um ... zu lernen' betekent 'om ... te leren'. Ze helpt bij vragen naar het doel of de reden in de tekst.

Passiv herkennen

'werden' plus voltooid deelwoord vormt het passief: 'wird gemacht'. Dit wijst vaak op een beschrijving van processen of regels, zonder dat de dader genoemd wordt.

Präfixe mit Bedeutung

Voorvoegsels veranderen de betekenis: 'un-' ontkent, 'miss-' duidt op fout of verkeerd, 'wieder-' op herhaling, 'vor-' op vooraf of naar voren.

Suffixe mit Bedeutung

Achtervoegsels geven woordsoort of betekenis: '-heit' en '-keit' maken zelfstandige naamwoorden, '-bar' en '-los' maken bijvoeglijke naamwoorden, '-chen' verkleint.

Zeitungsartikel: Aufbau

Een nieuwsbericht begint met de kern in de eerste alinea (de 'lead') en werkt daarna uit met details, citaten en achtergrond. De hoofdgedachte staat dus vooraan.