Leesvaardigheid (tekstbegrip Duits)
Het centraal examen Leesvaardigheid Duits (GL/TL) toetst of je Duitse teksten zelfstandig begrijpt: advertenties, brochures, nieuwsberichten, lezersbrieven en formulieren. Je antwoordt in het Nederlands. Vragen gaan over hoofdgedachte, deelonderwerp, functie van een alinea, mening, details en woordbetekenis.
Wat je moet kunnen
- Hoofdgedachte: kijk naar titel, eerste en laatste alinea; die noemt zelden letterlijk het juiste antwoord.
- Functie van een alinea: concludeert hij, geeft hij een voorbeeld, een tegenargument of een oplossing? Let op signaalwoorden aan het begin.
- Mening en argument: onderscheid feit (aus einer Studie geht hervor) van opinie (ich finde, meiner Meinung nach, leider).
Signaalwoorden als sleutel
Oorzaak/gevolg: weil, da, denn, deshalb, daher, folglich. Tegenstelling: aber, doch, jedoch, sondern, trotzdem, zwar ... aber. Opsomming: zunächst, außerdem, zudem. Voorbeeld: zum Beispiel, etwa. Voorwaarde: wenn, falls. Toegeving: obwohl. Deze woorden verraden de structuur en dus vaak het antwoord.
Verwijswoorden en woordbetekenis
er/sie/es, dabei, damit, darauf verwijzen naar eerder genoemde woorden of naar de hele vorige zin; controleer geslacht en getal. Raad woorden uit de vorm: Umweltverschmutzung = Umwelt + Verschmutzung; voorvoegsels un-, miss- en zer- maken een woord negatief. Pas op Falsche Freunde: Gift = vergif, Meer = zee, bekommen = krijgen, eventuell = mogelijk.
Werkvoorbeeld
Tekst: Zwar gibt es inzwischen mehr Freistunden, doch die Zahl der Prüfungen ist gestiegen. Deshalb fordert die Schülervertretung einen späteren Beginn des Unterrichts. Vraag: welke functie heeft de tweede zin? A. voorbeeld B. conclusie/gevolg C. tegenstelling D. opsomming. Redenering: Zwar ... doch zet twee feiten tegenover elkaar; Deshalb koppelt daaraan een gevolg, namelijk de eis van de leerlingenraad. Antwoord B. Wie alleen op gestiegen let, kiest C en mist het signaalwoord.
Valkuilen
- Een optie die letterlijk in de tekst staat, is vaak de afleider; de vraag gaat om wat de schrijver bedoelt.
- Bij open vragen: antwoord in het Nederlands, kort en met de kern; neem geen hele Duitse zin over als er niet om een citaat wordt gevraagd.
- Verwar bewering en argument: een zin met weil of denn levert het argument, niet de bewering.