Reflectie, loopbaanoriëntatie en doorstroom naar vervolgonderwijs
Dit domein toetst of je kunt terugkijken op je eigen handelen, een onderbouwde keuze maakt voor stage of vervolgopleiding en weet hoe je je aanmeldt.
Reflecteren
Een reflectie is geen verslag van wat je deed, maar een analyse: wat gebeurde er, waarom deed ik dat, wat leverde het op en wat doe ik de volgende keer anders? STARR helpt: Situatie, Taak, Actie, Resultaat, Reflectie. Korthagen gaat een laag dieper: gedrag, bekwaamheid, overtuiging, identiteit en betrokkenheid. Een leerdoel maak je SMART.
Loopbaancompetenties
Vijf competenties: kwaliteitenreflectie (wat kan ik), motievenreflectie (wat wil ik en waarom), werkexploratie (welk werk bestaat er), loopbaansturing (welke stappen zet ik) en netwerk (wie kan mij helpen).
Kiezen en doorstromen
Oriënteren via open dagen, meeloopdagen, studiedagboeken en gesprekken met studenten. Niveaus: entree (1), basisberoeps (2), vakbekwaam (3) en middenkader of specialist (4). BOL combineert school met stage, BBL combineert werken en leren. Aanmelden gebeurt meestal vóór 1 april via het mbo met DigiD; daarna volgt een intake of studiekeuzecheck.
Uitgewerkt voorbeeld
'Ik durf vaker vragen te stellen' is vaag. SMART geformuleerd: 'de komende vier weken stel ik op elke stagedag minimaal twee vragen aan mijn begeleider en noteer de antwoorden in mijn logboek.' Redenering: het doel is meetbaar (twee vragen per dag, vier weken) en tijdgebonden, en het hoort bij kwaliteitenreflectie plus loopbaansturing. Achteraf evalueer je met het logboek als bewijs en stel je het doel bij.
Valkuilen
- Alleen opschrijven wat goed en fout ging, zonder vervolgstap of leerpunt.
- Een leerdoel dat niet meetbaar is, zoals 'beter communiceren'.
- Loopbaancompetenties verwarren met vakkennis of met beroepscompetenties.
- Pas na de aanmelddeadline reageren, waardoor een populaire opleiding vol zit.