Bus te laat: een bericht van 40 woorden in 10 minuten
Je logeert twee weken bij een gastgezin in Bayeux voor een uitwisseling. Mevrouw Lefèvre, je gastmoeder, heeft bij aankomst gezegd: 'On se tutoie, d'accord?' Jullie eten om 19u00. Om 18u20 sta je bij de bushalte en zie je op de app dat je bus 40 minuten vertraging heeft. Je moet haar laten weten dat je later bent en dat ze niet op je hoeft te wachten met eten. Je hebt 10 minuten en je mag geen woordenboek of vertaalapp gebruiken, net als bij het schoolexamen schrijven. Wat je op school hebt geleerd: 'je suis en retard', 'je vais arriver', 'attendre', 'désolé', 'vers 19h15', 'à tout à l'heure'. Je twijfelt tussen 'je suis en retard de 40 minutes' en 'j'ai 40 minutes de retard', en tussen 'tu' en 'vous'. De app kan nog één keer open, daarna is de batterij leeg.
1. Schrijf de boodschap (25-40 woorden) en leg per zin je keuze uit.
Read the worked answer
Boodschap: 'Bonjour Madame Lefèvre, je suis désolé, mon bus a 40 minutes de retard. J'arrive vers 19h15. Ne m'attends pas pour manger, à tout à l'heure!'
Verantwoording per zin:
Bonjour Madame Lefèvre- begroeting plus naam is altijd veilig; je hoeft niet te kiezen tussen informeel en beleefd in de aanhef.je suis désolé- vaste formule uit de les;désolé(e)mag, want de uitgang verandert niets aan de begrijpelijkheid.mon bus a 40 minutes de retard- de standaardstructuur is avoir + duur + de retard.Je suis en retard de 40 minutesis niet fout, maar zwaarder en gevoeliger voor fouten; kies de vorm die je beheerst.J'arrive vers 19h15- nabije toekomst met de tegenwoordige tijd is op dit niveau genoeg;versbetekent rond, dus je belooft geen exacte minuut.Ne m'attends pas pour manger- let op de vorm:attendshoort bijtu,attendezbijvous. Omdat zij tutoyeert, isattendsde juiste.à tout à l'heure- vaste afsluiting voor dezelfde dag.
2. Leg uit waarom je 'tu' gebruikt en niet 'vous', en wat je doet als je twijfelt.
Read the worked answer
Waarom 'tu': mevrouw Lefèvre heeft zelf On se tutoie, d'accord? gezegd. Daarmee is de kwestie beslecht: in een gastgezin waar je dagelijks aan tafel zit, is vous na die uitnodiging afstandelijk. Je gebruikt tu dus consequent: tu, ton, tes, en werkwoordsvormen zonder -ez.
De standaardregel: tegen een onbekende volwassene zeg je vous. Je stapt pas over op tu als de ander dat voorstelt (on se tutoie?) of als de ander zelf tu tegen je zegt.
Bij twijfel: kies vous en vraag het. On peut se tutoyer? is één korte zin en klinkt vriendelijk; per ongeluk tu zeggen tegen iemand die dat niet wil, klinkt onbeleefd en is lastiger terug te draaien.
De echte valkuil bij schrijven: wisselen binnen één tekst. Eén keer tu en twee zinnen later vous levert meer puntverlies op dan consequent de 'veilige' vorm kiezen, want de beoordelaar ziet dan dat je de regel niet beheerst.
3. Welke fout kun je je met 40 woorden en 10 minuten het beste veroorloven, en welke absoluut niet?
Read the worked answer
Bij een korte schrijfopdracht telt eerst de boodschap: de lezer moet weten (1) dat je later bent, (2) hoe laat ongeveer, (3) dat ze niet moet wachten. Zonder die drie punten is het bericht mislukt, ook als de grammatica klopt.
Wel te verdragen: een ontbrekend streepje op désolé, 19h15 in plaats van dix-neuf heures quinze, of een kleine spelfout in serviette-achtige woorden. Dat belemmert het begrip niet.
Niet te verdragen:
- Een verkeerde persoonsvorm die de betekenis omdraait, zoals
ne m'attendez pasterwijl jetugebruikt - dan klopt de aanspreekvorm niet meer. - Een ontkenning vergeten:
je suis en retardschrijven terwijl je bedoelt dat je níet laat bent. - Letterlijk uit het Nederlands vertalen, bijvoorbeeld
ik ga komen→je vais venirin een context waar de tegenwoordige tijd hoort.
Werkwijze in 10 minuten: 2 minuten nadenken over de drie kernpunten, 4 minuten schrijven, 2 minuten controleren op aanspreekvorm en ontkenningen, 2 minuten woorden tellen en herstellen. Niet herschrijven wat al goed is.