VMBO BB Frans common mistakes
VMBO BB Frans · Understand the traps and how to avoid them.
Bij een leesvraag in het Nederlands antwoorden met een letter (A/B/C/D) terwijl de vraag in het Nederlands om een citaat of eigen bewoording vraagt, of omgekeerd een letter geven waar een citaat nodig is.
Leerlingen herkennen het vraagtype niet en gebruiken altijd dezelfde antwoordvorm die ze bij meerkeuzevragen gewend zijn; de instructie boven de vraag wordt overgeslagen.
What to do instead
Leer eerst het vraagtype herkennen: onderstreep het vraagwoord (citeer, welke zin, hoe blijkt, wat bedoelt de schrijver) voordat je de tekst leest. Maak per vraagtype een vast stappenplan: bij citeren de hele zin overschrijven tussen aanhalingstekens, bij meerkeuze alleen de letter plus eventueel de woorden van de optie.
Een citaat uit de tekst geven dat wel het juiste onderwerp noemt maar niet letterlijk de gevraagde zin is, bijvoorbeeld een halve zin of twee zinnen door elkaar.
Leerlingen citeren uit hun hoofd na het lezen en schrijven de strekking op in plaats van de exacte woorden; ze beseffen niet dat een citaat woord voor woord moet kloppen.
What to do instead
Citeren betekent kopiëren: zet je vinger op de regel, neem de zin over vanaf de hoofdletter tot de punt en controleer daarna woord voor woord of elk woord in de tekst staat. Oefen met zinnen waarin het antwoord in de tweede helft staat, zodat je niet te vroeg stopt.
Bij een globaal leesvraag (hoofdgedachte, doel van de tekst, titel kiezen) antwoorden met een detail uit de eerste alinea in plaats van de hoofdgedachte.
Leerlingen lezen alleen het begin van de tekst en verwarren het eerste voorbeeld met de boodschap van de hele tekst; ze kennen het verschil tussen hoofdzaak en bijzaak onvoldoende.
What to do instead
Lees bij dit vraagtype eerst de inleiding en het slot en daarna de tussenkopjes; formuleer in één eigen Nederlandse zin waar de tekst volgens jou over gaat en vergelijk die met de opties. Streep opties weg die maar over één alinea gaan.
Blijven hangen bij een onbekend Frans woord en daardoor tijd verliezen of de hele alinea verkeerd begrijpen, terwijl de betekenis uit de context af te leiden is.
Leerlingen zijn gewend elk woord te willen kennen en hebben geen strategie voor onbekende woorden; ze kennen de woordraadstrategieën (samenstelling, voor- en achtervoegsel, context, verwantschap met Nederlands/Engels) niet actief.
What to do instead
Markeer onbekende woorden met potlood en lees de zin eromheen opnieuw; bepaal of het woord belangrijk is voor de vraag. Oefen met woordfamilies (porter/portable, travailler/travail) en met signaalwoorden zoals mais, donc, cependant, parce que die de betekenisrichting aangeven.
Tijdens het luisteren meteen alle woorden proberen te verstaan en daardoor de vraag missen; na het fragment wordt niet meer naar de vraag gekeken.
Leerlingen luisteren woord voor woord in plaats van naar de kern en het luisterdoel; ze lezen de vraag pas na het horen van het fragment en weten niet waar ze op moeten letten.
What to do instead
Lees vóór het eerste luisteren de vraag en onderstreep het sleutelwoord (waar, wanneer, hoeveel, waarom). Luister de eerste keer naar de kern en noteer steekwoorden in het Nederlands; gebruik de tweede keer om het antwoord te controleren.
Getallen, tijden en prijzen verkeerd overnemen doordat het Frans anders telt en uitspreekt (quatre-vingt, soixante-dix, quinze/cing, deux/trois) en doordat de spreker zichzelf verbetert.
Het Franse getallensysteem wijkt sterk af van het Nederlandse en de uitspraak van sommige getallen lijkt op elkaar; leerlingen noteren het eerste getal dat ze horen en horen de correctie niet.
What to do instead
Leer de Franse getallen tot honderd hardop en oefen met luisterfragmenten waarin data, tijden en prijzen voorkomen. Let op signaalwoorden van correctie (non, pardon, en fait, plutôt) en op herhaling: het laatste genoemde getal is meestal het juiste.
Een korte schrijfopdracht in één lange zin zonder alinea's, zonder aanhef en afsluiting, waarbij delen van de opdracht (bijvoorbeeld twee gevraagde punten) ontbreken.
Leerlingen schrijven direct in het Frans weg zonder de opdracht in stappen te plannen en vergeten de conventies van een bericht of e-mail; ze controleren niet of elk gevraagd punt erin staat.
What to do instead
Maak eerst een kort schema in het Nederlands: elk streepje uit de opdracht wordt één zin of één alinea. Gebruik vaste vormen (Bonjour, Je m'appelle..., À bientôt, Cordialement) en vink na het schrijven elk punt van de opdracht af.
Frans schrijven met Nederlandse zinsbouw en woordvolgorde, bijvoorbeeld 'Ik ben 15 jaar' als 'Je suis 15 ans' of 'Ik heet' als 'Je heet', en werkwoorden niet vervoegen.
Leerlingen vertalen woord voor woord vanuit het Nederlands en beheersen de Franse werkwoordsvormen en vaste uitdrukkingen (avoir ans, s'appeler, avoir besoin de) nog niet automatisch.
What to do instead
Leer per thema een set vaste uitdrukkingen uit je hoofd en gebruik die als bouwstenen. Controleer na het schrijven elk werkwoord: staat de juiste persoonsvorm bij het onderwerp (je, tu, il/nous, vous, ils) en klopt de tijd?
Bij een gespreksopdracht de vraag van de gesprekspartner niet begrijpen en toch een ingestudeerd antwoord geven, of na één woord stoppen en in het Nederlands verdergaan.
Leerlingen zijn zenuwachtig en richten zich op hun voorbereide tekst in plaats van op de vraag; ze hebben geen strategie om verduidelijking te vragen en durven niet te gokken.
What to do instead
Leer vaste redmiddelen: 'Pardon, pouvez-vous répéter?', 'Je ne comprends pas', 'Comment dit-on en français?'. Herhaal de vraag in je antwoord ('Tu aimes le sport? Oui, j'aime le foot') zodat je tijd wint en laat zien dat je het begrepen hebt.
In het gesprek alleen met losse woorden antwoorden ('oui', 'football', 'à Paris') zonder volledige zinnen, waardoor de beoordelaar onvoldoende taalgebruik hoort om te scoren.
Leerlingen denken dat het antwoord inhoudelijk goed is zodra het woord klopt en weten niet dat de beoordeling ook let op volledigheid, samenhang en grammaticale correctheid van de uiting.
What to do instead
Oefen met de regel: antwoord altijd in een volledige zin en voeg één extra detail toe (waarom, wanneer, met wie). Neem jezelf op en tel hoeveel volledige zinnen je per antwoord geeft; streef naar minimaal twee zinnen per beurt.