Prijsverhoging in de koffiebar
Koffiebar De Bonenboer staat tegenover een middelbare school en verkoopt gemiddeld 400 bekers koffie per week voor €2,50 per beker. De variabele kosten zijn €0,90 per beker; de vaste kosten bedragen €520 per week. De eigenaar overweegt de prijs te verhogen naar €2,80. Uit een korte klantpeiling verwacht hij dat de vraag met ongeveer 10% daalt, vooral onder leerlingen die vaak twee bekers per dag kopen. Een concurrent op loopafstand verkoopt koffie voor €2,40 en is net gestart met een spaarkaart. De eigenaar wil de winst per week verhogen, maar is bang klanten te verliezen. Hij vraagt zich af of hij de prijs moet verhogen en of een tussenoplossing, zoals een kleinere beker of een combinatieactie, beter is. De huur van het pand stijgt volgend kwartaal met €40 per week; dat is nog niet in de cijfers verwerkt.
1. Bereken de break-evenafzet en de weekwinst bij de huidige prijs. Laat de formule en tussenstappen zien.
Read the worked answer
Berekening huidige situatie
- Dekkingsbijdrage per beker = €2,50 − €0,90 = €1,60.
- Break-evenafzet = vaste kosten ÷ dekkingsbijdrage = €520 ÷ €1,60 = 325 bekers per week.
- Verwachte weekwinst = 400 × €1,60 − €520 = €640 − €520 = €120.
De huidige marge is positief, maar niet groot: pas boven 325 bekers per week wordt winst gemaakt. Let op: de aangekondigde huurverhoging van €40 per week is hier nog niet meegenomen; met die verhoging wordt de break-evenafzet €560 ÷ €1,60 = 350 bekers en daalt de winst naar €80.
2. Bereken de verwachte weekwinst bij een prijs van €2,80 en een vraagdaling van 10%. Neem de huurverhoging van €40 per week mee.
Read the worked answer
Bij €2,80 wordt de dekkingsbijdrage €2,80 − €0,90 = €1,90. De verwachte afzet is 400 × 0,90 = 360 bekers. De nieuwe vaste kosten zijn €520 + €40 = €560. Verwachte winst = 360 × €1,90 − €560 = €684 − €560 = €124. De break-evenafzet wordt €560 ÷ €1,90 ≈ 295 bekers. Ondanks de lagere afzet stijgt de winst licht: van €80 naar €124 in de situatie met huurverhoging. Dat komt doordat de marge per beker sterker stijgt dan de afzet daalt. De uitkomst is wel gevoelig: bij een vraagdaling van meer dan ongeveer 15,8% zou de winst onder het oude niveau zakken. Dat kun je controleren door de afzet waarbij de winst gelijk is aan €80 te berekenen: (€560 + €80) ÷ €1,90 ≈ 337 bekers.
3. Geef een onderbouwd advies. Betrek minstens twee kwalitatieve factoren en noem één tussenoplossing met een concreet voorbeeld.
Read the worked answer
Advies: verhoog de prijs niet direct naar €2,80, maar test een tussenstap of combinatie. Kwantitatief levert €2,80 ongeveer €124 per week op tegen €80 bij de oude prijs met huurverhoging; dat verschil is klein en rust op een schatting van 10% vraagdaling. Kwalitatieve factoren: (1) De concurrent vraagt €2,40 en heeft een spaarkaart; leerlingen zijn prijsgevoelig en kunnen overstappen. (2) De klantpeiling is kort en mogelijk niet representatief; vaste klanten kunnen de prijsverhoging als oneerlijk ervaren. Tussenoplossing: houd de prijs van een gewone beker op €2,50, maar introduceer een kleinere beker voor €2,20 of een combinatie (koffie + koek) voor €2,90. Zo test je de betalingsbereidheid zonder je hele publiek te verliezen. Als de proef na vier weken minimaal 350 bekers per week oplevert, kun je alsnog naar €2,80 gaan.