HBR VMBO KB common mistakes
HBR VMBO KB · Understand the traps and how to avoid them.
Bij het berekenen van de omzet uit een gegeven brutowinstpercentage en inkoopprijs, past de kandidaat het percentage toe op de inkoopprijs in plaats van op de verkoopprijs (of omgekeerd), waardoor het eindantwoord structureel fout is.
Het begrip 'brutowinstpercentage' wordt verward met 'opslagpercentage'. Kandidaten leren de formule niet contextueel en passen hem toe zonder de basis (omzet of inkoopwaarde) te benoemen.
What to do instead
Schrijf bij elke opgave eerst op: 'Brutowinst% = brutowinst / omzet x 100%' en 'Opslag% = brutowinst / inkoopwaarde x 100%'. Bepaal dan welke basis gegeven is. Oefen met opgaven waarin beide percentages door elkaar staan en controleer met een getallenvoorbeeld.
Bij het boeken van een creditnota of een inkoopretour wordt de BTW niet of aan de verkeerde kant geboekt, waardoor de BTW-aangifte niet klopt.
Kandidaten verwarren de BTW die je moet betalen (te betalen omzetbelasting) met de BTW die je terugkrijgt (te vorderen omzetbelasting). Ze letten alleen op het bedrag en niet op de richting van de boeking.
What to do instead
Maak een vast stappenplan: 1) Is het een verkoop of inkoop? 2) Is het een creditnota? 3) Bepaal of de BTW naar 'te betalen' of 'te vorderen' gaat. Oefen met een schema waarin je elke gebeurtenis classificeert voordat je boekt. Controleer achteraf of de BTW-balans klopt met de aangifte.
In een verkoopgesprek beantwoordt de kandidaat alleen de letterlijke vraag van de klant, zonder de behoefte achter de vraag te onderzoeken of een passende vervolgvraag te stellen.
Kandidaten richten zich op het geven van een correct antwoord in plaats van op het voeren van een gesprek. Ze zijn bang om door te vragen of weten niet welke vragen ze kunnen stellen.
What to do instead
Oefen met de STARR-methode en met open vragen zoals 'Wat wilt u precies bereiken?' en 'Waarom is dat belangrijk voor u?'. Leer drie vaste doorvraagtechnieken: samenvatten, concretiseren en doorvragen op het waarom. Oefen in rollenspellen met een medecursist die de klant speelt.
Bij het opstellen van een zakelijke brief of e-mail gebruikt de kandidaat een informele toon (bijv. 'Hoi', 'Groetjes') of vergeet de aanhef, het onderwerp of de afsluiting, waardoor het document niet voldoet aan de zakelijke conventies.
Kandidaten schrijven zoals ze praten of chatten. Ze hebben geen vast stramien voor zakelijke correspondentie en besteden weinig aandacht aan structuur.
What to do instead
Gebruik een vaste checklist: afzender, geadresseerde, datum, onderwerp, aanhef (Geachte heer/mevrouw,), inleiding, kern, afsluiting (Met vriendelijke groet,) en naam. Oefen met het herschrijven van informele berichten naar zakelijke brieven. Laat een medecursist de checklist toepassen op jouw tekst.
Bij het maken van een draaitabel of het filteren van gegevens in een spreadsheet selecteert de kandidaat niet de volledige gegevensset, waardoor de draaitabel onvolledig is of verkeerde totalen toont.
Kandidaten zijn geneigd alleen de zichtbare cellen te selecteren of vergeten de kopregel mee te nemen. Ze controleren het resultaat niet door de totalen te vergelijken met de brondata.
What to do instead
Selecteer altijd de hele tabel met Ctrl+A of klik op één cel en gebruik 'Invoegen > Draaitabel' (Excel selecteert dan automatisch de hele tabel). Controleer achteraf of het totaal in de draaitabel gelijk is aan het totaal van de brondata. Oefen met een dataset waarin lege cellen en verborgen rijen zitten.
Bij het berekenen van een percentage of een gemiddelde uit een tabel met klassen, gebruikt de kandidaat de klassengrenzen in plaats van het klassenmidden, of deelt door het verkeerde aantal waarnemingen.
Kandidaten kennen het verschil niet tussen klassengrenzen en klassenmidden en vergeten dat bij een frequentietabel elke waarde door zijn frequentie telt.
What to do instead
Bepaal eerst het klassenmidden door de onder- en bovengrens op te tellen en te delen door 2. Vermenigvuldig elk klassenmidden met de frequentie, tel deze producten op en deel door het totaal aantal waarnemingen. Maak een tabel met kolommen: klasse, frequentie, klassenmidden, product. Controleer met een eenvoudig voorbeeld.
In een Engelse leesopgave kiest de kandidaat een antwoord dat letterlijk in de tekst staat, maar niet het gestelde verband of de strekking weergeeft, of let niet op signaalwoorden zoals 'however' en 'therefore'.
Kandidaten scannen naar herkenbare woorden en negeren de functie van het woord in de zin. Ze hebben moeite met impliciete informatie en met signaalwoorden die een tegenstelling of conclusie aangeven.
What to do instead
Lees eerst de vraag en markeer het gevraagde type informatie (oorzaak, gevolg, tegenstelling). Onderstreep in de tekst signaalwoorden en bepaal hun functie. Vergelijk elk antwoord met de tekst: staat het er echt of lijkt het erop? Oefen met teksten waarin het juiste antwoord een parafrase is.
Bij het archiveren van documenten of het bijhouden van een agenda maakt de kandidaat geen onderscheid tussen wat vertrouwelijk is en wat openbaar is, of bewaart alles zonder bewaartermijn.
Kandidaten kennen de wettelijke bewaartermijnen (bijv. 7 jaar voor financiële administratie) niet en denken dat alle documenten even lang bewaard moeten worden. Ze zijn zich niet bewust van privacyregels.
What to do instead
Leer de belangrijkste bewaartermijnen: financiële administratie 7 jaar, personeelsdossiers 4 jaar na uitdiensttreding, offertes 2 jaar. Maak een schema met documenttype, bewaartermijn en vertrouwelijkheid. Oefen met het sorteren van een stapel documenten in de juiste categorieën.
Bij het berekenen van de kostprijs van een product worden alleen de directe kosten meegerekend en worden indirecte kosten (zoals huur, afschrijving, administratie) vergeten of niet toegerekend.
Kandidaten verwarren directe kosten met totale kosten en vergeten dat indirecte kosten via een opslagpercentage moeten worden doorberekend. Ze hebben geen overzicht van de kostenstructuur.
What to do instead
Maak een kostenoverzicht met alle kostenposten en deel ze in direct en indirect. Bereken het opslagpercentage voor indirecte kosten op basis van een verdeelsleutel (bijv. directe loonkosten). Oefen met een volledige kostprijsberekening en controleer of de som van alle kosten gelijk is aan de totale kosten.
Bij het invullen van een formulier of het maken van een online opdracht slaat de kandidaat stappen over of vult gegevens in zonder de instructie volledig te lezen, waardoor het resultaat niet aan de eisen voldoet.
Tijdens een examen is er tijdsdruk en kandidaten willen snel klaar zijn. Ze lezen de instructie slechts globaal en gaan direct aan de slag, waarbij ze details missen.
What to do instead
Lees de instructie twee keer: de eerste keer om te begrijpen wat er gevraagd wordt, de tweede keer om de stappen te markeren. Maak een korte lijst van eisen waaraan het eindresultaat moet voldoen en vink deze af. Oefen met examensets onder tijdsdruk en evalueer achteraf welke stappen je hebt overgeslagen.