HBR VMBO KB cheat sheet

Omzet = afzet (aantal verkochte eenheden) × verkoopprijs per eenheid; nettowinst = omzet − alle kosten (inkoop, bedrijfskosten, afschrijvingen).

Brutowinst = omzet − inkoopwaarde van de omzet (IWVO); IWVO = beginvoorraad + inkopen − eindvoorraad.

Break-evenafzet = constante kosten ÷ (verkoopprijs − variabele kosten per eenheid); de dekkingsbijdrage per eenheid is verkoopprijs minus variabele kosten.

Bij volkomen concurrentie is de marktprijs gegeven voor de individuele aanbieder; bij monopolistische concurrentie onderscheidt een product zich en is enige prijsinvloed mogelijk.

Vraag en aanbod: bij een hogere prijs daalt normalmente de gevraagde hoeveelheid en stijgt de aangeboden hoeveelheid; het snijpunt bepaalt de evenwichtsprijs.

Afschrijving per jaar (lineair) = (aanschafwaarde − restwaarde) ÷ economische levensduur; afschrijvingskosten zijn constante kosten.

Arbeidsproductiviteit = productie ÷ aantal gewerkte uren (of werknemers); een stijging betekent meer productie per ingezette eenheid arbeid.

Inflation vermindert koopkracht: nominale loonstijging minus inflatie geeft de reële loonstijging in procenten (bij benadering).

BTW is geen kostenpost voor een ondernemer met recht op aftrek: ontvangen btw (verkoop) minus betaalde btw (inkoop) wordt afgedragen aan de Belastingdienst.

Balans: bezittingen (debet) = eigen vermogen + vreemd vermogen (credit); het balanstotaal is altijd gelijk aan beide zijden.

Debet = ontvangen/bezit, credit = gegeven/verplichting; in een journaalpost worden eerst debetposten en daarna creditposten geboekt.

Grootboekrekeningen: activa en kosten staan debet, passiva, eigen vermogen en opbrengsten staan credit; kosten verhogen debet, opbrengsten verhogen credit.

Resultaat = opbrengsten − kosten; een positief saldo heet winst en verhoogt het eigen vermogen, verlies verlaagt het eigen vermogen.

Proef- en saldibalans: totalen van alle debet- en creditbedragen moeten aan elkaar gelijk zijn; een verschil wijst op een boekingsfout.

Liquiditeit (current ratio) = vlottende activa ÷ kortlopende schulden; vuistregel: een waarde rond 1,5–2 wordt als voldoende gezien.

Solvabiliteit = eigen vermogen ÷ totaal vermogen (of eigen vermogen ÷ vreemd vermogen); geeft aan in hoeverre aan alle schulden kan worden voldaan.

Rekeningschema: beginbalans → journaalposten → grootboek → saldibalans → winst-en-verliesrekening → eindbalans.

Voorraadwaardering bij fifo: de eerst ingekochte goederen worden het eerst als verbruikt/verkocht geboekt, dus de oudste prijzen tellen eerst mee.

Marketingmix (4 P's): Product, Prijs, Plaats (distributie) en Promotie; bij diensten komen Personeel, Proces en Physical evidence erbij (7 P's).

AIDA-model beschrijft de fasen van een verkoopgesprek: Attention, Interest, Desire, Action.

Verkoopprijs inclusief btw = verkoopprijs exclusief btw × (1 + btw-tarief); bij 21% btw is de factor 1,21.

Brutomargepercentage = (verkoopprijs − inkoopprijs) ÷ verkoopprijs × 100%; dit is iets anders dan de opslag op de inkoopprijs.

Kortingsformule: nieuwe prijs = oude prijs × (1 − kortingspercentage ÷ 100); opeenvolgende kortingen worden na elkaar toegepast, niet opgeteld.

Klantsegmentatie deelt de markt in groepen op basis van kenmerken zoals leeftijd, inkomen, woonplaats of koopgedrag.

Een offerte bevat minimaal: omschrijving van product/dienst, prijs exclusief en inclusief btw, levertermijn, geldigheidsduur en voorwaarden.

Cross-selling is het verkopen van een aanvullend product aan een bestaande klant; upselling is het verkopen van een duurdere variant.

Zakelijke briefindeling: afzender, geadresseerde, plaats en datum, onderwerp, aanhef, kern, slotformule, ondertekening en bijlagen.

Aanhef met naam: 'Geachte mevrouw Jansen,' of 'Geachte heer De Vries,'; onbekende naam: 'Geachte heer/mevrouw,'. Geen komma na de slotgroet, wel een hoofdletter op de volgende regel.

Notulen bevatten: datum, plaats, aanwezigen, agendapunten, genomen besluiten en actiepunten met verantwoordelijke en deadline.

Agenda van een vergadering wordt minimaal een paar dagen vooraf verspreid, met per punt een korte toelichting en de te nemen beslissing.

Archiveren: documenten worden gesorteerd op datum, alfabet of dossiernummer; bewaartermijnen volgen fiscale (7 jaar) en wettelijke regels.

Correspondentieregels: één onderwerp per brief, actieve zinnen, geen afkortingen in formeel taalgebruik, en 'u' als aanspreekvorm naar klanten.

Een memo is een interne mededeling met kop 'Aan, Van, Datum, Onderwerp' en is korter en informeler dan een externe brief.

Bestandsformaten: .docx (tekstverwerking), .xlsx (spreadsheet), .pdf (vast weergaveformaat), .jpg/.png (afbeeldingen), .csv (tekst met scheidingstekens).

Spreadsheet: een celverwijzing zoals B4 betekent kolom B, rij 4; een absoluut adres $B$4 verandert niet bij kopiëren.

Functies: SOM (optellen), GEMIDDELDE (gemiddelde), ALS (voorwaarde), AANTAL (tellen van getallen), VERT.ZOEKEN (opzoeken in een tabel).

Formule begint altijd met '='; bij foutcode #DEEL/0! wordt door nul gedeeld en bij #WAARDE! staat tekst waar een getal nodig is.

Back-up: minimaal één kopie op een andere locatie dan het origineel; de 3-2-1-regel betekent 3 kopieën, 2 verschillende media, 1 op een externe locatie.

Sterk wachtwoord: minimaal 12 tekens met hoofdletters, kleine letters, cijfers en symbolen; gebruik per account een uniek wachtwoord en tweestapsverificatie.

Phishing herkennen: afwijkend afzenderadres, dringende toon, verzoek om inloggegevens of betaling, en links die naar een ander domein wijzen.

E-mail: gebruik 'Allen beantwoorden' alleen als alle ontvangers relevant zijn; grote bijlagen deel je via een link in plaats van als bijlage.

Zinsontleding: persoonsvorm (pv), onderwerp (ow), gezegde, lijdend voorwerp (lv), meewerkend voorwerp (mv) en bijwoordelijke bepaling (bwb).

Het onderwerp vind je door de vraag 'wie/wat + persoonsvorm?'; het lijdend voorwerp door 'wie/wat + gezegde + onderwerp?'.

Spelling: 't kofschip (of 't ex-kofschip) bepaalt of de verleden tijd -te/-ten of -de/-den krijgt, op basis van de laatste klank van de stam.

Voltooid deelwoord van sterke werkwoorden eindigt vaak op -en (gelopen, geschreven); van zwakke werkwoorden op -t of -d volgens 't kofschip.

Hoofdletters: aan het begin van een zin, bij eigennamen en bij aardrijkskundige namen; niet bij dagen, maanden en seizoenen.

Formeel taalgebruik: vermijd dubbele ontkenning, tangconstructies en overbodige woorden; houd zinnen kort en gebruik de actieve vorm.

Argumentatie: een betoog bevat stelling, argumenten, tegenargument en weerlegging; signaalwoorden als 'omdat', 'daarom' en 'echter' geven de structuur aan.

Luisteren en gesprek: LSD-model = Luisteren, Samenvatten, Doorvragen; open vragen beginnen met wie, wat, waar, wanneer, waarom of hoe.

Present simple: he/she/it + werkwoord + s (he works); gebruik bij gewoonten en feiten. Present continuous: am/is/are + werkwoord-ing voor acties nu.

Past simple: regelmatige werkwoorden + -ed (worked); onregelmatige werkwoorden hebben eigen vormen (go → went, buy → bought).

Present perfect: have/has + voltooid deelwoord, bij een verband tussen verleden en nu (I have lost my keys).

Vergrotende en overtreffende trap: kort bijvoeglijk naamwoord + -er/-est (cheap, cheaper, cheapest); lang bijvoeglijk naamwoord met more/most (expensive, more expensive, most expensive).

Beleefd zakelijk Engels: 'Could you please send me...' in plaats van 'Send me...'; 'I am writing to enquire about...' als openingszin.

Engelse getallen en datums: 1,500 = one thousand five hundred; 15 March 2025 spreek je uit als 'the fifteenth of March' of 'March fifteenth'.

False friends: 'actually' betekent 'eigenlijk' (niet 'actueel'), 'eventually' betekent 'uiteindelijk' (niet 'eventueel').

Duitse naamvallen: onderwerp in de eerste naamval (der/die/das), lijdend voorwerp in de vierde naamval (den/die/das).

Procenten: deel ÷ geheel × 100%; een stijging van 20% gevolgd door een daling van 20% geeft geen gelijk bedrag terug (0,8 × 1,2 = 0,96).

Procentuele verandering = (nieuwe waarde − oude waarde) ÷ oude waarde × 100%; let op het teken (positief is stijging).

BTW berekenen: bedrag inclusief btw = bedrag exclusief × 1,21 (21%) of × 1,09 (9%); terugrekenen: exclusief = inclusief ÷ 1,21.

Verhoudingen: 2 : 3 betekent 2 delen op 5 totaal; één deel = totaal ÷ 5, daarna vermenigvuldigen met de verhoudingsgetallen.

Gemiddelde = som van alle waarden ÷ aantal waarden; mediaan is de middelste waarde van een gesorteerde reeks en is ongevoelig voor uitschieters.

Oppervlakte en inhoud: rechthoek = lengte × breedte; balk = lengte × breedte × hoogte; cirkel = π × straal² (π ≈ 3,14).

Schaal 1 : 100 betekent 1 cm op de tekening = 100 cm in werkelijkheid; reken eerst om naar dezelfde eenheid.

Eenheid omrekenen: 1 km = 1.000 m, 1 m = 100 cm, 1 kg = 1.000 g, 1 uur = 60 minuten, 1 m³ = 1.000 liter.

Interest: rente per jaar = kapitaal × rentepercentage ÷ 100; over een deel van een jaar naar rato van het aantal maanden berekenen.