VWO Italiaans (elementair) cheat sheet

Bij een globaal leesdoel: lees eerst titel, tussenkopjes, eerste en laatste zin van elke alinea; details pas daarna.

Oriënterend lezen = zoeken naar één concreet gegeven (naam, jaartal, cijfer); scan van boven naar beneden en lees alleen de regel met het zoekwoord.

Signaalwoorden geven verband aan: causaal (perché, poiché, quindi), contrast (tuttavia, invece, mentre), toegeving (sebbene, nonostante), gevolg (dunque, perciò).

Verwijswoorden (ne, ci, vi, quello, questa) verwijzen vaak naar de vorige zin; bepaal het antecedent vóór je de zin vertaalt.

Functieaanduidingen in de vraag: 'doel van de tekst', 'hoofdgedachte', 'bewering die niet in de tekst staat' - elk vraagt een ander leesgedrag.

Bij 'welke bewering is juist volgens de tekst': toets elke optie letterlijk aan één zin; opties met absolute woorden (sempre, mai, tutti) zijn zelden correct.

Falsi amici: attualmente = momenteel (niet: actueel), eventualmente = mogelijk (niet: eventueel), parente = familielid (niet: ouder).

Cijfers, data en maten staan vaak in bijzinnen of tussen haakjes; noteer ze apart voordat je de vraag beantwoordt.

Lees vóór het luisteren de vraag en opties; bepaal welk type informatie je zoekt (getal, naam, reden, plaats).

Bij één keer luisteren: noteer alleen steekwoorden per spreker, geen volledige zinnen; de vraag beantwoord je na het fragment.

Markeer signaalwoorden voor structuur: innanzitutto, in primo luogo, d'altra parte, in conclusione, riassumendo.

Getallen in het Italiaans: 21 = ventuno, 23 = ventitré, 100 = cento, 1000 = mille; let op klemtoon op de laatste lettergreep bij -tré.

Kloktijden: sono le tre e un quarto (3:15), le tre e mezza (3:30), le tre meno un quarto (2:45); 'in punto' = precies.

Bij twee sprekers: bepaal eerst wie voorstelt en wie reageert; de vraag gaat vaak over de reactie, niet over het voorstel.

Intonatie markeert negatie of twijfel: een stijgende toon aan het eind kan een vraag of onzekerheid aanduiden, ook zonder vraagwoord.

Als je een woord mist: laat het los en luister verder; het antwoord staat meestal in dezelfde of de volgende zin opnieuw.

Beleefdheidsvormen: tu (informeel), Lei (formeel, met derde persoon enkelvoud: Lei parla, Lei ha); gebruik Lei bij onbekenden en in winkels.

Vraag om herhaling of uitleg met vaste formules: Scusi, può ripetere? / Come si dice...? / Cosa significa...?

Beurt nemen: prendere la parola, scusi se interrompo, posso aggiungere una cosa? - gebruik één vaste formule per gesprek.

Mening geven: secondo me, a mio parere, credo che + congiuntivo; oneens: non sono d'accordo, però..., invece...

Voorstellen en reageren: Che ne dici di + infinitief? / Ti va di...? - acceptatie: volentieri, d'accordo; weigering: mi dispiace, ma...

Bij een rollenspel: bepaal eerst je rol en doel, gebruik dan minimaal drie beurten met een vraag, een antwoord en een afsluiting.

Uitspraak: klinkers zijn kort en helder; c + e/i = [tʃ], c + a/o/u = [k]; gli = [ʎ], gn = [ɲ]; dubbele medeklinkers worden langer aangehouden.

Klemtoon valt meestal op de voorlaatste lettergreep; een accent (città, perché, però) geeft klemtoon op de laatste lettergreep.

Informele briefopbouw: Caro/Cara + naam, openingszin, kern in alinea's, afsluiting met Un abbraccio / A presto, ondertekening met voornaam.

Formele briefopbouw: Gentile Signore/Signora, openingszin met e-maildoel, afsluiting met Cordiali saluti / Distinti saluti + volledige naam.

Aanhef en afsluiting moeten bij elkaar passen: Caro + Ci vediamo is informeel; Gentile + Cordiali saluti is consistent formeel.

Verbindingswoorden voor samenhang: inoltre, tuttavia, quindi, perché, anche se, infine - minimaal één per alinea.

Werkwoordsvormen: passato prossimo met avere of essere (essere bij beweging en wederkerend, met congruentie: sono andato/a), imperfetto voor achtergrond en gewoontes.

Getallen en data in tekst: il 3 marzo, negli anni Novanta, il primo maggio (eerste = primo, niet een cijfer).

Bij een e-mail met vaste punten: beantwoord elk bullet in een eigen alinea en herhaal het kernwoord uit de opdracht.

Controleer achteraf op drie punten: congruentie onderwerp-werkwoord, uitgang van bijvoeglijk naamwoord (-o/-a/-i/-e) en dubbele medeklinkers.