VWO Kunst (algemeen) flashcards

33 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Voorstelling en vormgeving

Voorstelling is wat wordt afgebeeld: onderwerp, verhaal en symbolen. Vormgeving is hoe het is gemaakt: compositie, kleur, licht, lijn, ruimte, materiaal en formaat. Analyse beschrijft eerst beide en interpreteert pas daarna.

Iconografie

Iconografie onderzoekt herkenbare onderwerpen en symbolen in een kunstwerk en hun conventionele betekenis; iconologie plaatst die betekenissen in bredere culturele, religieuze of historische context.

Formele analyse

Formele analyse onderzoekt beeldaspecten en hun onderlinge samenhang: lijn, kleur, licht/donker, ruimte, compositie, textuur, vorm en materiaal, zonder emoties of bedoelingen als vaststaand feit te presenteren.

Compositieleer

Compositie is de ordening van beeldelementen op het vlak. Let op symmetrie of asymmetrie, centrale versus diagonale opbouw, overlapping, grootteverschil, massa's, rustpunten, lijnvoering en kader of uitsnede.

Kleurcontrasten

Kleurcontrasten volgens Itten zijn kleur-tegen-kleur, warm-koud, complementair, simultaan, licht-donker, kwaliteits- en kwantiteitscontrast. Benoem welk contrast dominant is en welk effect het heeft.

Perspectief

Ruimtesuggestie ontstaat via lijnperspectief met een of meer verdwijnpunten, atmosferisch perspectief, overlapping, plaatsing op de beeldas, grootteverschil en detailscherpte. Noem het gebruikte middel en het effect.

Vergelijken van kunstwerken

Vergelijk aspectgewijs: kies gemeenschappelijke criteria zoals voorstelling, vormgeving, materiaal, functie en context, beschrijf per criterium beide werken en sluit af met overeenkomsten en verschillen.

Contextualiseren

Contextualiseren koppelt een werk aan zijn tijd: opdrachtgever, publiek, functie, techniek, religie, politiek, economie, mode en beschikbare media. Gebruik alleen aantoonbare verbanden en geen losse tijdlijn.

Interpretatie onderbouwen

Een interpretatie is een beargumenteerde betekenisclaim. Onderbouw haar met waarneembare vormkenmerken, iconografische aanwijzingen en contextuele bronnen; onderscheid observatie, aanname en conclusie.

Beschrijven versus analyseren

Beschrijven benoemt wat zichtbaar is; analyseren verklaart hoe beeldaspecten samenwerken en welk effect ze hebben. Interpretatie volgt daarna en mag niet als objectief feit worden gepresenteerd.

Impressionisme

Kunststroming rond 1870-1890 die vluchtige waarnemingen vastlegde met zichtbaar penseelwerk, lichte kleuren en buitenlucht; onderwerpen kwamen uit het moderne leven. Het ging om een indruk, niet om exacte weergave.

Post-impressionisme

Verzamelnaam voor kunstenaars na het impressionisme, ongeveer 1885-1905, zoals Van Gogh, Cézanne, Gauguin en Seurat; zij zochten meer structuur, expressie of symboliek dan de vluchtige indruk.

Expressionisme

Stroming rond 1905-1925 waarin gevoel en innerlijke ervaring belangrijker zijn dan natuurgetrouwe weergave; felle kleuren, vervorming en krachtig penseelwerk kenmerken haar. In Duitsland werken Die Brücke en Der Blaue Reiter zo.

Kubisme

Stroming rond 1907-1914, ontwikkeld door Picasso en Braque, die vorm opbreekt in facetten en meerdere gezichtspunten combineert; later met collages en gefragmenteerde vlakken om volume en ruimte te analyseren.

Futurisme

Italiaanse beweging vanaf 1909 die snelheid, industrie, oorlog en beweging verheerlijkte; schilderijen tonen herhaalde en vervormde vormen en lijnen om dynamiek en moderne technologie te suggereren.

De Stijl

Nederlandse stroming 1917-1931, met Mondriaan en Van Doesburg, die streefde naar universele harmonie via horizontale en verticale lijnen, primaire kleuren en zwart-wit; abstractie en evenwicht staan centraal.

Bauhaus

Duitse school voor kunst, design en architectuur, 1919-1933, gericht op functionaliteit en industriële productie; zij verbond ambacht en kunst en beïnvloedde modern design, meubels en typografie.

Dada

Antikunstbeweging rond 1915-1923 die traditionele kunst en maatschappij bespotte met readymades, collages en toeval; zij was een reactie op de Eerste Wereldoorlog en burgerlijke normen.

Surrealisme

Stroming vanaf ongeveer 1924 die droom, onderbewuste en irrationaliteit onderzocht; kunstenaars gebruiken vervreemding, bizarre combinaties en automatische technieken, beïnvloed door Freuds psychoanalyse.

Nieuwe Zakelijkheid

Duitse stroming rond 1920-1933 die de werkelijkheid koel, scherp en zakelijk weergaf, vaak kritisch over maatschappij en oorlog; zij komt voor in schilderkunst, fotografie en architectuur.

Readymade

Een alledaags voorwerp dat een kunstenaar tot kunst verklaart, zoals Duchamps urinoir; het daagt de definitie van kunst, vakmanschap en de rol van het museum uit.

Abstracte kunst

Kunst zonder herkenbare voorstelling; vanaf ongeveer 1910 gebruiken Kandinsky en Mondriaan kleur, lijn en vlak als zelfstandige middelen om innerlijke of universele orde uit te drukken.

Abstract expressionisme

Amerikaanse schilderkunst rond 1945-1960, met Pollock en Rothko, gekenmerkt door grote formaten, spontane gebaren of kleurvelden; het centrum van de kunstwereld verschoof daardoor van Parijs naar New York.

Popart

Stroming vanaf ongeveer 1955 die massaproducten, reclame, strips en beroemdheden als onderwerp nam; ironisch en kleurrijk, met zeefdruk en herhaling, zoals bij Warhol en Lichtenstein.

Minimal art

Stroming vanaf ongeveer 1960 met eenvoudige geometrische vormen, industriële materialen en seriële herhaling; het werk verwijst naar zichzelf en de beschouwer, niet naar een verhaal.

Conceptuele kunst

Kunst vanaf ongeveer 1965 waarin het idee belangrijker is dan het fysieke object; taal, documentatie, instructies en processen worden gebruikt, vaak kritisch op museum en kunstmarkt.

Performance

Kunstvorm waarin de handeling van de kunstenaar, vaak met publiek en lichaam, het werk zelf is; zij bloeide in de jaren 1960-70 en kan tijdelijk, politiek of ritueel van aard zijn.

Land art

Kunststroming vanaf eind jaren 1960 waarbij kunstenaars in het landschap werken met aarde, steen en planten; vaak grootschalig, buiten het museum en moeilijk verkoopbaar.

Postmodernisme

Reactie op het modernisme vanaf ongeveer 1970: wantrouwen tegen grote verhalen, vooruitgang en zuiverheid; menging van stijlen, ironie, citatie en massamedia in kunst en cultuur.

Appropriation art

Praktijk waarbij bestaande beelden, logo's of kunstwerken worden hergebruikt en van nieuwe betekenis voorzien; zij stelt vragen over auteurschap, originaliteit en copyright.

Participatiecultuur

Cultuur waarin gebruikers niet alleen consumeren maar ook produceren en delen via internet en sociale media; dit beïnvloedt kunst, muziek, memes en de rol van het publiek.

Immersieve kunst

Kunstvorm waarbij de beschouwer wordt ondergedompeld in licht, geluid en ruimte, vaak met projecties en digitale technieken; ervaring en beleving staan centraal boven het object.

Jeugdcultuur

Cultuur van jongeren sinds de jaren 1950 met eigen muziek, kleding en waarden, zoals rock-'n-roll, punk en hiphop; commercie en media spelen een grote rol in verspreiding en stijl.