Kunstvakken+CKV VMBO GL/TL flashcards

31 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Complementair kleurcontrast

Twee kleuren die tegenover elkaar staan in de kleurencirkel, zoals rood en groen. Naast elkaar versterken ze elkaars werking en verhogen ze de spanning in een beeld.

Repoussoir

Een voorwerp of figuur op de voorgrond van een schilderij dat de diepte versterkt. Het kader of de blikvanger leidt het oog naar de achtergrond en maakt de ruimte geloofwaardig.

Verdwijnpunt

Punt op de horizon waar evenwijdige lijnen samenkomen in lijnperspectief. Het bepaalt de kijkrichting en de dieptewerking in een figuratieve voorstelling of tekening.

Gestileerde vorm

Een vorm waarbij details zijn weggelaten of vereenvoudigd ten opzichte van de werkelijkheid. De maker kiest hoofdvormen en ritmes, waardoor het beeld sterker en abstracter wordt.

Glacis

Een dunne, doorschijnende laag olieverf over een droge onderlaag. Door meerdere glacislagen ontstaan diepe kleuren en een glanzend oppervlak, typerend voor de oude meesters.

Grote terts

Interval van vier halve toonschreden, bijvoorbeeld c naar e. Samen met de reine kwint vormt de grote terts het majeur-drieklank, dat als vrolijk en stabiel klinkt.

Maatsoort 6/8

Samengestelde maat met zes achtste noten per maat, verdeeld in twee groepen van drie. Het bovenste cijfer geeft de tellen, het onderste de nootwaarde per tel aan.

Thema met variaties

Muzikale vorm waarin een herkenbaar thema achtereenvolgens wordt veranderd in ritme, toonhoogte, instrumentatie of tempo. Elke variatie blijft herkenbaar aan het oorspronkelijke thema.

Klankkleur (timbre)

De eigenschap die instrumenten en stemmen van elkaar onderscheidt bij gelijke toonhoogte en sterkte. Timbre ontstaat door boventonen en bepaalt of iets warm, scherp of dof klinkt.

Fuga

Meerstemmige imitatievorm waarin een kort thema achtereenvolgens door de stemmen wordt ingezet. Daarna volgen doorwerking en slot, met als kenmerk de strenge imitatie van het thema.

Mineur-drieklank

Akkoord van grondtoon, kleine terts en reine kwint, bijvoorbeeld a-c-e. De kleine terts geeft een donkerder, vaak droeviger klankkarakter dan de majeur-drieklank.

Vervreemdingseffect

Techniek van Brecht waarbij het publiek afstand houdt en nadenkt in plaats van meeleeft. Middelen zijn een verteller, zichtbare apparatuur, opschriften en directe aanspraak van het publiek.

Subtekst

Wat een personage denkt of bedoelt maar niet uitspreekt. De speler toont subtekst via houding, tempo en blik, waardoor dialoog een dubbele laag krijgt.

Vierde wand

Denkbeeldig vlak tussen toneel en publiek waardoor spelers doen alsof het publiek niet bestaat. Doorbreken van de vierde wand betekent het publiek direct aanspreken.

Tableau vivant

Levend schilderij waarbij spelers stil een bevroren scène vormen. Het is een oefening in houding, focus en compositie, en kan dienen als beginpunt voor een scène.

Statusspel

Oefening waarbij spelers hoge of lage status tonen via houding, stem en ruimtegebruik. Het maakt machtsverhoudingen tussen personages zichtbaar zonder dat daarover tekst nodig is.

Mise-en-scène

De totale enscenering van een voorstelling: decor, licht, kostuum, beweging en opstelling van spelers. De regie bepaalt zo wat het publiek ziet en hoe betekenis wordt gestuurd.

Bewegingskwaliteit volgens Laban

Combinatie van kracht, ruimte, tijd en flow, zoals zweven, glijden, stoten of wringen. Elke kwaliteit geeft een beweging een eigen expressieve lading in dans en theater.

Unisono in dans

Meerdere dansers voeren tegelijk exact dezelfde beweging uit. Unisono versterkt het groepsgevoel en valt op tussen gespiegelde of contrasterende delen van een choreografie.

Dansfrase

Korte, afgeronde reeks bewegingen die als eenheid wordt herhaald of gevarieerd. Frases vormen de bouwstenen van een choreografie, vergelijkbaar met zinnen in een tekst.

Contrapunt in dans

Beweging die bewust tegen het ritme of accent van de muziek ingaat. Het contrast tussen dans en muziek kan spanning, humor of onrust oproepen bij het publiek.

Spitzen

Speciale balletschoenen met verstevigde punt waarmee dansers op de tenen dansen. Spitzen horen bij klassiek ballet en vragen veel enkelkracht en balans.

Kunstdossier CKV

Verzameling bewijsmateriaal en verslagen van culturele activiteiten, aangevuld met reflectie. Het dossier toont welke activiteiten zijn bezocht en hoe de eigen kunstbeleving zich ontwikkelt.

Culturele activiteit

Professionele uiting binnen kunst of erfgoed, zoals voorstelling, concert, tentoonstelling of museumbezoek. Voor CKV wordt de activiteit vastgelegd met datum, locatie en bewijs.

STARR-reflectie

Reflectiemodel met situatie, taak, actie, resultaat en reflectie. Het dwingt de schrijver concrete gebeurtenissen te benoemen en daaruit een leerpunt te formuleren.

Programmaboekje als bewijs

Uitgave bij een voorstelling of tentoonstelling met makers, uitvoerders en toelichting. In het kunstdossier dient het als bewijs van bezoek en als bron voor analyse.

Waarnemen-analyseren-interpreteren-evalueren

Vierstappenmodel voor kunstbeschouwing: eerst beschrijven wat zichtbaar is, dan vormmiddelen analyseren, dan betekenis interpreteren en ten slotte beargumenteerd beoordelen.

Autonome versus toegepaste kunst

Autonome kunst bestaat vooral om zichzelf, toegepaste kunst heeft een gebruiksfunctie zoals meubel of affiche. Het onderscheid zegt iets over doel en context van het werk.

Kitsch

Kunst die overdreven zoet of sentimenteel is en vooral op gemakkelijk effect mikt. Kitsch wordt vaak als onecht ervaren omdat originaliteit en inhoud ontbreken.

Canonvorming

Proces waarbij bepaalde werken of makers tot belangrijkste voorbeelden worden verklaard. Macht, onderwijs en musea bepalen mee wat in de canon terechtkomt en wat buiten beeld blijft.

Het sublieme

Esthetische ervaring van ontzag en huivering bij iets overweldigends, zoals een storm of immens landschap. Het sublieme overstijgt schoonheid en roept zowel angst als bewondering op.