LO HAVO (common core) flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Hoofdgedachte

De kernboodschap die de schrijver over het onderwerp wil overbrengen; vaak te vinden in de inleiding of het slot en samen te vatten in één zin.

Signaalwoord tegenstelling

Woorden als maar, echter, toch en daarentegen geven aan dat de volgende zin ingaat tegen wat ervoor stond; belangrijk bij het bepalen van een standpunt.

Vertelperspectief

De positie van waaruit een verhaal wordt verteld, bijvoorbeeld ik-perspectief, hij-perspectief of auctoriaal verteller die alles weet en commentaar geeft.

Feitelijk argument

Een argument dat controleerbaar is, bijvoorbeeld met cijfers of een gebeurtenis; het overtuigt anders dan een waarderend argument dat op normen of smaak berust.

Present perfect

Vorm met have of has plus voltooid deelwoord, gebruikt voor een handeling in het verleden die doorwerkt in het heden of zonder afgesloten tijdsaanduiding.

Second conditional

Structuur if plus past simple in de bijzin en would plus hele werkwoord in de hoofdzin, gebruikt voor onwerkelijke of onwaarschijnlijke situaties in het heden.

Passive voice

Vorm van to be plus voltooid deelwoord, gebruikt wanneer de dader onbekend of onbelangrijk is of wanneer een formele schrijfstijl vereist is.

Skimming and scanning

Skimming is snel lezen voor de hoofdgedachte, scanning is gericht zoeken naar een specifiek detail; beide strategieën besparen tijd bij lange examenteksten.

Richtingscoëfficiënt

Het getal a in de formule y = ax + b; het geeft aan hoeveel y toeneemt wanneer x één stap groter wordt en bepaalt de helling van de lijn.

Discriminant

De uitdrukking D = b² - 4ac bij een kwadratische vergelijking; D groter dan nul geeft twee oplossingen, D gelijk aan nul één en D kleiner dan nul geen.

Groeifactor

Het getal g in y = b · g^t; bij een toename van p procent geldt g = 1 + p/100, bij een afname g = 1 - p/100.

Mediaan

De middelste waarneming nadat alle waarden op volgorde zijn gezet; bij een even aantal is het het gemiddelde van de twee middelste waarden.

Afgeleide functie

Functie die de helling van de oorspronkelijke grafiek geeft; de afgeleide van ax^n is n · a · x^(n-1) en is nul in een top of dal.

Trias Politica

Verdeling van overheidsmacht in wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht, bedoeld om machtsconcentratie te voorkomen en rechtsstatelijke controle mogelijk te maken.

Legaliteitsbeginsel

Het beginsel dat elk optreden van de overheid een grondslag in de wet moet hebben; het beschermt de burger tegen willekeur van de staat.

Sociale grondrechten

Grondrechten die de overheid opdragen zorg te dragen voor burgers, zoals werk, huisvesting en onderwijs; ze zijn minder direct afdwingbaar dan klassieke grondrechten.

Kiesdeler

Het aantal uitgebrachte geldige stemmen gedeeld door het aantal zetels; partijen halen zetels op basis van dit aantal stemmen per zetel.

Integratie

Situatie waarin nieuwkomers deelnemen aan de samenleving en de kernwaarden overnemen, terwijl zij delen van hun eigen cultuur mogen behouden.

Framing

Het bewust kiezen van woorden en invalshoeken waardoor het publiek een gebeurtenis op een bepaalde manier gaat begrijpen en beoordelen.

Hypothese

Een toetsbare verwachting die voorafgaand aan een experiment wordt geformuleerd en die door waarnemingen of metingen wordt bevestigd of verworpen.

Natuurlijke selectie

Proces waarbij individuen met gunstige erfelijke eigenschappen meer nakomelingen krijgen, waardoor die eigenschappen in de populatie toenemen.

Wet van Ohm

De spanning over een weerstand is gelijk aan de stroomsterkte maal de weerstand, geschreven als U = I · R met U in volt, I in ampère en R in ohm.

Fotosynthese

Proces waarbij planten met lichtenergie koolstofdioxide en water omzetten in glucose en zuurstof; dit legt energie en koolstof vast in organische stoffen.

Programma van eisen

Overzicht van alle eisen waaraan een technisch ontwerp moet voldoen, zoals functie, afmetingen, kosten, veiligheid en duurzaamheid; basis voor het ontwerpproces.

Kunstbeschouwing

Systematisch kijken naar kunst in stappen: beschrijven wat je ziet, analyseren hoe het gemaakt is, interpreteren wat het betekent en evalueren wat je ervan vindt.

Mise-en-scène

Het geheel van keuzes in beeld, decor, belichting, kostuum en opstelling van spelers dat de sfeer en betekenis van een scène bepaalt.

Immaterieel erfgoed

Cultuuruitingen die niet tastbaar zijn maar wel worden doorgegeven, zoals tradities, verhalen, muziek, ambachten en rituelen binnen een gemeenschap.

Supercompensatie

Na een trainingsprikkel daalt de prestatie tijdelijk, waarna het lichaam boven het oude niveau herstelt; voldoende rust is nodig om dit effect te benutten.

Overload-principe

De trainingsprikkel moet zwaarder zijn dan het niveau dat het lichaam gewend is, anders treedt geen aanpassing van spierkracht of conditie op.

Profielwerkstuk

Verplicht onderzoeksverslag in het examenjaar van het havo, waarin de leerling een eigen vraagstelling uitwerkt met bronnen, planning en presentatie.

Validiteit

De mate waarin een onderzoek of meetinstrument daadwerkelijk meet wat het beoogt te meten; te onderscheiden van betrouwbaarheid, die over herhaalbaarheid van resultaten gaat.

Ad hominem

Drogreden waarbij iemand de persoon aanvalt in plaats van het argument te weerleggen, waardoor de inhoud van de discussie buiten beschouwing blijft.