VMBO BB Media, vormgeving en ICT flashcards

33 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Zender en ontvanger

De zender maakt en verstuurt de boodschap, de ontvanger interpreteert haar. Verschil in kennis of taal tussen beiden veroorzaakt ruis en misverstand.

Ruis in communicatie

Alles wat de overdracht van een boodschap verstoort, zoals lawaai, slechte verbinding, onduidelijk taalgebruik of afleiding bij de ontvanger.

Doelgroep bepalen

Het publiek beschrijven met leeftijd, opleiding, interesse en mediagebruik, zodat kanaal, toon en lengte van de boodschap daarop aansluiten.

Objectief versus subjectief

Objectieve informatie is controleerbaar en bronvermeld; subjectieve informatie bevat mening, emotie of een commercieel belang van de afzender.

Sluikreclame herkennen

Reclame die niet als zodanig herkenbaar is, bijvoorbeeld een betaalde influencerpost of gesponsorde video zonder label. Dit is misleidend en moet gemeld worden.

Framing van nieuws

De keuze van feiten, bronnen en invalshoek bepaalt hoe een gebeurtenis overkomt. Hetzelfde nieuws kan per medium een ander beeld geven.

Massamedia kenmerk

Een groot en anoniem publiek wordt via een kanaal bereikt, meestal eenrichtingsverkeer. Sociale media voegen zichtbaar publiek en directe reactie toe.

Vormgevingsmiddelen

Lijn, vorm, kleur, textuur, ruimte en licht zijn de bouwstenen van een ontwerp. De ordening daarvan op het vlak heet compositie.

RGB en CMYK

RGB met rood, groen en blauw geldt voor licht en scherm. CMYK met cyaan, magenta, geel en zwart geldt voor drukwerk op papier.

Contrast in ontwerp

Verschil in kleur, toon, grootte of dikte maakt onderdelen onderscheidbaar. Zonder contrast wordt een ontwerp vlak en lastig leesbaar.

Visuele hiërarchie

De volgorde waarin de kijker onderdelen ziet, gestuurd door grootte, dikte, kleur en witruimte. De titel staat meestal bovenaan die volgorde.

Sans-serif versus serif

Schreefloze letters hebben geen kleine voetjes en lezen prettig op scherm. Letters met schreef worden vaak gebruikt voor langere teksten in drukwerk.

Resolutie bij drukwerk

Voor scherp drukwerk is minimaal 300 dpi op ware grootte nodig. Voor beeldschermen volstaat ongeveer 72 tot 96 ppi.

Bestandsformaat kiezen

JPEG comprimeert foto's tot een klein bestand, PNG ondersteunt transparantie, SVG blijft scherp bij schalen en is geschikt voor logo's.

Regel van derden

Je verdeelt het beeld in drieën en plaatst het hoofdmotief op een snijpunt. Dat geeft vaak een rustiger en sterker beeld dan precies gecentreerd.

Witruimte als middel

Lege ruimte rond tekst en beeld geeft rust en scheidt onderdelen. Te weinig witruimte maakt een ontwerp vol en onoverzichtelijk.

Back-upregel 3-2-1

Bewaar drie kopieën van belangrijke bestanden, op twee verschillende soorten media, waarvan één kopie op een andere locatie staat.

Bestandsextensie

Het achtervoegsel na de punt, zoals docx of mp4, bepaalt welk programma het bestand opent. Een verkeerde extensie geeft fouten.

Cloudopslag en synchronisatie

Bestanden staan op een server en worden tussen apparaten gelijk gehouden. Offline werken kan alleen als je de bestanden lokaal beschikbaar hebt gemaakt.

Tweestapsverificatie

Naast het wachtwoord is een tweede bewijs nodig, zoals een code in een app. Zo blijft een account beschermd als het wachtwoord uitlekt.

Spreadsheetformule

Een formule begint met = en verwijst naar cellen, bijvoorbeeld =SOM(B2:B10). Een $-teken maakt een celverwijzing vast bij kopiëren.

Creative Commons-licentie

Een standaardlicentie die aangeeft wat je met andermans werk mag doen, bijvoorbeeld naamsvermelding verplicht stellen of commercieel gebruik verbieden.

URL opbouwen

Een adres bestaat uit protocol, domeinnaam, pad en soms een query. Controleer het echte domein en niet alleen de linktekst.

Mappenstructuur en naamgeving

Een vaste indeling met herkenbare bestandsnamen, bijvoorbeeld project_versie_datum, voorkomt zoekwerk en dubbele of verkeerde versies.

Programma van Eisen

Een lijst met meetbare eisen die verplicht zijn en wensen die optioneel zijn. Het PvE is de basis voor ontwerp en beoordeling.

Mijlpaal in planning

Een controleerbaar tussenresultaat met een datum, bijvoorbeeld het definitieve ontwerp. Taken zijn de werkzaamheden die tot die mijlpaal leiden.

STARR-feedback

Je beschrijft situatie, taak, actie, resultaat en reflectie. Daarmee wordt feedback concreet en bruikbaar voor verbetering van het werk.

Versiebeheer in projecten

Doorlopende nummering zoals v1.0 en v1.1 laat zien wat is gewijzigd en welke versie is goedgekeurd. Zo werk je nooit verder in een oude versie.

Oplevercontrole

Voor inleveren controleer je bestandsformaat, bestandsnaam, volledigheid en leesbaarheid op het apparaat waar de opdrachtgever het opent.

Opbouw van presentatie

Een presentatie opent met onderwerp en doel, heeft een kern van ongeveer drie punten en sluit af met een conclusie of oproep.

Dataminimalisatie

Verzamel alleen persoonsgegevens die echt nodig zijn voor het doel en bewaar ze niet langer dan noodzakelijk volgens de AVG.

Phishing herkennen

Verdacht zijn urgentie, onbekende afzender, vreemde links en vragen om wachtwoord of betaalgegevens. Log nooit in via een link uit zo'n bericht.

Portretrecht

Voor publicatie van een herkenbaar beeld van iemand is toestemming nodig. Uitzonderingen gelden onder meer voor nieuws en openbare gebeurtenissen.