Veiligheid en ethiek
Dit domein gaat over verantwoord en veilig werken met media en ict: omgaan met persoonsgegevens, beeld en bronnen, je wapenen tegen digitale aanvallen en gezond werken achter een scherm.
Privacy en beeld
Persoonsgegevens zijn alle gegevens waarmee je iemand kunt herkennen: naam, adres, geboortedatum, foto, videobeeld. Volgens de AVG mag je die alleen gebruiken als daar een grondslag voor is, bijvoorbeeld toestemming of een duidelijke taak. Voor foto's geldt daarnaast portretrecht: je hebt toestemming nodig van de persoon in beeld, en bij minderjarigen van de ouders. Toestemming mag je altijd intrekken; dan moet het beeld offline.
Auteursrecht en bronnen
Tekst, foto's, muziek en filmpjes zijn eigendom van de maker. Overnemen mag alleen met toestemming of binnen een uitzondering zoals citeren met bronvermelding. Materiaal met een Creative Commons-licentie mag je onder de genoemde voorwaarden gebruiken, bijvoorbeeld naamsvermelding en geen commercieel gebruik. Zonder bronvermelding overnemen is plagiaat.
Veilig online
Klik niet op onverwachte links en bijlagen; dat is de klassieke phishing-truc. Gebruik een lang, uniek wachtwoord per account, deel het met niemand en zet tweestapsverificatie aan. Houd software bijgewerkt en maak back-ups, zodat ransomware je werk niet wist.
Uitgewerkt voorbeeld
De school wil een klassenfoto op de website. De fotograaf geeft toestemming voor gebruik, maar dat regelt alleen het auteursrecht. Voor de leerlingen is toestemming van ouders nodig, omdat ze minderjarig zijn. Bij de foto komt geen namenlijst, en als een ouder de toestemming intrekt, gaat de foto van de site.
Valkuilen
- Denken dat alles wat op internet staat gratis te gebruiken is.
- Een wachtwoord delen met een klasgenoot.
- Klikken op een link in een mailtje van een onbekende afzender.
- Vergeten dat gezond schermwerk pauzes en een goede zithouding vraagt.