VMBO KB Media, vormgeving en ICT key terms

De tijd dat de sensor van een camera licht opvangt, uitgedrukt in seconden of delen van een seconde. Een korte sluitertijd bevriest beweging, een lange sluitertijd laat beweging juist als een veeg zien.

Getal dat aangeeft hoe gevoelig de beeldsensor van een camera staat ingesteld. Een hoge ISO-waarde maakt foto's in donkere situaties mogelijk, maar zorgt ook voor meer ruis in het beeld.

Opening in het objectief van een camera die bepaalt hoeveel licht er binnenkomt. Een klein getal (bijvoorbeeld f/2.8) betekent een grote opening en dus een kleine scherptediepte.

Instelling die de camera aanpast aan de kleur van het licht, zodat wit ook echt wit lijkt. Zonder goede witbalans krijgt een foto een blauwe, gele of groene zweem.

Reeks getekende of gefotografeerde schetsjes die per shot laat zien wat er in beeld komt, met camerastandpunt en soms geluid. Filmmakers gebruiken het als plan voordat ze gaan draaien.

Compositietechniek waarbij je het beeld in gedachten verdeelt in negen gelijke vlakken en het onderwerp op een snijpunt van die lijnen plaatst. Dat levert vaak een rustiger, sterker beeld op.

Het aantal keren per seconde dat een geluidssignaal wordt gemeten bij digitale audio, uitgedrukt in hertz. Bij 44.100 Hz worden hoge tonen beter vastgelegd dan bij 22.050 Hz.

Het aan elkaar zetten en inkorten van opgenomen videobeelden tot een lopend verhaal. Door de volgorde en het ritme van shots te kiezen bepaalt de maker de sfeer en het tempo.

Vaste afspraken over hoe een bedrijf of organisatie zich visueel presenteert: logo, kleuren, lettertypen, beeldgebruik en toon. Die afspraken zorgen ervoor dat alle uitingen herkenbaar bij elkaar passen.

Een herkenbaar teken of symbool dat samen met of in plaats van de bedrijfsnaam wordt gebruikt. Anders dan een woordlogo werkt een beeldmerk ook zonder tekst en is het vaak in één oogopslag te herkennen.

Drukmethode waarbij kleuren worden opgebouwd uit de inktkleuren cyaan, magenta, geel en zwart. Bij full colour drukwerk worden deze vier inkten over elkaar gedrukt om alle kleuren te maken.

Een kleur die met één vooraf gemengde inkt wordt gedrukt in plaats van opgebouwd uit cyaan, magenta, geel en zwart. Steunkleuren zijn duurder maar blijven altijd exact gelijk, bijvoorbeeld bij huisstijldrukwerk.

Het aantal beeldpunten per inch in een digitale afbeelding of in drukwerk, uitgedrukt in dpi of ppi. Een lage resolutie geeft bij vergroten blokkerige of onscherpe beelden; drukwerk vraagt meestal 300 dpi.

Extra beeldrand van enkele millimeters rondom een drukwerkontwerp die na het snijden verdwijnt. Zonder afloop kunnen er witte randen ontstaan als het snijden net iets verschuift.

Lettertype zonder kleine dwarsstreepjes aan de uiteinden van de letters, ook wel sans-serif genoemd. Het oogt rustig en modern en wordt veel gebruikt in schermteksten en bij een strakke huisstijl.

De afstand tussen de basislijnen van opeenvolgende tekstregels. Een te kleine regelhoogte maakt tekst onrustig en moeilijk leesbaar; bij langere lappen tekst is extra ruimte prettig.

Afbeelding die is opgebouwd uit wiskundige punten, lijnen en vlakken in plaats van pixels. Daardoor blijft hij bij elke vergroting scherp, wat handig is voor logo's en andere illustraties.

Opmaaktaal waarmee je de structuur van een webpagina vastlegt met elementen zoals koppen, alinea's, lijsten en links. De browser leest die code en toont vervolgens de pagina op het scherm.

Stijlbladtaal die bepaalt hoe een met HTML opgebouwde webpagina eruitziet: kleuren, lettertypen, afstanden en de plaatsing van blokken. Door stijl en inhoud te scheiden kun je een hele site in één keer aanpassen.

Manier van webdesign waarbij de pagina zich automatisch aanpast aan de schermbreedte van telefoon, tablet of computer. Bezoekers hoeven niet te zoomen en zien de inhoud op elk apparaat leesbaar.

Eenvoudige schets of grijze blokindeling van een webpagina waarop je bepaalt welke onderdelen waar komen, nog zonder kleuren en definitieve vormgeving. Handig om structuur en werking vroeg te bespreken.

Korte tekst die bij een afbeelding op een website staat en verschijnt als het beeld niet geladen wordt of door een schermlezer wordt voorgelezen. Daarmee is de inhoud ook toegankelijk voor blinde bezoekers.

Programma waarmee je zonder programmeerkennis de inhoud van een website kunt aanpassen, zoals teksten en afbeeldingen. De vaste opmaak en structuur blijven daarbij automatisch bewaard.

Software die de hardware van een computer beheert en programma's laat draaien, zoals Windows, macOS, Linux of Android. Het regelt onder meer geheugen, bestanden, randapparaten en gebruikersrechten.

Tijdelijk geheugen waarin een computer de gegevens bewaart waarmee hij op dat moment bezig is. Bij het uitzetten raakt de inhoud kwijt; te weinig werkgeheugen maakt een computer traag.

Uniek nummer waarmee een apparaat in een netwerk herkenbaar is, bijvoorbeeld 192.168.1.10. Computers gebruiken het om gegevens naar het juiste apparaat te sturen, binnen een netwerk of op internet.

Apparaat dat een thuisnetwerk of bedrijfsnetwerk verbindt met internet en gegevens doorstuurt naar het juiste apparaat. Meestal deelt de router ook IP-adressen uit en verzorgt hij een draadloos netwerk.

Een kopie van bestanden of gegevens die op een andere plek wordt bewaard, zodat niets verloren gaat bij een storing, diefstal of het per ongeluk verwijderen. Een goede back-up wordt regelmatig gemaakt en getest.

Beveiliging die het inkomende en uitgaande netwerkverkeer van een computer of netwerk controleert en verdacht verkeer blokkeert. Zo wordt voorkomen dat onbevoegden binnenkomen of schadelijke software naar buiten gaat.

Wettelijk recht van de maker van een tekst, foto, video, muziek of ontwerp op publicatie en vermenigvuldiging daarvan. Je mag werk van een ander niet zomaar gebruiken zonder toestemming of een geldige licentie.

Regel die de geportretteerde beschermt: een herkenbare foto van iemand mag niet zonder toestemming openbaar worden gemaakt, tenzij er sprake is van een uitzondering zoals journalistiek gebruik.

Europese wet die voorschrijft hoe organisaties met persoonsgegevens moeten omgaan: alleen verzamelen wat nodig is, goed beveiligen en mensen informeren over wat er met hun gegevens gebeurt.

Vorm van oplichting waarbij iemand via een nepbericht, mail of website probeert wachtwoorden of betaalgegevens af te troggelen. Herkenning: vreemde afzender, haastige toon en een link die niet klopt.

Stelsel van standaardlicenties waarmee een maker zelf bepaalt wat anderen met zijn werk mogen doen, bijvoorbeeld delen met naamsvermelding of bewerken voor niet-commercieel gebruik.

Inrichting van werkplek en werkhouding die klachten aan rug, nek en polsen voorkomt. Denk aan een stoel op de juiste hoogte, het scherm op ooghoogte en regelmatig even opstaan.

Opdrachtomschrijving van de opdrachtgever met het doel, de doelgroep, het budget, de deadline en de gewenste uitstraling van een mediaproduct. Een goede briefing voorkomt misverstanden en onnodig opnieuw werk.

Overzicht van alle eisen en wensen waaraan een product of dienst moet voldoen, opgesteld samen met de opdrachtgever. Het dient als checklist tijdens de uitvoering en bij de oplevering.

Schriftelijk voorstel met wat je precies gaat leveren, voor welke prijs en binnen welke termijn. Na akkoord van de opdrachtgever geldt de offerte als afspraak tussen beide partijen.

Overzicht van taken, wie ze uitvoert en wanneer ze klaar moeten zijn, vaak in een schema of tijdlijn. Zo zie je op tijd of het project op koers ligt en waar bijsturen nodig is.