Veilig, verantwoord en duurzaam werken: privacy, auteursrecht, beveiliging en arbo
Wat het examen vraagt
Je moet weten welke regels gelden voor persoonsgegevens, beeld en auteursrecht, hoe je systemen veilig houdt en hoe je gezond en duurzaam werkt.
Privacy (AVG)
- Persoonsgegevens zijn alle gegevens over een herkenbaar persoon; gezondheid en religie zijn bijzondere gegevens met extra bescherming.
- Uitgangspunten: doelbinding, dataminimalisatie (niet meer vragen dan nodig), bewaartermijn en transparantie.
- Een datalek meld je direct intern; de organisatie meldt het bij de Autoriteit Persoonsgegevens binnen 72 uur als er risico is.
- Foto's van leerlingen publiceren mag niet zomaar: portretrecht en AVG vragen om toestemming en om een lijst met wie niet gefotografeerd wil worden.
Auteursrecht
Werk van een ander gebruik je niet zonder toestemming, tenzij het onder een Creative Commons-licentie valt: CC BY (naamsvermelding), BY-SA (jouw bewerking ook onder dezelfde licentie delen), BY-NC (niet commercieel). Bronvermelding doe je altijd, ook bij CC. Eigen werk maken is de veiligste route.
Beveiliging
Sterk wachtwoord of wachtwoordzin, 2FA aan, updates direct installeren, geen onbekende bijlagen openen, en phishing herkennen aan een vreemde afzender, haast en links die niet kloppen.
Arbo en duurzaam
Beeldscherm op 50 tot 70 cm, voeten plat, pauzes tegen RSI. Duurzaam: dubbelzijdig printen, apparaten uitzetten, oude hardware inleveren als e-waste.
Uitgewerkt voorbeeld
De school wil een klassenfoto op de website. Je checkt het toestemmingsformulier en de weigerlijst, plaatst geen namen bij de foto en verwijdert hem als iemand dat vraagt. Reden: toestemming en dataminimalisatie, want je hebt geen namen nodig om de foto te tonen.
Valkuilen
- Een gevonden afbeelding zonder bron gebruiken.
- Denken dat CC betekent dat alles mag.
- Een wachtwoord delen met een collega.
- Een datalek eerst zelf oplossen en pas dagen later melden.