I85PREP
⌘ K
HAVO Muziek study materials
HAVO Muziek study resources

HAVO Muziek practice questions

One question at a time. Build your HAVO Muziek understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Domein A: Vaardigheden

Bij het analyseren van een muziekstuk noteer je de maatsoort als 6/8. Wat betekent dit binnen Domein A (Vaardigheden) voor de manier waarop je het ritme beschrijft?

  1. Er zijn zes tellen per maat en elke tel is een achtste noot; het ritme wordt vaak in twee groepen van drie gevoeld. Correct answer.
  2. Er zijn acht tellen per maat en elke tel is een zesde noot; het ritme wordt in drie groepen gevoeld.
  3. Er zijn drie tellen per maat en elke tel duurt twee achtste noten, dus het is gelijk aan 3/4.
  4. Er zijn zes maten per frase en elke maat bevat acht tellen van gelijke lengte.

Explanation

In een breukmaat geeft het bovenste getal het aantal tellen per maat en het onderste getal de nootwaarde van één tel. Bij 6/8 zijn er dus zes achtste noten per maat, die in de praktijk meestal als twee groepen van drie worden gegroepeerd. Dat onderscheidt 6/8 van 3/4, waar drie kwartnoten per maat staan.

Question 2Domein A: Vaardigheden

Je hoort een akkoordprogressie die je noteert als I–IV–V–I in C majeur. Welke akkoorden schrijf je op?

  1. C–E–G–C
  2. C–F–G–C Correct answer.
  3. C–D–E–C
  4. C–G–F–C

Explanation

In een majeurtoonsoort is de I het tonicadakkoord, de IV het subdominantakkoord en de V het dominantakkoord. In C majeur zijn dat C, F en G, waarna de progressie terugkeert naar C. De trapnummers verwijzen naar de grondtoon van elk akkoord binnen de toonladder.

Question 3Domein A: Vaardigheden

Een partituur bevat een voorteken aan het begin van de notenbalk. Wat is de functie van dit voorteken bij het lezen van de muziek?

  1. Het geeft het tempo aan waarin het stuk gespeeld moet worden.
  2. Het geeft de toonsoort aan en bepaalt welke noten standaard verhoogd of verlaagd worden. Correct answer.
  3. Het geeft de dynamiek aan waarmee de eerste frase begint.
  4. Het bepaalt de maatsoort en de onderverdeling van de tellen.

Explanation

Het voorteken (de kruisen of mollen na de sleutel) legt de toonsoort vast en geldt voor de hele notenbalk. Daardoor hoef je die verhogingen of verlagingen niet bij elke noot opnieuw te noteren. Tempo, maatsoort en dynamiek worden met andere tekens aangegeven.

Question 4Domein A: Vaardigheden

Bij het luisteren naar een popnummer valt op dat het couplet zacht en dun bezet is en het refrein vol en luid. Welk muzikaal middel beschrijf je hier vooral?

  1. Dynamiek en instrumentatie Correct answer.
  2. Maatsoort en tempo
  3. Toonhoogte en stemming
  4. Vorm en cadens

Explanation

Het verschil in klanksterkte tussen couplet en refrein is een kwestie van dynamiek, terwijl het aantal meespelende instrumenten de instrumentatie betreft. Samen zorgen die voor een contrasterende opbouw binnen het nummer. Andere middelen zoals tempo of vorm spelen hierbij een ondergeschikte rol.

Question 5Domein A: Vaardigheden

Een melodie loopt van C4 naar C5. Wat geldt voor deze twee tonen?

  1. Ze liggen een kwint uit elkaar en verschillen in toonsoort.
  2. Ze liggen een terts uit elkaar en horen bij verschillende akkoorden.
  3. Ze liggen een secunde uit elkaar en klinken sterk dissonant.
  4. Ze liggen een octaaf uit elkaar en hebben dezelfde letterlijke naam. Correct answer.

Explanation

Een octaaf is het interval waarbij de frequentie verdubbelt en de toonnaam gelijk blijft. C4 en C5 hebben daarom dezelfde letter, maar liggen een octaaf uit elkaar. De toevoeging 4 en 5 geeft het octaafregister aan.

Question 6Domein A: Vaardigheden

Je wilt een muziekstuk inleiden en besluit de eerste vier maten alleen de grondtoon van de toonsoort te laten klinken. Welk begrip past bij deze keuze?

  1. Ostinato
  2. Overslaan
  3. Pedaaltoon Correct answer.
  4. Syncope

Explanation

Een pedaaltoon is een aangehouden toon, meestal in de bas, waaroverheen de harmonie zich ontwikkelt. Een aanhoudende grondtoon aan het begin is daar een duidelijk voorbeeld van. Een ostinato is daarentegen een herhaald ritmisch of melodisch patroon.

Question 7Domein A: Vaardigheden

In een partituur staat boven de noten 'crescendo'. Wat verwacht je te horen?

  1. De muziek wordt lager van toonhoogte.
  2. De muziek wordt plotseling zachter.
  3. De muziek wordt geleidelijk luider. Correct answer.
  4. De muziek wordt sneller.

Explanation

Crescendo is een dynamische aanwijzing die betekent dat de klank geleidelijk toeneemt in sterkte. Het tegengestelde is decrescendo of diminuendo. Tempo en toonhoogte worden met andere termen aangeduid.

Question 8Domein A: Vaardigheden

Je transcripeert een popsong en noteert het akkoordschema. Waarom is het handig om daarbij ook de toonsoort te vermelden?

  1. Dan kun je de dynamiek van elk akkoord aflezen.
  2. Dan kun je de trappen interpreteren en het schema naar een andere toonsoort transponeren. Correct answer.
  3. Dan weet je automatisch het tempo en de maatsoort van het nummer.
  4. Dan hoef je de melodie niet meer te noteren.

Explanation

Met de toonsoort erbij kun je akkoorden als trappen lezen, bijvoorbeeld I–V–vi–IV, en het schema verplaatsen naar een andere toonsoort. Zo blijft de harmonische functie herkenbaar, ongeacht de absolute hoogte. Tempo, melodie en dynamiek vereisen aparte notatie.

Question 9Domein A: Vaardigheden

Een leerling noteert een ritme in 4/4 en schrijft vier tellen vol met achtste noten. Hoeveel achtste noten staan er in die maat?

  1. Acht Correct answer.
  2. Twee
  3. Vier
  4. Zestien

Explanation

In 4/4 duurt een maat vier kwartnoten. Elke kwartnoot bevat twee achtste noten, dus vier tellen leveren acht achtste noten op. Het aantal tellen vermenigvuldig je met het aantal onderverdelingen per tel.

Question 10Domein A: Vaardigheden

Je hoort een akkoord dat bestaat uit de tonen C, E en G. Welke akkoordkwaliteit noteer je?

  1. Overmatig akkoord
  2. Klein akkoord
  3. Groot akkoord Correct answer.
  4. Verminderd akkoord

Explanation

Een groot akkoord bestaat uit een grondtoon, een grote terts en een reine kwint. C–E is een grote terts en C–G een reine kwint, dus C, E en G vormen een C-groot akkoord. Bij een klein akkoord zou de terts juist een halve toon lager liggen.

Question 11Domein A: Vaardigheden

Een melodie bestaat uit de tonen van een majeurtoonladder, maar begint en eindigt op de vijfde trap. Welk begrip past bij deze melodie?

  1. Dominantische melodie Correct answer.
  2. Hele-toonsmelodie
  3. Chromatische melodie
  4. Pentatonische melodie

Explanation

Als de melodie dezelfde tooninhoud als de majeurtoonladder heeft maar op de vijfde trap begint en eindigt, ligt het zwaartepunt op de dominant. Daardoor klinkt de melodie als het ware vanuit de vijfde trap. Bij een chromatische melodie zouden juist tonen buiten de toonladder voorkomen.

Question 12Domein A: Vaardigheden

In een muziekstuk wisselt de maatsoort af tussen 3/4 en 2/4. Welke omschrijving past het beste bij dit verschijnsel?

  1. Samengestelde maatsoort
  2. Vrije maat
  3. Verdeelde maat
  4. Wisselende maatsoort Correct answer.

Explanation

Wanneer de maatsoort binnen een stuk regelmatig verandert, spreek je van een wisselende maatsoort. De muzikale regel blijft doorlopen, maar de indeling per maat verschilt. Dat is iets anders dan een samengestelde maat, die juist een vaste indeling heeft.

Question 13Domein A: Vaardigheden

Je hoort een akkoordprogressie in mineur waarin de zevende trap van de toonladder is verhoogd. Welk effect heeft die verhoging op de harmonie?

  1. De toonsoort verschuift daardoor automatisch naar majeur.
  2. Er ontstaat een leidtoon die de dominant sterker naar de tonica laat trekken. Correct answer.
  3. De grondtoon van het akkoord wordt verlaagd.
  4. De maatsoort verandert van 4/4 naar 3/4.

Explanation

In mineur wordt de zevende trap vaak verhoogd om een leidtoon te maken die een halve toon onder de tonica ligt. Daardoor krijgt de dominant een sterke spanning naar de tonica, wat de cadens versterkt. De toonsoort blijft echter mineur.

Question 14Domein A: Vaardigheden

Een componist herhaalt een ritmisch patroon van twee maten steeds op dezelfde toonhoogte. Welk begrip past bij dit patroon?

  1. Ostinato Correct answer.
  2. Glissando
  3. Arpeggio
  4. Triller

Explanation

Een ostinato is een kort muzikaal patroon dat steeds wordt herhaald, vaak in de begeleiding. Het kan ritmisch, melodisch of beide zijn. De andere begrippen beschrijven specifieke uitvoeringstechnieken of akkoordbrekingen.

Question 15Domein A: Vaardigheden

Een leerling wil de klankkleur van een klarinet vergelijken met die van een hobo. Welk aspect onderzoekt hij dan vooral?

  1. De toonsoort van beide partijen
  2. De dynamiek van beide partijen
  3. De maatsoort van beide partijen
  4. Het timbre van beide instrumenten Correct answer.

Explanation

Klankkleur of timbre is het kenmerk dat instrumenten van elkaar onderscheidt, ook wanneer ze dezelfde toon spelen. Bij een vergelijking tussen klarinet en hobo gaat het dus om timbre. Maatsoort, dynamiek en toonsoort zijn andere muzikale parameters.

Question 16Domein A: Vaardigheden

In een partituur staat een noot met een punt erachter. Wat gebeurt er met de duur van die noot?

  1. De duur wordt met de helft verlengd. Correct answer.
  2. De duur wordt met een kwart verlengd.
  3. De duur blijft gelijk, maar de toon wordt hoger.
  4. De duur wordt gehalveerd.

Explanation

Een punt achter een noot verlengt de duur met de helft van de oorspronkelijke waarde. Een gepunteerde kwartnoot duurt dus anderhalve kwartnoot. De punt zegt niets over de toonhoogte.

Question 17Domein A: Vaardigheden

Een muziekstuk heeft de vorm A–B–A. Welke beschrijving past bij deze vorm?

  1. Een doorlopende vorm zonder vaste delen.
  2. Een vorm met vier verschillende delen.
  3. Een tweedelige vorm zonder herhaling.
  4. Een driedelige vorm waarin het eerste deel terugkeert. Correct answer.

Explanation

A–B–A is een driedelige vorm met een contrasterend middendeel en een terugkeer van het beginmateriaal. Die terugkeer zorgt voor herkenning en afronding. Bij A–B ontbreekt juist die terugkeer.

Question 18Domein A: Vaardigheden

Je analyseert een popsong en wilt de cadens aan het einde van het refrein benoemen. Welke akkoordopeenvolging wijst op een authentieke cadens in C majeur?

  1. F naar G
  2. C naar F
  3. C naar G
  4. G naar C Correct answer.

Explanation

Een authentieke cadens gaat van de dominant naar de tonica, dus V–I. In C majeur is dat G naar C. Daarmee wordt de toonsoort bevestigd en krijgt de frase een afsluitend karakter.

Question 19Domein A: Vaardigheden

Een leerling noteert de dynamiek van een werk en schrijft afwisselend p en f. Welke luistervaardigheid past bij het herkennen van dit verschil?

  1. Het onderscheiden van toonsoort
  2. Het onderscheiden van maatsoort
  3. Het onderscheiden van toonhoogte
  4. Het onderscheiden van klanksterkte Correct answer.

Explanation

De letters p (piano) en f (forte) geven de klanksterkte aan. Wie dat verschil hoort, onderscheidt dus dynamiek. Toonhoogte, maatsoort en toonsoort vragen om andere waarnemingen.

Question 20Domein A: Vaardigheden

Een componist gebruikt een akkoord met de tonen C, Es en Ges. Welk akkoord is dit?

  1. C verminderd Correct answer.
  2. C overmatig
  3. C klein
  4. C groot

Explanation

C–Es is een kleine terts en C–Ges is een verminderde kwint. Samen vormen die een verminderd akkoord op C. Bij een klein akkoord zou de kwint rein zijn, dus G in plaats van Ges.

Question 21Domein A: Vaardigheden

Een melodie in mineur gebruikt de verhoogde zevende trap alleen in stijgende lijnen en de natuurlijke zevende trap in dalende lijnen. Welke toonladder past hierbij?

  1. Harmonische mineur
  2. Natuurlijke mineur
  3. Majeur
  4. Melodische mineur Correct answer.

Explanation

In de melodische mineur wordt de zevende trap verhoogd bij stijgende lijnen en blijft de natuurlijke zevende staan bij dalende lijnen. Zo ontstaat een vloeiende melodie zonder al te grote sprong. De harmonische mineur verhoogt de zevende trap juist consequent.

Question 22Domein A: Vaardigheden

Je hoort een akkoordprogressie waarin de bas een dalende lijn volgt terwijl de bovenstemmen gelijk blijven. Welk verschijnsel beschrijf je?

  1. Ostinato in de melodie
  2. Chromatische toonladder
  3. Wisselende maatsoort
  4. Dalende baslijn met liggende stemmen Correct answer.

Explanation

Wanneer de bas beweegt terwijl de overige stemmen op hun plaats blijven, spreek je van een dalende baslijn met liggende stemmen. Dat beïnvloedt de harmonie stap voor stap. Een ostinato of chromatische toonladder beschrijft een ander verschijnsel.

Question 23Domein A: Vaardigheden

Een leerling analyseert een muziekstuk en constateert dat de frases steeds uit vier maten bestaan en dat de cadens aan het einde van elke frase terugkeert. Welk niveau van analyse past hierbij?

  1. Instrumentatieanalyse op timbreniveau
  2. Vormanalyse op fraseniveau Correct answer.
  3. Toonhoogteanalyse op intervalniveau
  4. Dynamiekanalyse op klankniveau

Explanation

Het vaststellen van frase lengtes en cadensplaatsen hoort bij vormanalyse. Daarbij kijk je naar de opbouw en afsluiting van grotere muzikale eenheden. Interval, dynamiek en timbre zijn andere analyseniveaus.

Question 24Domein A: Vaardigheden

Een componist schrijft een akkoordprogressie waarin een verminderd akkoord als doorgangsakkoord tussen twee trappen fungeert. Welke functie vervult dit akkoord dan vooral?

  1. Het verdubbelt de melodie in octaven.
  2. Het verbindt twee harmonieën en versterkt de spanning naar de volgende trap. Correct answer.
  3. Het bevestigt de tonica en sluit de frase af.
  4. Het vervangt de maatsoort en verandert het ritme.

Explanation

Een verminderd akkoord heeft een sterk spanningskarakter en wordt vaak als doorgang of verbinding tussen twee harmonieën gebruikt. Het leidt de beweging naar de volgende trap. Een cadens naar de tonica heeft juist een afsluitende functie.

Question 25Domein A: Vaardigheden

Je hoort een muziekstuk waarin het tempo geleidelijk toeneemt zonder dat de maatsoort verandert. Welke aanwijzing past hierbij?

  1. Legato
  2. Crescendo
  3. Accelerando Correct answer.
  4. Ritardando

Explanation

Accelerando betekent geleidelijk sneller worden en beïnvloedt het tempo. Ritardando is juist vertragen, crescendo is luider worden en legato is een gebonden speelwijze. Alleen accelerando past bij een toenemend tempo.

Question 26Domein A: Vaardigheden

Je hoort een muziekfragment waarin de bas een dalende lijn speelt van C naar B naar A, terwijl de akkoorden steeds veranderen. Welk begrip beschrijft deze dalende baslijn?

  1. Wandelbas Correct answer.
  2. Orgelpunt
  3. Loopbas
  4. Ostinato

Explanation

Een wandelbas is een dalende of stijgende baslijn die per tel of per maat stapsgewijs beweegt en zo de harmonische voortgang ondersteunt. Een loopbas daarentegen herhaalt steeds hetzelfde motiefje op dezelfde toonhoogte. Een orgelpunt blijft op één toon liggen en een ostinato is een herhaald ritmisch of melodisch patroon, niet per se een dalende lijn.

Question 27Domein A: Vaardigheden

In een partituur zie je boven de noten 'ritardando' staan. Wat verwacht je te horen?

  1. De muziek wordt geleidelijk zachter
  2. De muziek wordt geleidelijk luider
  3. Het tempo wordt geleidelijk sneller
  4. Het tempo wordt geleidelijk langzamer Correct answer.

Explanation

Ritardando is een tempo-aanduiding die betekent dat het tempo geleidelijk vertraagt. Het is verwant aan rallentando, maar verschilt van accelerando (sneller) en van dynamische termen zoals crescendo en decrescendo. Bij een ritardando blijft de maatsoort gelijk; alleen de snelheid waarmee de tellen voorbijgaan neemt af.

Question 28Domein A: Vaardigheden

Een leerling analyseert een popsong en wil de toonsoort bepalen. Welke methode is het meest betrouwbaar?

  1. Kijken naar de eerste noot van de zanglijn
  2. Tellen hoeveel verschillende akkoorden erin voorkomen
  3. Het tempo in BPM meten en vergelijken met een tabel
  4. Luisteren naar het slotakkoord en de cadens aan het einde Correct answer.

Explanation

De toonsoort wordt meestal bepaald door het slotakkoord en de cadens aan het einde van een sectie: een stuk eindigt doorgaans op de tonica. De eerste noot van de zanglijn kan een andere trap zijn en is dus minder betrouwbaar. Het aantal akkoorden of het tempo zegt niets over de toonsoort.

Question 29Domein A: Vaardigheden

Een muziekstuk staat in 6/8 maat. Hoeveel achtste noten passen er in één maat?

  1. Vier
  2. Acht
  3. Zes Correct answer.
  4. Drie

Explanation

De onderste 8 in de maatsoort 6/8 geeft aan dat de achtste noot de teleenheid is; de bovenste 6 zegt dat er zes van die eenheden in een maat gaan. In 6/8 worden die zes achtsten meestal in twee groepen van drie gegroepeerd, wat een samengestelde maat oplevert. Vier achtsten horen bij 4/8 of 2/4, drie bij 3/8 en acht bij 8/8.

Question 30Domein A: Vaardigheden

Je hoort een akkoord dat bestaat uit de tonen D, F en A. Welke akkoordkwaliteit noteer je?

  1. D majeur
  2. D mineur Correct answer.
  3. D verminderd
  4. D overmatig

Explanation

Een mineurakkoord bestaat uit een grondtoon, een kleine terts en een reine kwint. Van D naar F is een kleine terts (drie halve tonen) en van D naar A een reine kwint (zeven halve tonen), dus D mineur. D majeur zou een Fis hebben, D verminderd een As en D overmatig een Ais.

Question 31Domein A: Vaardigheden

Een melodie in mineur begint op de grondtoon en stijgt naar de vijfde trap. Welke toonladder past bij deze melodie als de zevende trap is verhoogd?

  1. Harmonisch mineur Correct answer.
  2. Natuurlijk mineur
  3. Melodisch mineur
  4. Majeur

Explanation

In harmonisch mineur wordt de zevende trap met een halve toon verhoogd ten opzichte van natuurlijk mineur. Daardoor ontstaat een grote terts boven de dominant, wat een sterke cadans naar de tonica geeft. Melodisch mineur verhoogt de zevende trap alleen in stijgende lijnen en gebruikt in dalende lijnen de natuurlijke zevende; majeur heeft een grote terts op de grondtoon.

Question 32Domein A: Vaardigheden

Je analyseert een popsong en wilt de cadens aan het einde van het refrein benoemen. Welke akkoordopeenvolging wijst op een authentieke cadens?

  1. Van subdominant naar dominant
  2. Van tonica naar dominant
  3. Van dominant naar tonica Correct answer.
  4. Van tonica naar subdominant

Explanation

Een authentieke cadens gaat van de dominant (V) naar de tonica (I) en geeft daarmee een sterk slotgevoel. De omgekeerde beweging, van tonica naar dominant, is een halfslot en klinkt open. Een cadens van subdominant naar dominant is een halfslot op de dominant, en tonica naar subdominant is geen cadens.

Question 33Domein A: Vaardigheden

Een leerling noteert de dynamiek van een werk en schrijft afwisselend p en f. Welke luistervaardigheid past bij het herkennen van deze aanwijzingen?

  1. Het herkennen van ritmische patronen
  2. Het herkennen van instrumentatie
  3. Het herkennen van dynamische contrasten Correct answer.
  4. Het herkennen van toonhoogteverschillen

Explanation

p (piano) en f (forte) zijn dynamische aanduidingen die zachtheid en luidheid aangeven. Het herkennen van het verschil tussen zacht en luid is dus een kwestie van dynamisch contrast. Toonhoogte, ritme en instrumentatie zijn andere muzikale parameters die hier niet centraal staan.

Question 34Domein A: Vaardigheden

Je hoort een akkoordprogressie waarin de bas een dalende lijn volgt terwijl de bovenstemmen gelijk blijven. Welk verschil tussen bas en bovenstemmen beschrijf je?

  1. Gelijke beweging
  2. Tegengestelde beweging Correct answer.
  3. Contrasterende beweging
  4. Parallelle beweging

Explanation

Als de bas daalt en de bovenstemmen gelijk blijven, bewegen de stemmen in tegengestelde richting. Dat heet tegengestelde of contrasterende beweging. Parallelle beweging betekent dat stemmen in dezelfde richting met dezelfde intervallen gaan, en gelijke beweging is een synoniem voor parallel. Contrasterende beweging is een ander woord voor tegengestelde beweging, maar in de muziektheorie is 'tegengestelde beweging' de gangbare term.

Question 35Domein A: Vaardigheden

Een leerling analyseert een muziekstuk en constateert dat de frases steeds uit vier maten bestaan en dat de cadens aan het einde van elke frase valt. Welk begrip past bij deze structuur?

  1. Doorlopende vorm
  2. Periodieke frasebouw Correct answer.
  3. Ritornello
  4. Ostinato

Explanation

Periodieke frasebouw betekent dat frases regelmatig van lengte zijn en vaak eindigen met een cadens, waardoor een periode van bijvoorbeeld vier plus vier maten ontstaat. Een doorlopende vorm heeft geen duidelijke frasegrenzen, een ostinato is een herhaald motief en een ritornello is een terugkerend tutti in een concerto.

Question 36Domein A: Vaardigheden

Een componist schrijft een akkoordprogressie waarin een verminderd akkoord als doorgangsakkoord tussen twee trappen fungeert. Welke functie heeft dit verminderde akkoord?

  1. Dominantische functie Correct answer.
  2. Subdominantische functie
  3. Mediantische functie
  4. Tonische functie

Explanation

Een verminderd akkoord op de zevende trap (vii°) heeft een sterke leidtoon naar de tonica en gedraagt zich daarom dominantisch. Het lost meestal op naar de tonica of naar een akkoord waarin de leidtoon stijgt. Tonische, subdominantische en mediantische functies horen bij andere trappen en hebben niet die leidtoonfunctie.

Question 37Domein A: Vaardigheden

Een partituur bevat een teken dat een noot een halve toon hoger maakt zonder de toonsoort te veranderen. Hoe heet dit teken?

  1. Octaafteken
  2. Kruis Correct answer.
  3. Herstellingsteken
  4. Mol

Explanation

Een kruis (♯) verhoogt een noot met een halve toon. Een mol (♭) verlaagt een noot met een halve toon, een herstellingsteken (♮) heft een eerdere verhoging of verlaging op en een octaafteken geeft aan dat een passage een octaaf hoger of lager klinkt. Deze tekens staan los van de voortekens in de toonsoort.

Question 38Domein A: Vaardigheden

Je wilt een muziekstuk inleiden en besluit de eerste vier maten alleen de grondtoon van de toonsoort te laten klinken. Welk effect bereik je vooral?

  1. Je introduceert een modulatie
  2. Je vestigt de toonsoort en grondtoon Correct answer.
  3. Je creëert een duidelijke cadens
  4. Je verandert de maatsoort

Explanation

Door alleen de grondtoon te laten klinken, geef je de luisteraar een duidelijk referentiepunt voor de toonsoort. Dit wordt vaak een pedaalpunt of orgelpunt genoemd en versterkt het gevoel van stabiliteit. Een cadens vereist een akkoordprogressie, een modulatie een wisseling van toonsoort en een maatsoortverandering een ander metrum.

Question 39Domein A: Vaardigheden

Een leerling noteert een ritme in 4/4 en schrijft vier tellen vol met achtste noten. Hoeveel achtste noten staan er in deze vier tellen?

  1. Twaalf
  2. Acht Correct answer.
  3. Vier
  4. Zes

Explanation

In 4/4 duurt een tel een kwartnoot en passen er twee achtste noten in één tel. Vier tellen bevatten dus vier keer twee, dat is acht achtste noten. Vier achtsten zouden twee tellen vullen, zes achtsten drie tellen en twaalf achtsten zes tellen.

Question 40Domein A: Vaardigheden

Je hoort een akkoordprogressie in mineur waarin de zevende trap van de toonladder is verhoogd. Welk effect heeft die verhoging?

  1. De terts van het akkoord wordt groot
  2. Het akkoord klinkt meer als een rustpunt
  3. De maatsoort verandert
  4. Er ontstaat een leidtoon naar de tonica Correct answer.

Explanation

Door de zevende trap in mineur te verhogen, ontstaat een leidtoon die een halve toon onder de tonica ligt en daar sterk naar toe trekt. Dit is kenmerkend voor harmonisch mineur en versterkt de cadans naar de tonica. De terts van het akkoord verandert niet door deze verhoging, en de maatsoort blijft gelijk.

Question 41Domein A: Vaardigheden

Een leerling luistert naar een popsong en noteert dat het refrein steeds terugkomt met dezelfde tekst en melodie, terwijl de coupletten verschillen. Welk begrip uit de vormleer past het beste bij deze observatie?

  1. Liedvorm met refrein Correct answer.
  2. Doorgecomponeerde vorm
  3. Strofische vorm
  4. Rondo

Explanation

Bij een liedvorm met refrein wisselen coupletten (vaak met nieuwe tekst) en een steeds terugkerend refrein elkaar af. Dit is een veelvoorkomende vorm in popmuziek. De andere opties beschrijven vormen waarin geen sprake is van een terugkerend refrein met dezelfde tekst en melodie.

Question 42Domein A: Vaardigheden

Je hoort een muziekstuk waarin de maatsoort 3/4 is. Hoeveel tellen bevat een volledige maat in dit stuk?

  1. 4
  2. 6
  3. 3 Correct answer.
  4. 2

Explanation

In een maatsoort wordt het bovenste getal aangegeven hoeveel tellen er in een maat zitten. Bij 3/4 staat de 3 voor het aantal tellen per maat, en de 4 geeft aan dat een kwartnoot één tel is. Daarom bevat een maat in 3/4 drie tellen.

Question 43Domein A: Vaardigheden

Een leerling ziet in een partituur boven een lange noot het teken 'fermata' staan. Wat betekent dit teken voor de uitvoering?

  1. De noot wordt herhaald tot het volgende maatteken.
  2. De noot moet een halve toon hoger worden gespeeld.
  3. De noot moet zo kort mogelijk worden gespeeld.
  4. De noot wordt langer aangehouden dan de genoteerde waarde. Correct answer.

Explanation

Een fermata (ook wel 'punkt' of 'corona' genoemd) geeft aan dat een noot of rust langer mag worden aangehouden dan de genoteerde duur. De uitvoerder heeft hierbij enige vrijheid. Het teken verandert niets aan de toonhoogte of aan de herhaling van de noot.

Question 44Domein A: Vaardigheden

Een leerling analyseert een melodie en wil de toonsoort bepalen. De melodie eindigt op de toon G en de begeleidende akkoorden zijn G, C en D. Welke toonsoort is het meest waarschijnlijk?

  1. C majeur
  2. D majeur
  3. E mineur
  4. G majeur Correct answer.

Explanation

De melodie eindigt op G en de akkoorden G, C en D zijn de I-, IV- en V-akkoorden van G majeur. In veel muziek geeft de slotnoot samen met de gebruikte akkoorden een sterke aanwijzing voor de toonsoort. Daarom is G majeur de meest waarschijnlijke toonsoort.

Question 45Domein A: Vaardigheden

Je hoort een akkoordprogressie waarin de akkoorden elkaar in een vast tempo opvolgen. De maatsoort is 4/4 en elk akkoord duurt twee tellen. Hoeveel akkoorden passen er in één maat?

  1. 3
  2. 1
  3. 2 Correct answer.
  4. 4

Explanation

Een maat in 4/4 bevat vier tellen. Als elk akkoord twee tellen duurt, passen er vier gedeeld door twee, dus twee akkoorden in één maat. Dit is een eenvoudige toepassing van tellen en duur.

Question 46Domein A: Vaardigheden

Een leerling hoort een muziekstuk waarin de dynamiek geleidelijk toeneemt van zacht naar hard. Welke term noteert de leerling hiervoor in de partituur?

  1. Ritardando
  2. Decrescendo
  3. Accelerando
  4. Crescendo Correct answer.

Explanation

Een geleidelijke toename in dynamiek (van zacht naar hard) heet crescendo. Dit wordt vaak met een haakje of de afkorting 'cresc.' genoteerd. De andere termen hebben betrekking op respectievelijk afnemende dynamiek of op tempo.

Question 47Domein A: Vaardigheden

Je analyseert een partituur en ziet dat de muziek in de maatsoort 6/8 staat. Hoeveel achtste noten bevat een volledige maat in 6/8?

  1. 4
  2. 8
  3. 6 Correct answer.
  4. 3

Explanation

In de maatsoort 6/8 geeft de bovenste 6 aan dat er zes tellen per maat zijn, en de onderste 8 geeft aan dat een achtste noot één tel is. Daarom bevat een maat in 6/8 zes achtste noten. Vaak worden deze gegroepeerd in twee groepen van drie.

Question 48Domein A: Vaardigheden

Een componist wil een mineurtoonsoort gebruiken maar de zevende trap verhogen om een sterker gevoel van thuiskomst naar de grondtoon te creëren. Welke toonladder past hij dan toe?

  1. Natuurlijke mineur
  2. Harmonische mineur Correct answer.
  3. Chromatische toonladder
  4. Melodische mineur

Explanation

In de harmonische mineur wordt de zevende trap van de natuurlijke mineur met een halve toon verhoogd. Daardoor ontstaat een grote terts boven de zevende trap, wat een sterke leidtoon naar de grondtoon oplevert. Dit effect wordt vaak gebruikt om een mineurtoonsoort meer spanning en richting te geven.

Question 49Domein A: Vaardigheden

Je hoort een fragment waarin de bas een dalende lijn speelt van C naar B naar A, terwijl de akkoorden steeds veranderen. Welk verschijnsel beschrijft deze dalende baslijn het beste?

  1. Een cadens
  2. Een dalende baslijn (walking bass) Correct answer.
  3. Een ostinato
  4. Een pedal point

Explanation

Een dalende baslijn waarbij de bas stapsgewijs beweegt terwijl de akkoorden veranderen, wordt vaak aangeduid als een dalende baslijn of walking bass. Dit zorgt voor een melodische en harmonische beweging. De andere opties verwijzen naar een herhaald motief, een aangehouden toon of een afsluitende akkoordopeenvolging.

Question 50Domein A: Vaardigheden

Een leerling analyseert een klassiek werk en ziet dat de eerste frase eindigt op de dominant en de tweede frase op de tonica. Welk begrip past bij deze afsluitingen?

  1. Volkomen cadens en onvolkomen cadens
  2. Modulatie en sequens
  3. Halve cadens en authentieke cadens Correct answer.
  4. Plagale cadens en bedrieglijke cadens

Explanation

Een frase die eindigt op de dominant (V) wordt vaak een halve cadens genoemd. Een frase die eindigt op de tonica (I), meestal via V-I, heet een authentieke cadens. Deze combinatie is gebruikelijk in klassieke vormen.