I85PREP
⌘ K
VWO Natuur, leven en technologie study materials
VWO Natuur, leven en technologie study resources

VWO Natuur, leven en technologie practice questions

One question at a time. Build your VWO Natuur, leven en technologie understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Biologie (Biology)

Welke celstructuur is verantwoordelijk voor het transport van eiwitten van het ruw endoplasmatisch reticulum naar het Golgi-apparaat?

  1. Transportblaasjes Correct answer.
  2. Ribosomen
  3. Lysosomen
  4. Centriolen

Explanation

Het ruw endoplasmatisch reticulum vormt eiwitten en verpakt ze in transportblaasjes die naar het Golgi-apparaat bewegen. Ribosomen bouwen eiwitten maar transporteren ze niet, lysosomen verteren stoffen en centriolen spelen een rol bij de celdeling.

Question 2Biologie (Biology)

Een plantencel wordt in een isotone oplossing geplaatst. Wat gebeurt er met de cel?

  1. Er is geen netto waterverplaatsing en de cel behoudt zijn volume. Correct answer.
  2. De celwand lost op waardoor de cel zijn vorm verliest.
  3. De celmembraan laat los van de celwand en de cel verschrompelt.
  4. Water stroomt de cel in en de cel barst open.

Explanation

In een isotone oplossing is de concentratie opgeloste stoffen gelijk aan die in het celvocht, waardoor osmose in evenwicht is. Er is dan geen netto waterverplaatsing en het celvolume blijft gelijk.

Question 3Biologie (Biology)

Welke eigenschap van DNA maakt het mogelijk dat een gen in veel verschillende eiwitten tot expressie kan komen via alternatieve splicing?

  1. DNA bevat desoxyribose in plaats van ribose.
  2. DNA repliceert semiconservatief voor de celdeling.
  3. Het gen bestaat uit exonen en intronen. Correct answer.
  4. DNA heeft een dubbele helixstructuur met waterstofbruggen.

Explanation

Bij alternatieve splicing worden verschillende combinaties van exonen aan elkaar gezet terwijl intronen worden verwijderd. Daardoor kan één gen meerdere mRNA-varianten en dus meerdere eiwitten opleveren.

Question 4Biologie (Biology)

Bij een kruising tussen twee heterozygote erwtenplanten (Aa x Aa) met volledige dominantie, welk deel van de nakomelingen vertoont het recessieve fenotype?

  1. 75%
  2. 50%
  3. 0%
  4. 25% Correct answer.

Explanation

Uit een Aa x Aa-kruising ontstaan genotypen AA, Aa, Aa en aa in gelijke verhoudingen. Alleen het genotype aa geeft het recessieve fenotype, dus 1 van de 4 nakomelingen, ofwel 25%.

Question 5Biologie (Biology)

Welke rol speelt ATP in de actieve opname van mineralen door wortelcellen?

  1. ATP wordt omgezet in glucose om de ionen te binden.
  2. ATP dient als oplosmiddel waarin de mineralen worden getransporteerd.
  3. ATP verlaagt de osmotische waarde van de bodemoplossing.
  4. ATP levert energie voor transporteiwitten die ionen tegen de concentratiegradiënt in verplaatsen. Correct answer.

Explanation

Actief transport vereist energie omdat ionen tegen hun concentratiegradiënt in worden verplaatst. ATP hydrolyseert en levert de energie voor conformatieveranderingen van transporteiwitten in de membraan.

Question 6Biologie (Biology)

Welk onderdeel van het oog zorgt voor de scherpstelling op voorwerpen op verschillende afstanden?

  1. De iris
  2. Het netvlies
  3. Het hoornvlies
  4. De lens Correct answer.

Explanation

De lens verandert van vorm door de kringspieren in het straalvormig lichaam, waardoor de breking wordt aangepast aan de afstand van het voorwerp. Dit heet accommodatie.

Question 7Biologie (Biology)

Een persoon ademt snel en diep in en raakt daardoor buiten adem. Welke verschuiving in de pH van het bloed treedt op en hoe reageert het ademhalingscentrum?

  1. De pH stijgt; het ademhalingscentrum versnelt de ademhaling.
  2. De pH stijgt; het ademhalingscentrum remt de ademhaling af. Correct answer.
  3. De pH daalt; het ademhalingscentrum versnelt de ademhaling.
  4. De pH daalt; het ademhalingscentrum remt de ademhaling af.

Explanation

Door hyperventilatie wordt te veel koolstofdioxide afgevoerd, waardoor de pH van het bloed stijgt. Het ademhalingscentrum reageert op deze verandering door de ademfrequentie te verlagen tot de CO2-concentratie weer normaal is.

Question 8Biologie (Biology)

Welke functie heeft de placenta tijdens de zwangerschap?

  1. Het scheidt afvalstoffen van het embryo af naar het bloed van de moeder. Correct answer.
  2. Het vervangt de longen van de moeder tijdens de zwangerschap.
  3. Het reguleert de lichaamstemperatuur van de foetus.
  4. Het produceert rode bloedcellen voor het embryo.

Explanation

Via de placenta worden zuurstof en voedingsstoffen vanuit het bloed van de moeder naar de foetus getransporteerd en worden afvalstoffen zoals ureum teruggevoerd. Bloed van moeder en foetus komen daarbij niet direct met elkaar in contact.

Question 9Biologie (Biology)

In een ecosysteem verdwijnen alle roofvogels. Welk gevolg is het meest waarschijnlijk op korte termijn?

  1. De populatie kleine zoogdieren neemt toe en kan overbegrazing veroorzaken. Correct answer.
  2. De populatie kleine zoogdieren neemt af door toegenomen concurrentie.
  3. De populatie producenten neemt direct af door gebrek aan predatie.
  4. De populatie roofvogels herstelt zich door immigratie uit andere gebieden.

Explanation

Roofvogels houden de populatie kleine zoogdieren in toom. Vallen zij weg, dan neemt de predatiedruk af en kan de populatie kleine zoogdieren groeien, wat kan leiden tot overbegrazing van planten.

Question 10Biologie (Biology)

Welke eigenschap van water is het belangrijkst voor het transport van water in de houtvaten van een plant?

  1. Watermoleculen kleven aan elkaar door waterstofbruggen. Correct answer.
  2. Water is een goede oplosser voor zouten.
  3. Water heeft een lage dichtheid in vaste vorm.
  4. Water heeft een hoog kookpunt.

Explanation

Door cohesie trekken watermoleculen elkaar via waterstofbruggen aan, waardoor een ononderbroken waterkolom in de houtvaten kan ontstaan. Zuigkracht door verdamping aan de bladeren trekt deze kolom omhoog.

Question 11Biologie (Biology)

Een mutatie verandert een base in een codongebied, maar het gevormde eiwit blijft functioneel. Welke verklaring is het meest waarschijnlijk?

  1. De mutatie vond plaats in een chromosoom tijdens de mitose.
  2. De mutatie leidde tot een ander aminozuur met vergelijkbare eigenschappen. Correct answer.
  3. De mutatie trad op in een intron dat niet wordt vertaald.
  4. De mutatie veranderde het aantal chromosomen in de cel.

Explanation

Als de mutatie in een codongebied ligt, kan een ander aminozuur worden ingebouwd. Wanneer dat aminozuur vergelijkbare eigenschappen heeft, kan de eiwitstructuur en functie grotendeels behouden blijven.

Question 12Biologie (Biology)

Welke cellen in het bloed zijn betrokken bij de afweer tegen ziekteverwekkers door fagocytose?

  1. Rode bloedcellen
  2. Bepaalde witte bloedcellen Correct answer.
  3. Bloedplaatjes
  4. Plasmaproteïnen zoals fibrinogeen

Explanation

Macrofagen en neutrofiele granulocyten zijn witte bloedcellen die bacteriën en andere indringers opnemen en verteren via fagocytose. Rode bloedcellen en bloedplaatjes hebben een andere functie in het bloed.

Question 13Biologie (Biology)

Bij de fotosynthese wordt lichtenergie omgezet in chemische energie. Welke stoffen zijn de beginproducten en welke de eindproducten?

  1. Beginproducten: zuurstof en water; eindproducten: koolstofdioxide en glucose.
  2. Beginproducten: glucose en zuurstof; eindproducten: water en koolstofdioxide.
  3. Beginproducten: koolstofdioxide en glucose; eindproducten: water en zuurstof.
  4. Beginproducten: water en koolstofdioxide; eindproducten: glucose en zuurstof. Correct answer.

Explanation

Bij fotosynthese nemen planten water en koolstofdioxide op en zetten die met lichtenergie om in glucose en zuurstof. De glucose dient als energierijke brandstof en bouwstof voor de plant.

Question 14Biologie (Biology)

Een populatie konijnen leeft in een gebied met voldoende voedsel en weinig roofdieren. Na enkele jaren groeit de populatie nauwelijks meer. Welke factor is hiervoor het meest waarschijnlijk verantwoordelijk?

  1. De mutatiesnelheid van de konijnen is toegenomen.
  2. De fotosynthese in het gebied is gestopt.
  3. De konijnen zijn van soort veranderd.
  4. De draagkracht van het gebied is bereikt. Correct answer.

Explanation

Een populatie kan niet onbeperkt groeien omdat voedsel, ruimte en andere hulpbronnen beperkt zijn. Bij het bereiken van de draagkracht van het ecosysteem vlakt de groei af en blijft de populatiegrootte rond een evenwichtswaarde schommelen.

Question 15Biologie (Biology)

Welke gebeurtenis vindt plaats tijdens de profase van de mitose?

  1. De celmembraan snoert de cel in tweeën.
  2. De zusterchromatiden worden uit elkaar getrokken naar de polen.
  3. De chromosomen worden ontspiraliseerd tot chromatine.
  4. De chromosomen condenseren en de spoelfiguur begint zich te vormen. Correct answer.

Explanation

In de profase spiraliseren de chromosomen op tot zichtbare structuren en wordt de spoelfiguur opgebouwd uit microtubuli. Het uit elkaar trekken van chromatiden gebeurt pas in de anafase.

Question 16Biologie (Biology)

Een eiwit dat normaal in het cytoplasma functioneert, wordt door een mutatie in het endoplasmatisch reticulum vastgehouden. Welk gevolg heeft dit voor de cel?

  1. Het eiwit wordt versneld naar de mitochondriën getransporteerd.
  2. Het eiwit kan zijn functie in het cytoplasma niet uitoefenen. Correct answer.
  3. Het eiwit wordt omgezet in DNA in de celkern.
  4. Het eiwit verlaat de cel via de celwand.

Explanation

Eiwitten worden gesynthetiseerd op ribosomen en moeten naar hun bestemming worden getransporteerd. Als een eiwit in het ER wordt vastgehouden, bereikt het zijn werkplek in het cytoplasma niet en kan het zijn functie daar niet vervullen.

Question 17Biologie (Biology)

Welk hormoon verlaagt de bloedsuikerspiegel na een koolhydraatrijke maaltijd?

  1. Testosteron
  2. Insuline Correct answer.
  3. Glucagon
  4. Adrenaline

Explanation

Insuline wordt afgegeven door de eilandjes van Langerhans in de alvleesklier wanneer de bloedsuikerspiegel stijgt. Het bevordert de opname van glucose in cellen en de opslag als glycogeen, waardoor de bloedsuikerspiegel daalt.

Question 18Biologie (Biology)

Waarom hebben organismen die in koud water leven vaak een hogere concentratie onverzadigde vetzuren in hun celmembranen?

  1. Onverzadigde vetzuren leveren meer energie bij lage temperatuur.
  2. Onverzadigde vetzuren maken de membraan vloeibaarder bij lage temperatuur. Correct answer.
  3. Onverzadigde vetzuren zorgen voor een steviger celwand.
  4. Onverzadigde vetzuren beschermen tegen uitdroging.

Explanation

Onverzadigde vetzuren hebben knikken in de koolstofketen, waardoor de fosfolipiden minder dicht op elkaar pakken. Daardoor blijft de membraan bij lage temperaturen vloeibaar en behouden membraaneiwitten hun functie.

Question 19Biologie (Biology)

Welke aanpassing stelt vetplanten in droge gebieden in staat om waterverlies te beperken?

  1. Grote, platte bladeren met veel huidmondjes.
  2. Bladeren die 's nachts volledig openstaan om zuurstof op te nemen.
  3. Lange wortels die alleen water uit de bovenste bodemlaag halen.
  4. Een dikke waslaag (cuticula) op de bladeren en kleine huidmondjes. Correct answer.

Explanation

Een dikke cuticula vermindert verdamping via het bladoppervlak en kleine, diep gelegen huidmondjes beperken het waterverlies via de huidmondjesopeningen. Samen met wateropslag in het weefsel stelt dit vetplanten in staat in droge milieus te overleven.

Question 20Biologie (Biology)

Bij een mens wordt de nierfunctie verstoord waardoor eiwitten in de urine terechtkomen. Welk deel van het nefron is dan waarschijnlijk beschadigd?

  1. De glomerulus en het kapsel van Bowman Correct answer.
  2. Het nierbekken
  3. De lis van Henle
  4. De verzamelbuis

Explanation

In de glomerulus wordt bloed onder druk gefilterd en het filtraat wordt opgevangen in het kapsel van Bowman. Normaal houden de filterwanden grote moleculen zoals eiwitten tegen; bij beschadiging lekken eiwitten door naar de urine.

Question 21Biologie (Biology)

Welk type signaal geeft een zenuwcel door aan een spiercel bij de neuromusculaire overgang?

  1. Een mechanisch signaal via de pees.
  2. Een chemisch signaal via de neurotransmitter acetylcholine. Correct answer.
  3. Een elektrisch signaal via gap junctions.
  4. Een hormonaal signaal via insuline.

Explanation

Bij de neuromusculaire overgang geeft het motorische neuron acetylcholine af in de synaptische spleet. Dit bindt aan receptoren op de spiercelmembraan en veroorzaakt daar een actiepotentiaal die tot samentrekking leidt.

Question 22Biologie (Biology)

Twee soorten vinken leven op hetzelfde eiland: de ene eet grote harde zaden, de andere kleine zachte zaden. Welk begrip beschrijft deze situatie het beste?

  1. Predatie van de ene soort op de andere.
  2. Concurrentie om voedsel wordt verminderd door niche-differentiatie. Correct answer.
  3. Symbiose tussen beide soorten.
  4. Genetische drift binnen een populatie.

Explanation

Wanneer soorten verschillende voedselbronnen benutten, overlappen hun ecologische niches minder en neemt de concurrentie af. Deze niche-differentiatie maakt het mogelijk dat beide soorten naast elkaar in hetzelfde gebied voorkomen.

Question 23Biologie (Biology)

Welke uitspraak over de evolutie van resistentie bij bacteriën tegen antibiotica is juist?

  1. Bacteriën die toevallig resistent zijn, overleven en geven hun genen door aan nakomelingen. Correct answer.
  2. Alle bacteriën worden in één keer resistent zodra ze met antibiotica in contact komen.
  3. Resistentie ontstaat doordat bacteriën zich aanpassen en hun genen vervolgens veranderen.
  4. Bacteriën ontwikkelen resistentie doordat antibiotica resistentiegenen inbouwen in hun DNA.

Explanation

Resistentie berust op erfelijke variatie die al in de populatie aanwezig is. Antibiotica selecteren de resistente bacteriën, die zich vervolgens vermeerderen en hun resistentiegenen doorgeven; dit is natuurlijke selectie.

Question 24Biologie (Biology)

Welke functie heeft het merg in een lang bot?

  1. Het produceert gewrichtsvloeistof.
  2. Het zorgt voor de aanmaak van kraakbeen.
  3. Het geleidt zenuwsignalen naar de spieren.
  4. Het vormt bloedcellen in het rode beenmerg. Correct answer.

Explanation

In het rode beenmerg van botten worden rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes gevormd uit stamcellen. Dit proces heet hematopoiese en vindt bij volwassenen plaats in platte botten en de uiteinden van lange botten.

Question 25Biologie (Biology)

Een plant wordt in een afgesloten ruimte met een constante temperatuur geplaatst en belicht met wit licht. Na verloop van tijd stijgt de zuurstofconcentratie in de ruimte. Welke conclusie is gerechtvaardigd?

  1. De plant neemt meer zuurstof op dan dat hij afgeeft.
  2. De celademhaling is volledig gestopt.
  3. De fotosynthese is groter dan de celademhaling in de plant. Correct answer.
  4. De plant heeft geen huidmondjes meer.

Explanation

De zuurstofconcentratie stijgt wanneer de plant netto zuurstof afgeeft. Dat betekent dat de fotosynthese in de plant meer zuurstof produceert dan de celademhaling verbruikt, dus de fotosynthese is groter dan de ademhaling.

Question 26Biologie (Biology)

Een cel wordt blootgesteld aan een stof die de werking van het Golgi-apparaat blokkeert. Welk proces in de cel wordt hierdoor het meest direct verstoord?

  1. Het sorteren en verpakken van eiwitten voor transport naar hun bestemming Correct answer.
  2. De transcriptie van DNA in de celkern tot mRNA
  3. De afbraak van glucose tijdens de glycolyse in het cytoplasma
  4. De vorming van de dubbele membraan rond de mitochondriën

Explanation

Het Golgi-apparaat ontvangt eiwitten van het endoplasmatisch reticulum, past ze aan en verpakt ze in blaasjes die naar hun eindbestemming gaan. Transcriptie en glycolyse vinden elders plaats en zijn voor hun basisfunctie niet afhankelijk van het Golgi-apparaat.

Question 27Biologie (Biology)

Bij een erfelijke aandoening ontbreekt het enzym dat de dubbele binding in de vetzuurketen van een fosfolipide verwijdert. Welk gevolg voor de eigenschappen van de membraan is het meest waarschijnlijk?

  1. De membraan wordt volledig ondoorlaatbaar voor water
  2. De membraan kan geen ionenkanalen meer vormen
  3. De membraan wordt stijver en minder vloeibaar bij lage temperatuur Correct answer.
  4. De membraan verliest het vermogen om eiwitten te bevatten

Explanation

Onverzadigde vetzuren met een knik in de staart verhogen de vloeibaarheid van de membraan. Als het enzym dat verzadigde ketens omzet naar onverzadigde ketens ontbreekt, overheersen rechte verzadigde staarten en wordt de membraan stijver.

Question 28Biologie (Biology)

Tijdens de meiose ontstaan door crossing-over nieuwe combinaties van allelen. In welke fase vindt crossing-over plaats?

  1. In de metafase II, tussen zusterchromatiden van hetzelfde chromosoom
  2. In de anafase I, wanneer homologe chromosomen naar de polen bewegen
  3. In de profase I, tussen niet-zusterchromatiden van homologe chromosomen Correct answer.
  4. In de telofase II, wanneer de kernmembranen opnieuw worden gevormd

Explanation

Crossing-over gebeurt in de profase I van de meiose, wanneer homologe chromosomen als tetraden naast elkaar liggen. Er worden dan stukken DNA uitgewisseld tussen niet-zusterchromatiden, wat nieuwe allelcombinaties oplevert.

Question 29Biologie (Biology)

Een genoomonderzoeker vergelijkt het DNA van een mens met dat van een chimpansee. Een groot deel van het DNA codeert niet voor eiwitten. Welke uitspraak over dit niet-coderende DNA is wetenschappelijk het best onderbouwd?

  1. Het wordt tijdens de transcriptie volledig omgezet in functionele eiwitten
  2. Het bestaat uitsluitend uit nutteloos restmateriaal zonder enige functie in de cel
  3. Het bevat alleen de informatie voor de structuur van ribosomen
  4. Een deel ervan reguleert de expressie van genen, bijvoorbeeld via enhancers en microRNA's Correct answer.

Explanation

Niet-coderend DNA omvat onder meer enhancers, promoters en sequenties die coderen voor regulerende RNA's zoals microRNA. Deze elementen beïnvloeden welke genen wanneer en in welke mate worden afgelezen.

Question 30Biologie (Biology)

Een patiënt met een beschadigde hartklep heeft een verminderde pompfunctie van het hart. Welk direct gevolg voor de bloedsomloop is het meest waarschijnlijk?

  1. Een toename van de hartfrequentie doordat de bloeddruk in de aorta plotseling stijgt
  2. Een verhoogde opname van zuurstof in de weefsels per tijdseenheid
  3. Een stijging van het zuurstofgehalte in het bloed dat de longen verlaat
  4. Terugstroming van bloed in het atrium, waardoor de effectieve uitworp per slag daalt Correct answer.

Explanation

Een beschadigde klep sluit niet goed, waardoor bloed terugstroomt in plaats van in één richting te worden gepompt. Daardoor daalt het slagvolume en neemt de effectieve uitworp per hartslag af.

Question 31Biologie (Biology)

In een sloot leven algen, watervlooien en kleine vissen. De algen worden gegeten door de watervlooien en de watervlooien door de vissen. In een voedselweb worden de algen tot de producenten gerekend. Welke eigenschap maakt de algen tot producenten?

  1. Zij leggen met behulp van licht energie vast in organische stoffen Correct answer.
  2. Zij eten andere organismen en verteren deze in hun cellen
  3. Zij geven warmte af die door andere organismen wordt gebruikt
  4. Zij breken organische stoffen af tot anorganische stoffen

Explanation

Producenten zijn autotroof: ze gebruiken lichtenergie om koolstofdioxide en water om te zetten in organische stoffen zoals glucose. Algen doen dit via fotosynthese en vormen zo de basis van het voedselweb.

Question 32Biologie (Biology)

Bij een plant wordt de huidmondjesopening geopend door turgordruk in de sluitcellen. Een plant wordt in een vochtige, warme omgeving geplaatst. Welk effect heeft dat op de turgordruk in de sluitcellen?

  1. De sluitcellen verliezen water, de turgordruk daalt en de huidmondjes sluiten
  2. De sluitcellen nemen water op, de turgordruk stijgt en de huidmondjes gaan open Correct answer.
  3. De turgordruk blijft gelijk omdat de temperatuur geen invloed heeft op de sluitcellen
  4. De sluitcellen verliezen ionen waardoor de turgordruk stijgt en de huidmondjes openen

Explanation

In een vochtige omgeving is de waterpotentiaal buiten de cel hoger dan in de sluitcellen, waardoor water via osmose naar binnen stroomt. De sluitcellen zwellen op, de turgordruk stijgt en de huidmondjes openen zich.

Question 33Biologie (Biology)

Een ecosysteem ontvangt per jaar 10.000 kJ zonne-energie. De producenten leggen daarvan 1% vast in organische stoffen. De primaire consumenten zetten vervolgens 10% van de opgenomen energie om in eigen biomassa. Hoeveel energie is ongeveer beschikbaar in de biomassa van de primaire consumenten?

  1. 1 kJ per jaar
  2. 100 kJ per jaar
  3. 1000 kJ per jaar
  4. 10 kJ per jaar Correct answer.

Explanation

De producenten leggen 1% van 10.000 kJ vast, dat is 100 kJ. De primaire consumenten nemen daarvan 10% op in hun eigen biomassa: 10% van 100 kJ is 10 kJ per jaar.

Question 34Biologie (Biology)

Een spiercel wordt geprikkeld en er ontstaat een actiepotentiaal. Welke gebeurtenis zorgt direct voor de samentrekking van de spiervezel?

  1. ATP wordt afgebroken tot ADP en fosfaat zonder tussenkomst van eiwitten
  2. Calciumionen binden aan troponine, waardoor myosinekopjes aan actine kunnen binden Correct answer.
  3. De spiercel neemt glucose op uit het bloed en verbrandt dit tot koolstofdioxide
  4. Natriumionen stromen de cel in en verhogen de membraanspanning direct

Explanation

De actiepotentiaal leidt via het sarcoplasmatisch reticulum tot een stijging van de calciumconcentratie. Calcium bindt aan troponine, verschuift tropomyosine en maakt de bindingsplaatsen op actine vrij, waarna de myosinekopjes de filamenten laten verschuiven.

Question 35Biologie (Biology)

Bij de mens wordt de ademhaling onder andere geregeld door chemoreceptoren die de concentratie van koolstofdioxide in het bloed meten. Iemand houdt vrijwillig zijn adem in. Welke verandering zet de ademhalingsspieren het sterkst aan tot een nieuwe ademteug?

  1. Een daling van de O2-concentratie in het bloed, waardoor de pH stijgt
  2. Een stijging van de O2-concentratie in het bloed, waardoor de pH daalt
  3. Een daling van de CO2-concentratie in het bloed, waardoor de pH stijgt
  4. Een stijging van de CO2-concentratie in het bloed, waardoor de pH daalt Correct answer.

Explanation

Bij het inhouden van de adem hoopt koolstofdioxide zich op in het bloed. CO2 vormt met water koolzuur, waardoor de pH daalt; chemoreceptoren registreren dit en stimuleren het ademcentrum.

Question 36Biologie (Biology)

Bij de mens wordt de nierfunctie verstoord waardoor eiwitten in de urine terechtkomen. Welk deel van het nefron is dan waarschijnlijk beschadigd?

  1. De glomerulus, waar de ultrafiltratie van bloedplasma plaatsvindt Correct answer.
  2. De distale tubulus, waar waterstofionen worden uitgescheiden
  3. De lis van Henle, waar water en ionen worden teruggeresorbeerd
  4. De verzamelbuis, waar de urine wordt opgeslagen voordat zij wordt afgevoerd

Explanation

In de glomerulus wordt bloedplasma onder druk gefiltreerd; grote eiwitten horen daarbij in het bloed achter te blijven. Als eiwitten in de urine verschijnen, is de filtratiebarrière in de glomerulus waarschijnlijk beschadigd.

Question 37Biologie (Biology)

Een bacterie verkrijgt resistentie tegen een antibioticum doordat een plasmide met een resistentiegen via conjugatie wordt overgedragen. Welke uitspraak over deze vorm van resistentieverspreiding is juist?

  1. De resistentie kan zich sneller verspreiden dan via spontane mutaties alleen Correct answer.
  2. De resistentie ontstaat doordat het antibioticum de bacterie actief verandert
  3. De resistentie wordt alleen doorgegeven aan dochtercellen bij celdeling
  4. De resistentie verdwijnt zodra het antibioticum uit de omgeving is verwijderd

Explanation

Bij conjugatie wordt een plasmide met een resistentiegen rechtstreeks tussen bacteriën overgedragen, ook tussen verschillende soorten. Daardoor verspreidt de resistentie zich veel sneller dan wanneer elke bacterie afzonderlijk een nieuwe mutatie zou moeten verwerven.

Question 38Biologie (Biology)

Bij een plant wordt de worteldruk gemeten. Worteldruk ontstaat doordat ionen actief in de wortel worden opgenomen. Welk gevolg heeft dat voor de waterpotentiaal in de wortelcellen?

  1. De waterpotentiaal daalt, waardoor water via osmose de wortel in stroomt Correct answer.
  2. De waterpotentiaal stijgt, waardoor water via osmose de wortel uit stroomt
  3. De waterpotentiaal daalt, waardoor water via actief transport de wortel in gaat
  4. De waterpotentiaal blijft gelijk, omdat ionen geen invloed hebben op watertransport

Explanation

Actieve opname van ionen verlaagt de osmotische waarde in de wortelcellen en daarmee de waterpotentiaal. Water verplaatst zich vervolgens passief via osmose van een hogere naar een lagere waterpotentiaal, dus de wortel in.

Question 39Biologie (Biology)

Een populatie muizen leeft in een afgesloten gebied. Door een ziekte sterven veel muizen. Welk effect heeft dat op korte termijn op de populatiegrootte en de draagkracht van het gebied?

  1. De populatiegrootte blijft gelijk, omdat de draagkracht niet verandert
  2. De populatiegrootte stijgt, omdat er meer voedsel per muis beschikbaar komt
  3. De populatiegrootte daalt, terwijl de draagkracht van het gebied gelijk blijft Correct answer.
  4. De populatiegrootte daalt en de draagkracht daalt mee in dezelfde mate

Explanation

De draagkracht wordt bepaald door factoren zoals voedsel, ruimte en nestgelegenheid, niet door het aantal dieren zelf. Sterfte door ziekte verlaagt de populatiegrootte, maar verandert de draagkracht van het gebied niet direct.

Question 40Biologie (Biology)

Bij een erfelijke ziekte is een mutatie in een gen gevonden. De mutatie verandert een base in een intron van het gen. Welke verklaring voor het optreden van de ziekte is het meest waarschijnlijk?

  1. De mutatie verstoort een spliceplaats, waardoor een afwijkend mRNA en eiwit ontstaan Correct answer.
  2. De mutatie verandert het startcodon, waardoor de transcriptie niet kan beginnen
  3. De mutatie zorgt ervoor dat het gen wordt verplaatst naar een ander chromosoom
  4. De mutatie verandert rechtstreeks een aminozuur in de eiwitketen

Explanation

Introns worden tijdens splicing uit het mRNA verwijderd. Een mutatie kan een spliceplaats aantasten, waardoor een intron blijft zitten of een exon wordt overgeslagen; het resulterende eiwit kan daardoor niet meer functioneren.

Question 41Natuurkunde (Physics)

Een auto rijdt met een constante snelheid van 25 m/s. Hoeveel afstand legt de auto af in 8,0 s?

  1. 3,1 m
  2. 0,32 m
  3. 200 m Correct answer.
  4. 25 m

Explanation

Bij constante snelheid geldt s = v · t. Invullen geeft 25 m/s × 8,0 s = 200 m. De andere waarden ontstaan door delen of door de tijd niet te gebruiken.

Question 42Natuurkunde (Physics)

Een voorwerp valt zonder luchtweerstand. Welke uitspraak over de versnelling tijdens de val is juist?

  1. De versnelling is constant en ongeveer 9,8 m/s² omlaag. Correct answer.
  2. De versnelling neemt toe omdat de snelheid toeneemt.
  3. De versnelling neemt af naarmate het voorwerp sneller valt.
  4. De versnelling is nul zolang de snelheid nog klein is.

Explanation

Bij een vrije val zonder luchtweerstand werkt alleen de zwaartekracht, zodat de versnelling gelijk blijft aan g ≈ 9,8 m/s² omlaag. De snelheid neemt toe, maar de versnelling verandert daarbij niet.

Question 43Natuurkunde (Physics)

Een kracht van 12 N werkt op een massa van 3,0 kg. Welke versnelling volgt uit de tweede wet van Newton?

  1. 4,0 m/s² Correct answer.
  2. 0,25 m/s²
  3. 9,0 m/s²
  4. 36 m/s²

Explanation

De tweede wet van Newton luidt F = m · a, dus a = F/m. Invullen geeft 12 N / 3,0 kg = 4,0 m/s².

Question 44Natuurkunde (Physics)

Wat is de eenheid van vermogen in het SI-stelsel?

  1. pascal
  2. joule
  3. watt Correct answer.
  4. newton

Explanation

Vermogen is energie per tijdseenheid en wordt uitgedrukt in joule per seconde, ofwel watt (W). Joule is de eenheid van energie en newton die van kracht.

Question 45Natuurkunde (Physics)

Een lamp van 60 W brandt 5,0 uur. Hoeveel elektrische energie neemt de lamp in die tijd op?

  1. 0,30 kWh per uur
  2. 1,08 MJ Correct answer.
  3. 300 J
  4. 12 J

Explanation

Energie is vermogen maal tijd: E = P · t = 60 W × 18 000 s = 1,08 × 10⁶ J, dus 1,08 MJ. Omrekenen van uren naar seconden is hierbij essentieel.

Question 46Natuurkunde (Physics)

Een blok glijdt met constante snelheid over een horizontale tafel. Wat geldt voor de resulterende kracht op het blok?

  1. De resulterende kracht is gelijk aan de zwaartekracht.
  2. De resulterende kracht wijst in de bewegingsrichting.
  3. De resulterende kracht is gelijk aan de wrijvingskracht.
  4. De resulterende kracht is nul. Correct answer.

Explanation

Constante snelheid betekent geen versnelling, dus volgens de tweede wet van Newton is de nettokracht nul. De aandrijvende kracht en de wrijving heffen elkaar dan precies op.

Question 47Natuurkunde (Physics)

Een voorwerp met massa 2,0 kg hangt stil aan een touw. Hoe groot is de spankracht in het touw?

  1. 2,0 N
  2. 0 N
  3. 19,6 N Correct answer.
  4. 9,8 N

Explanation

In rust heft de spankracht de zwaartekracht op, dus F = m · g = 2,0 kg × 9,8 m/s² = 19,6 N. De spankracht is even groot als het gewicht van het voorwerp.

Question 48Natuurkunde (Physics)

Een golf heeft een golflengte van 0,50 m en een frequentie van 4,0 Hz. Wat is de golfsnelheid?

  1. 8,0 m/s
  2. 4,5 m/s
  3. 2,0 m/s Correct answer.
  4. 0,13 m/s

Explanation

Voor golven geldt v = f · λ. Invullen geeft 4,0 Hz × 0,50 m = 2,0 m/s.

Question 49Natuurkunde (Physics)

Welke eigenschap verandert niet wanneer licht van lucht in glas gaat?

  1. De snelheid
  2. De frequentie Correct answer.
  3. De voortplantingsrichting
  4. De golflengte

Explanation

De frequentie wordt bepaald door de bron en blijft gelijk bij overgang tussen media. De snelheid en daarmee de golflengte veranderen wel, en bij schuine inval treedt breking op.

Question 50Natuurkunde (Physics)

Een voorwerp staat 30 cm voor een bolle lens met brandpuntsafstand 10 cm. Waar ontstaat het beeld?

  1. 20 cm voor de lens
  2. 15 cm achter de lens Correct answer.
  3. 10 cm achter de lens
  4. 30 cm achter de lens

Explanation

Met de lensformule 1/f = 1/v + 1/b: 1/10 = 1/30 + 1/b, dus 1/b = 1/15 en b = 15 cm. Het beeld is reëel en ligt achter de lens.