Technologie en ontwerpen: van Programma van Eisen tot prototype
Het ontwerndeel toetst of je een technisch probleem gestructureerd aanpakt: van programma van eisen tot getest prototype, met expliciete en onderbouwde keuzes. Je wordt beoordeeld op de consistentie van je redenering, niet op de originaliteit van het idee.
Ontwerpproces
- Programma van Eisen (PvE): harde eisen zijn meetbaar en mogen niet worden geschonden; wensen zijn zacht en krijgen een wegingsfactor.
- Morfologische kaart: splits het probleem in deelfuncties en zet per deelfunctie meerdere oplossingen naast elkaar.
- Keuzematrix: score elke combinatie per criterium, vermenigvuldig met de wegingsfactor en tel op.
- Itereren: test met een meetbaar criterium, analyseer de faalmodus en herontwerp gericht.
Uitgewerkt voorbeeld
Voor een prothese-schacht wegen sterkte 0,5, massa 0,3 en kosten 0,2. Aluminium scoort 4, 2 en 3: 0,5·4 + 0,3·2 + 0,2·3 = 2,0 + 0,6 + 0,6 = 3,2. Koolstofcomposiet scoort 5, 5 en 1: 2,5 + 1,5 + 0,2 = 4,2. PLA scoort 2, 4 en 5: 1,0 + 1,2 + 1,0 = 3,2. Composiet wint dus op de gewogen score. Maar staat in het PvE de harde eis 'kosten per schacht maximaal €80', dan valt composiet af, ongeacht de score: een harde eis weegt zwaarder dan elk wegingscijfer. Je moet dan een andere deeloplossing kiezen of het PvE met de opdrachtgever herzien.
Valkuilen
- Eisen en wensen door elkaar halen en een wens als harde eis behandelen.
- Gewichten niet optellen tot 1, waardoor scores niet vergelijkbaar zijn.
- Een prototype presenteren zonder testplan en zonder meetbare acceptatiecriteria.
- Veiligheid, normen en onderhoud buiten beschouwing laten.