First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling meet met een stopwatch hoe lang een kogel erover doet om van een tafel te rollen. Hij doet vijf metingen: 0,42 s; 0,45 s; 0,41 s; 0,44 s; 0,43 s. Wat is de gemiddelde valtijd?
- 0,45 s
- 0,215 s
- 0,86 s
- 0,43 s Correct answer.
Explanation
Het gemiddelde bereken je door alle meetwaarden op te tellen en te delen door het aantal metingen: (0,42 + 0,45 + 0,41 + 0,44 + 0,43) : 5 = 2,15 : 5 = 0,43 s. Het gemiddelde ligt altijd tussen de kleinste en de grootste meetwaarde in.
Question 2Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
In een practicumverslag staat: 'De veerconstante van de veer is 25 N/m.' Welk onderdeel van een natuurwetenschappelijk verslag hoort deze uitspraak vooral bij?
- De inleiding
- De conclusie Correct answer.
- De bronvermelding
- Het voorblad
Explanation
Een conclusie vat samen wat de metingen hebben opgeleverd en beantwoordt de onderzoeksvraag, vaak met een getal en eenheid. Een meetresultaat met eenheid hoort dus in de conclusie, niet in de inleiding of op het voorblad.
Question 3Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling wil weten of de temperatuur van water invloed heeft op hoe snel suiker oplost. Welke onderzoeksvraag is het beste geformuleerd?
- Hoeveel suiker kan er in water oplossen?
- Wat is het verband tussen de temperatuur van het water en de tijd die suiker nodig heeft om op te lossen? Correct answer.
- Lost suiker sneller op als je roert?
- Waarom lost suiker op in water?
Explanation
Een goede onderzoeksvraag noemt de variabele die je verandert (temperatuur) en de variabele die je meet (oplostijd), zodat er een verband onderzocht wordt. De andere vragen onderzoeken een ander verschijnsel of een andere variabele.
Question 4Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling laat een karretje van een helling rollen en meet de afgelegde afstand en de tijd. De afstand is 1,20 m en de tijd is 0,80 s. Wat is de gemiddelde snelheid?
- 0,96 m/s
- 2,0 m/s
- 1,5 m/s Correct answer.
- 0,67 m/s
Explanation
De gemiddelde snelheid bereken je met v = s : t. Invullen geeft 1,20 m : 0,80 s = 1,5 m/s. Let erop dat je de afstand deelt door de tijd en niet andersom.
Question 5Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling zoekt op internet informatie over de invloed van zout op het kookpunt van water. Welke bron is voor een schoolpracticum het meest betrouwbaar?
- Een willekeurig antwoord op een vraagbaakforum
- Een reclamefolder van een zoutfabrikant
- Een uitleg op een website van een universiteit over scheikunde Correct answer.
- Een video van een onbekende gebruiker zonder bronvermelding
Explanation
Een website van een universiteit is doorgaans geschreven door deskundigen en gecontroleerd, waardoor de informatie betrouwbaar is. Bij forums, reclame en anonieme video's is de deskundigheid of bedoeling van de maker niet duidelijk.
Question 6Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Bij een onderzoek naar de groei van planten meet een leerling de hoogte in centimeters. Welke eenheid hoort bij het meten van de hoogte in het SI-stelsel?
- meter Correct answer.
- millimeter
- kilometer
- centimeter
Explanation
In het SI-stelsel is de basiseenheid van lengte de meter. Centimeters, millimeters en kilometers zijn daarvan afgeleide veelvouden, maar de standaardeenheid blijft de meter.
Question 7Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling noteert als meetresultaat: 'De lengte van het blokje is 4,2 cm.' Wat is in deze notatie de onnauwkeurigheid die bij de laatste decimaal hoort?
- 1 cm
- 0,01 cm
- 4,2 cm
- 0,1 cm Correct answer.
Explanation
De laatste decimaal waarin je afleest, bepaalt de nauwkeurigheid. Bij 4,2 cm is dat de tiende centimeter, dus de afleesonnauwkeurigheid is ongeveer 0,1 cm.
Question 8Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling onderzoekt of de dikte van een elastiek invloed heeft op de uitrekking bij een bepaalde kracht. Wat is in dit onderzoek de onafhankelijke variabele?
- De dikte van het elastiek Correct answer.
- De temperatuur van het lokaal
- De grootte van de kracht
- De uitrekking van het elastiek
Explanation
De onafhankelijke variabele is de variabele die de onderzoeker zelf kiest en verandert. Hier wordt de dikte van het elastiek gevarieerd, terwijl de uitrekking de afhankelijke variabele is.
Question 9Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling heeft de dichtheid van een stof bepaald en vindt 2,7 g/cm³. In een tabel staat bij aluminium een dichtheid van 2,7 g/cm³. Wat mag de leerling hieruit concluderen?
- De meting past bij aluminium, maar de stof is niet met zekerheid vastgesteld. Correct answer.
- De stof is zeker aluminium.
- De stof is zeker geen aluminium.
- De dichtheid van de stof is niet te bepalen.
Explanation
Een dichtheid die overeenkomt met een tabelwaarde is een sterke aanwijzing, maar meerdere stoffen kunnen een vergelijkbare dichtheid hebben. Bovendien spelen meetfouten een rol, dus je spreekt van een waarschijnlijke uitkomst.
Question 10Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling wil de massa van 20 paperclips bepalen met een balans die tot 0,1 g nauwkeurig weegt. Wat is de beste werkwijze?
- Weeg alle 20 paperclips tegelijk en deel de massa door 20 Correct answer.
- Weeg één paperclip en vermenigvuldig met 20
- Weeg elke paperclip apart en tel de massa's op
- Schat de massa van één paperclip en vermenigvuldig met 20
Explanation
Door alle paperclips samen te wegen, wordt de afleesfout van de balans verdeeld over 20 exemplaren. Daardoor is de massa per paperclip nauwkeuriger dan bij het wegen van één exemplaar.
Question 11Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling meet de massa van een voorwerp: 250 g. De dichtheid van de stof is 0,50 g/cm³. Wat is het volume van het voorwerp?
- 500 cm³ Correct answer.
- 0,002 cm³
- 125 cm³
- 250,5 cm³
Explanation
Uit de formule dichtheid = massa : volume volgt volume = massa : dichtheid. Invullen geeft 250 g : 0,50 g/cm³ = 500 cm³. De eenheid gedeeld door g/cm³ levert cm³ op.
Question 12Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling doet een proef twee keer en vindt de eerste keer 12,4 en de tweede keer 12,6. Een klasgenoot vindt 15,1. Wat is de meest logische verklaring voor de afwijkende waarde van de klasgenoot?
- De eerste twee metingen zijn fout
- De proef is niet uitvoerbaar
- Het gemiddelde is altijd 15,1
- Er is waarschijnlijk een meetfout gemaakt bij de afwijkende meting Correct answer.
Explanation
Twee metingen die dicht bij elkaar liggen, geven een betrouwbaar beeld. Een derde waarde die ver buiten die twee ligt, wijst meestal op een meetfout of een andere omstandigheid bij die ene meting.
Question 13Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling wil onderzoeken of de kleur van licht invloed heeft op de groei van kroos. Welke proefopzet past het beste bij deze onderzoeksvraag?
- Evenveel kroos in gelijke bakken met hetzelfde water, maar met verschillend gekleurd licht Correct answer.
- Kroos in één bak met wit licht en één bak zonder water
- Kroos in één bak en daarnaast een bak met zand in plaats van water
- Evenveel kroos in bakken met verschillend water en wit licht
Explanation
Bij een eerlijk experiment houd je alles gelijk en verander je alleen de variabele die je onderzoekt. Hier is dat de kleur van het licht, terwijl water, hoeveelheid kroos en temperatuur gelijk blijven.
Question 14Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling berekent de dichtheid van een blokje en schrijft op: 'De dichtheid is 7,8 g/cm³, dus het blokje is van ijzer.' Welke opmerking over deze conclusie is het meest terecht?
- De conclusie is te stellig; de meting moet eerst worden herhaald en vergeleken met meer gegevens Correct answer.
- De eenheid van dichtheid is verkeerd
- De massa is niet nodig om de dichtheid te bepalen
- De conclusie is volledig juist
Explanation
Eén meting is onvoldoende om een stof met zekerheid vast te stellen, omdat meetfouten en stoffen met gelijke dichtheid een rol spelen. Je herhaalt de meting en vergelijkt met een betrouwbare tabel voordat je een conclusie trekt.
Question 15Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling heeft een tabel met meetwaarden en wil de uitkomst van een berekening afronden. De berekening geeft 3,4567 en de minst nauwkeurige meting heeft twee significante cijfers. Hoeveel significante cijfers hoort de uitkomst te hebben?
- 2 Correct answer.
- 6
- 5
- 4
Explanation
Bij vermenigvuldigen en delen krijgt de uitkomst evenveel significante cijfers als de meetwaarde met de minste significante cijfers. De minst nauwkeurige meting heeft er twee, dus de uitkomst wordt 3,5.
Question 16Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling leest op een website dat een bepaalde stof gevaarlijk is, maar de website noemt geen auteur en geen datum. Wat is de beste vervolgstap?
- De bewering controleren in een betrouwbare bron met bronvermelding en datum Correct answer.
- De bewering weglaten zonder verder te zoeken
- De bewering direct overnemen in het verslag
- De website vermelden als enige bron
Explanation
Informatie zonder auteur of datum is moeilijk te controleren. Door de bewering in een betrouwbare bron met bronvermelding te controleren, bepaal je of de informatie klopt voordat je die gebruikt.
Question 17Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling meet de uitrekking van een veer bij verschillende massa's en zet de meetpunten in een grafiek. De punten liggen op een rechte lijn door de oorsprong. Wat kun je uit deze grafiek afleiden?
- De veer rekt niet uit
- De massa heeft geen invloed op de uitrekking
- De uitrekking is recht evenredig met de massa Correct answer.
- De uitrekking neemt af bij grotere massa
Explanation
Een rechte lijn door de oorsprong betekent dat als de massa twee keer zo groot wordt, de uitrekking ook twee keer zo groot wordt. Dat heet recht evenredig verband.
Question 18Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling wil de oppervlakte van een cirkelvormige tafel berekenen en meet de diameter: 1,20 m. Welke berekening geeft de oppervlakte?
- π × 1,20²
- π × 0,30²
- π × (0,60)² Correct answer.
- π × 2,40²
Explanation
Voor de oppervlakte van een cirkel geldt A = π × r². De straal is de helft van de diameter, dus r = 0,60 m, en invullen geeft A = π × 0,60².
Question 19Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling onderzoekt de invloed van de lengte van een slinger op de slingertijd. Hij verandert de lengte en meet steeds de tijd van tien slingeringen. Waarom meet hij tien slingeringen in plaats van één?
- Om de massa van het gewichtje te veranderen
- Om de zwaartekracht te meten
- Om de slinger sneller te laten bewegen
- Om de reactietijd bij het starten en stoppen van de stopwatch relatief kleiner te maken Correct answer.
Explanation
De fout die je maakt bij het indrukken van de stopwatch blijft bij tien slingeringen even groot, maar wordt gedeeld door tien. Daardoor is de gemiddelde slingertijd nauwkeuriger.
Question 20Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling heeft in een practicum de dichtheid van een vloeistof bepaald met een maatcilinder en een balans. Het resultaat wijkt 20% af van de tabelwaarde. Wat is de beste eerste stap om de oorzaak te vinden?
- De afwijking negeren en de tabelwaarde overnemen
- Een andere vloeistof kiezen
- De tabelwaarde aanpassen aan de eigen meting
- De meting herhalen en controleren of het volume en de massa goed zijn afgelezen Correct answer.
Explanation
Een afwijking van 20% is groot genoeg om de meting te wantrouwen. Door te herhalen en de aflezing van volume en massa te controleren, sluit je meetfouten uit voordat je conclusies trekt.
Question 21Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling meet de massa van een blokje met een balans (0,1 g nauwkeurig) en het volume met een maatcilinder (1 mL nauwkeurig). De massa is 45,0 g en het volume 10 mL. Welke uitspraak over de nauwkeurigheid van de berekende dichtheid is juist?
- De onnauwkeurigheid in de massa weegt relatief zwaarder
- De onnauwkeurigheid in het volume weegt relatief zwaarder dan die in de massa Correct answer.
- Beide onnauwkeurigheden zijn even zwaar
- De dichtheid is exact bekend
Explanation
De relatieve fout in het volume is 1 mL op 10 mL, dus 10%. De relatieve fout in de massa is 0,1 g op 45,0 g, dus ongeveer 0,2%. Het volume bepaalt hier dus vooral de nauwkeurigheid van de dichtheid.
Question 22Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling wil met een grafiek het verband tussen kracht en uitrekking van een veer bepalen. De meetpunten liggen bij benadering op een rechte lijn, maar niet precies. Wat is de beste manier om de veerconstante uit de grafiek te halen?
- De gemiddelde uitrekking delen door het aantal metingen
- De helling tussen twee willekeurige meetpunten berekenen
- Een rechte lijn zo goed mogelijk door de punten trekken en de helling bepalen Correct answer.
- Het hoogste meetpunt door de oorsprong verbinden
Explanation
Een trendlijn die zo goed mogelijk bij alle punten past, middelt de meetfouten uit. De helling van die lijn geeft de beste schatting van de veerconstante.
Question 23Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling onderzoekt of de hoeveelheid zout in water het kookpunt verhoogt. Hij kookt water met 0 g, 10 g en 20 g zout en meet steeds het kookpunt. Welke conclusie is wetenschappelijk het best onderbouwd als de kookpunten 100,0 °C, 100,2 °C en 100,4 °C zijn?
- Het kookpunt is altijd precies 100 °C
- Binnen dit onderzoek stijgt het kookpunt licht bij meer zout, maar herhaling is nodig voor een algemene uitspraak Correct answer.
- Zout verlaagt het kookpunt
- Zout heeft geen invloed op het kookpunt
Explanation
De meetwaarden laten een kleine stijging zien die past bij de verwachting, maar één reeks metingen is beperkt bewijs. Herhaling en meer meetpunten zijn nodig voordat je een algemene uitspraak doet.
Question 24Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling vindt in twee bronnen verschillende waarden voor de dichtheid van een stof: 7,9 g/cm³ en 8,9 g/cm³. Welke aanpak past het beste bij het verwerken van deze tegenstrijdige informatie?
- De hoogste waarde kiezen omdat die nauwkeuriger lijkt
- Beide waarden weglaten uit het verslag
- Nagaan welke bron recenter en deskundiger is en de eigen meting ter controle uitvoeren Correct answer.
- Het gemiddelde van beide waarden zonder meer overnemen
Explanation
Bij tegenstrijdige bronnen beoordeel je de betrouwbaarheid: wie is de auteur, hoe recent is de informatie en klopt de methode? Een eigen meting kan helpen om te bepalen welke waarde het beste past.
Question 25Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling berekent met een formule een uitkomst van 0,000045 m en wil die in科学 notatie schrijven. Welke notatie is juist?
- 4,5 × 10⁻⁵ m Correct answer.
- 45 × 10⁻⁶ m
- 0,45 × 10⁻⁴ m
- 4,5 × 10⁵ m
Explanation
In de wetenschappelijke notatie staat één cijfer voor de komma en de rest als macht van tien. Het getal 0,000045 is gelijk aan 4,5 × 10⁻⁵, omdat de komma vijf plaatsen naar rechts schuift.
Question 26Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling onderzoekt of de temperatuur van water invloed heeft op de oplostijd van suikerkorrels. Hij noemt dit een experimenteel onderzoek. Welke stap hoort volgens de onderzoekscyclus direct na het opstellen van de onderzoeksvraag en de hypothese?
- Het presenteren van de resultaten aan de klas in een poster
- Het uitvoeren van een proef waarbij hij alleen de temperatuur varieert en de overige omstandigheden gelijk houdt Correct answer.
- Het opzoeken van de dichtheid van suiker in een tabel
- Het trekken van een conclusie over de hypothese
Explanation
In de onderzoekscyclus volgt na vraag en hypothese het opzetten en uitvoeren van het experiment, waarbij je de gekozen variabele verandert en de rest constant houdt. Pas daarna volgen meten, verwerken, concluderen en presenteren. Het opzoeken van een dichtheid hoort niet bij dit onderzoek naar oplostijd.
Question 27Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling wil de oppervlakte van de bodem van een cilindervormig bekerglas berekenen. Hij meet met een lineaal een inwendige diameter van 6,0 cm. Welke berekening geeft de oppervlakte in cm²?
- π × 3,0² Correct answer.
- π × 6,0
- π × 6,0²
- 2 × π × 3,0
Explanation
Voor de oppervlakte van een cirkel geldt A = π × r², waarbij r de straal is. De straal is de helft van de diameter, dus r = 3,0 cm en A = π × 3,0² ≈ 28,3 cm². De omtrek zou 2 × π × 3,0 zijn en π × 6,0 heeft geen betekenis hier.
Question 28Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling zoekt informatie over de gezondheidseffecten van energiedrankjes voor een profielwerkstuk. Welke bron is het meest betrouwbaar voor wetenschappelijke informatie over dit onderwerp?
- Een overzichtsartikel van een voedingskundig onderzoeksinstituut met vermelding van de gebruikte bronnen Correct answer.
- Een forumdiscussie waarin gebruikers hun eigen ervaringen met energiedrankjes delen
- Een reclamefolder van een fabrikant van energiedrankjes
- Een anonieme blog zonder datum die beweert dat energiedrankjes ongevaarlijk zijn
Explanation
Een publicatie van een erkend onderzoeksinstituut met bronvermelding is controleerbaar en geschreven door deskundigen, wat de betrouwbaarheid verhoogt. Bij het beoordelen van bronnen let je op deskundigheid van de auteur, actualiteit, controleerbaarheid en het doel van de bron.
Question 29Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling onderzoekt de invloed van de lengte van een slinger op de slingertijd. Hij meet bij elke lengte drie keer en berekent het gemiddelde. Eén meting bij lengte 40 cm wijkt sterk af van de andere twee metingen bij diezelfde lengte. Wat is de beste manier om hiermee om te gaan?
- De meting controleren op een meetfout en, als die er is, de meting opnieuw doen en de afwijking in het verslag vermelden Correct answer.
- De afwijkende meting weglaten zonder dit te vermelden en het gemiddelde van twee metingen nemen
- De afwijkende meting meenemen in het gemiddelde en geen verdere actie ondernemen
- De hele reeks metingen bij lengte 40 cm weggooien en de grafiek zonder dat punt tekenen
Explanation
Een sterk afwijkende meting kan ontstaan door een meetfout, bijvoorbeeld een verkeerd afgelezen lineaal of een verkeerd gestarte stopwatch. Je controleert eerst de oorzaak en herhaalt zo nodig de meting, en je vermeldt de afwijking eerlijk in je verslag. Zomaar weglaten van gegevens is niet wetenschappelijk.
Question 30Vaardigheden (onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, rekenvaardigheden, informatievaardigheden)
Een leerling berekent het volume van een blokje: 4,0 cm × 2,0 cm × 1,0 cm = 8,0 cm³. De massa is met een balans bepaald op 21,6 g. Hij berekent de dichtheid met ρ = m/V. Welke waarde hoort bij een juiste berekening en een passende afronding?
- 0,37 g/cm³
- 2,7 g/cm³ Correct answer.
- 2,70 g/cm³
- 172,8 g/cm³
Explanation
De dichtheid is massa gedeeld door volume: 21,6 g ÷ 8,0 cm³ = 2,7 g/cm³. Omdat het volume met twee significante cijfers is bepaald, is een antwoord in twee cijfers passend. Delen door het volume is nodig; vermenigvuldigen zou een onjuiste, veel te grote waarde geven.
Question 31Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welke voedingsstof levert de meeste energie per gram?
- Vetten Correct answer.
- Water
- Eiwitten
- Koolhydraten
Explanation
Vetten leveren ongeveer 9 kilocalorieën per gram, terwijl koolhydraten en eiwitten elk ongeveer 4 kilocalorieën per gram leveren. Water levert helemaal geen energie. Daarom is vet de meest energierijke voedingsstof.
Question 32Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
In welk deel van het verteringskanaal wordt water het meest teruggeabsorbeerd?
- In de maag
- In de dikke darm Correct answer.
- In de twaalfvingerige darm
- In de slokdarm
Explanation
De dikke darm onttrekt water aan de onverteerde resten, waardoor de ontlasting indikt. De maag en slokdarm absorberen nauwelijks water. In de twaalfvingerige darm worden vooral voedingsstoffen verteerd en opgenomen.
Question 33Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welk orgaan maakt gal dat nodig is voor de vertering van vetten?
- De lever Correct answer.
- De blindedarm
- De alvleesklier
- De maag
Explanation
De lever produceert gal, dat wordt opgeslagen in de galblaas en via de galbuis in de twaalfvingerige darm komt. Gal verdeelt vet in kleine druppeltjes, waardoor vertering makkelijker wordt. De alvleesklier maakt verteringssappen maar geen gal.
Question 34Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welke bloedcellen vervoeren zuurstof door het lichaam?
- Bloedplaatjes
- Plasmacellen
- Witte bloedcellen
- Rode bloedcellen Correct answer.
Explanation
Rode bloedcellen bevatten hemoglobine, dat zuurstof bindt in de longen en afgeeft in de weefsels. Witte bloedcellen en plasmacellen horen bij de afweer. Bloedplaatjes zorgen voor bloedstolling.
Question 35Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welke weg legt een rode bloedcel af van het hart naar de longen en terug?
- Rechterkamer, longslagader, longen, longader, linkeratrium Correct answer.
- Linkeratrium, longslagader, longen, longader, rechterkamer
- Linkerkamer, aorta, longen, holle ader, rechteratrium
- Rechteratrium, longader, longen, longslagader, linkerkamer
Explanation
Zuurstofarm bloed stroomt vanuit de rechterkamer via de longslagader naar de longen. Daar wordt zuurstof opgenomen. Via de longader komt het zuurstofrijke bloed terug in het linkeratrium.
Question 36Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Bij een gezond persoon stroomt bloed in de kleine bloedsomloop van het hart naar de longen. Wat is de samenstelling van dit bloed bij vertrek uit het hart?
- Zuurstofarm en koolstofdioxiderijk Correct answer.
- Zuurstofrijk en koolstofdioxiderijk
- Zuurstofarm en koolstofdioxidearm
- Zuurstofrijk en koolstofdioxidearm
Explanation
Het bloed dat de rechterkamer verlaat, heeft zuurstof afgegeven aan de weefsels en koolstofdioxide opgenomen. Daarom is het zuurstofarm en koolstofdioxiderijk. In de longen wisselt het deze gassen om.
Question 37Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Waarom gaat voedsel in de dunne darmwand eerst door de poortader naar de lever voordat het de rest van het lichaam bereikt?
- Om rode bloedcellen te maken uit glucose
- Om schadelijke stoffen te verwerken en voedingsstoffen te regelen Correct answer.
- Om de lever van zuurstof te voorzien
- Om gal terug te voeren naar de darm
Explanation
De lever controleert de samenstelling van het bloed dat uit de darm komt. Hij breekt schadelijke stoffen af en slaat voedingsstoffen op of geeft ze af. Zo blijft de bloedsuikerspiegel en de samenstelling van het bloed binnen veilige grenzen.
Question 38Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Een leerling eet een boterham met kaas. Welke verteringssappen zijn nodig voor de vertering van de zetmeel in het brood?
- Alleen maagsap
- Speeksel en alvleessap Correct answer.
- Maagsap en gal
- Alleen gal
Explanation
Zetmeel wordt al in de mond door amylase in speeksel afgebroken. In de twaalfvingerige darm breekt amylase uit het alvleessap de rest van het zetmeel af. Maagsap en gal verteren geen zetmeel.
Question 39Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welke functie hebben de longblaasjes in de longen?
- Ze pompen lucht actief naar de longaderen.
- Ze zorgen voor een groot oppervlak voor gaswisseling. Correct answer.
- Ze filteren ziekteverwekkers uit de ingeademde lucht.
- Ze produceren slijm om de luchtwegen vochtig te houden.
Explanation
De longblaasjes zijn kleine holtes met een dunne wand en een groot gezamenlijk oppervlak. Zuurstof gaat van de lucht in het bloed en koolstofdioxide gaat van het bloed naar de lucht. Dit heet gaswisseling.
Question 40Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Bij inspanning gaat iemand sneller ademen. Welke verklaring past bij dit verschijnsel?
- De spieren gebruiken meer zuurstof en maken meer koolstofdioxide. Correct answer.
- De longblaasjes worden bij inspanning kleiner.
- De longen hebben meer zuurstof nodig voor hun eigen verbranding.
- Het bloed bevat bij inspanning minder koolstofdioxide.
Explanation
Tijdens inspanning verbruiken spieren meer zuurstof en produceren ze meer koolstofdioxide. Het ademcentrum reageert op de verhoogde koolstofdioxideconcentratie en stuurt een signaal om sneller en dieper te ademen. Zo wordt de gaswisseling versneld.
Question 41Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welke afweerreactie hoort bij de specifieke afweer?
- Maagsap doodt bacteriën in het voedsel.
- Witte bloedcellen maken antistoffen tegen één ziekteverwekker. Correct answer.
- De huid houdt bacteriën tegen.
- Trilharen in de neus verwijderen stofdeeltjes.
Explanation
De specifieke afweer is gericht tegen één bepaalde ziekteverwekker. Antistoffen binden aan een specifiek antigeen. De huid, maagsap en trilharen horen bij de aspecifieke afweer, die in het algemeen werkt.
Question 42Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Iemand heeft na een infectie een tijdje antistoffen in het bloed. Wat betekent dit voor de afweer?
- De persoon maakt geen witte bloedcellen meer aan.
- De persoon kan geen andere ziekten meer krijgen.
- De persoon heeft geen rode bloedcellen meer nodig.
- De persoon is tijdelijk immuun voor deze ziekteverwekker. Correct answer.
Explanation
Na een infectie blijven geheugencellen en antistoffen achter, waardoor het lichaam bij een nieuwe besmetting snel reageert. Daardoor is de persoon tijdelijk of langdurig immuun voor die ziekteverwekker. Dit geldt niet voor alle andere ziekten.
Question 43Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welke voedingsstof is nodig voor de opbouw van antistoffen?
- Eiwit Correct answer.
- Vet
- Water
- Vitamine C
Explanation
Antistoffen zijn eiwitten. Het lichaam heeft daarom aminozuren nodig, die uit eiwitten in de voeding komen. Vitamine C en vetten zijn geen bouwstof voor antistoffen.
Question 44Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Een persoon met bloedgroep A krijgt bloed van iemand met bloedgroep B. Wat gebeurt er?
- De rode bloedcellen van de donor worden aangevallen door antistoffen in het bloed van de ontvanger. Correct answer.
- De bloedplaatjes van de donor zorgen voor stolling in de aders.
- Er gebeurt niets, want bloedgroepen hebben geen invloed.
- De rode bloedcellen van de ontvanger worden aangevallen door antistoffen van de donor.
Explanation
Iemand met bloedgroep A heeft antistoffen tegen bloedgroep B. Bij een transfusie met bloedgroep B reageren deze antistoffen met de rode bloedcellen van de donor. De cellen klonteren samen en kunnen gevaarlijke gevolgen hebben.
Question 45Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Wat gebeurt er met de bloedsuikerspiegel na een maaltijd met veel koolhydraten?
- De alvleesklier maakt meer glucagon om de bloedsuikerspiegel te verhogen.
- De lever zet glucose om in glycogeen om de bloedsuikerspiegel te verlagen. Correct answer.
- De bloedsuikerspiegel daalt direct door de maag.
- De dunne darm stopt met het opnemen van glucose.
Explanation
Na een koolhydraatrijke maaltijd stijgt de bloedsuikerspiegel. De alvleesklier maakt dan insuline, waardoor cellen glucose opnemen en de lever glucose opslaat als glycogeen. Zo daalt de bloedsuikerspiegel weer.
Question 46Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welke functie heeft het huigje tijdens het slikken?
- Het sluit de luchtpijp af.
- Het vermaalt voedsel tot kleine stukjes.
- Het sluit de neusholte af. Correct answer.
- Het maakt speeksel aan.
Explanation
Bij het slikken sluit het huigje de neusholte af, zodat voedsel niet via de neus naar buiten komt. Het strotklepje sluit de luchtpijp af. Zo komt het voedsel in de slokdarm terecht.
Question 47Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welk orgaan heeft naast vertering ook een functie bij de productie van insuline?
- De alvleesklier Correct answer.
- De maag
- De lever
- De galblaas
Explanation
De alvleesklier maakt alvleessap met verteringsenzymen. In de eilandjes van Langerhans maakt hij ook de hormonen insuline en glucagon. Deze hormonen regelen de bloedsuikerspiegel.
Question 48Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Waarom is het gevaarlijk om een wond aan een ader in de arm niet dicht te drukken?
- De rode bloedcellen veranderen dan in witte bloedcellen.
- De ader kan zich vullen met voedselresten.
- Er kan lucht in de ader komen en de bloedsomloop stoppen.
- Er kan te veel bloed wegstromen en de bloeddruk dalen. Correct answer.
Explanation
Bij een open ader stroomt bloed met lage druk maar in grote hoeveelheden weg. Bij een groot bloedverlies daalt de bloeddruk gevaarlijk. Daarom moet een wond worden dichtgedrukt en verbonden.
Question 49Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Welk onderdeel van het bloed speelt de belangrijkste rol bij het dichtmaken van een klein wondje?
- Plasma-eiwitten die zuurstof vervoeren
- Witte bloedcellen
- Rode bloedcellen
- Bloedplaatjes Correct answer.
Explanation
Bloedplaatjes hechten aan de beschadigde vaatwand en vormen samen met fibrine een stolsel. Zo wordt de wond afgesloten en stopt het bloeden. Rode en witte bloedcellen hebben hierbij een andere functie.
Question 50Mens en gezondheid (voeding, vertering, ademhaling, bloed en bloedsomloop, afweer)
Een leerling beweert: 'Bij een dubbele bloedsomloop komt al het bloed twee keer per omloop door het hart.' Klopt deze bewering?
- Ja, want de longen pompen het bloed ook rond.
- Nee, want het bloed komt maar één keer per omloop door het hart.
- Ja, want het bloed komt eerst in de rechterhelft en daarna in de linkerhelft van het hart. Correct answer.
- Nee, want alleen zuurstofrijk bloed komt door het hart.
Explanation
Bij een dubbele bloedsomloop gaat het bloed eerst van het hart naar de longen en terug, en daarna van het hart naar het lichaam en terug. Per volledige omloop komt het bloed dus twee keer door het hart. De longen pompen zelf geen bloed.