Vaardigheden: onderzoeken, ontwerpen, rekenen en informatie beoordelen
Bij Vaardigheden toetst Nask II of je een onderzoek kunt opzetten, uitvoeren en beoordelen, en of je een technisch ontwerp kunt maken. Je moet ook rekenen met eenheden en formules en bronnen op betrouwbaarheid beoordelen. De vragen zitten vaak vast aan de andere domeinen: je onderzoekt bijvoorbeeld de groei van een plant of de isolatie van een huis.
Onderzoek doen
- Onderzoeksvraag, hypothese en voorspelling zijn niet hetzelfde: een hypothese is een beargumenteerde verwachting.
- Onafhankelijke variabele: wat je verandert. Afhankelijke variabele: wat je meet. Constante variabelen: wat je gelijk houdt.
- Een controleproef heeft geen behandeling of heeft de standaardwaarde.
- Meetreeks in een tabel met grootheid, eenheid en gemiddelde; grafiek met gelabelde assen en eenheid.
Ontwerpen
Een programma van eisen maakt eisen meetbaar: functie, afmetingen, materiaal, veiligheid, kosten en duurzaamheid. Je werkt van schets naar prototype, test, verbetert en test opnieuw.
Rekenen
Reken eenheden om (1 km = 1000 m; 1 m/s = 3,6 km/h), bereken gemiddelden en procenten, en schrijf eerst de formule op voordat je getallen invult. Zet altijd de eenheid achter je antwoord.
Informatie
Beoordeel een bron op auteur, datum, doel en doelgroep. Een meting is betrouwbaarder bij herhaling en een grotere meetreeks. Let op meetfout, afronding en of de conclusie wel bij de meting past.
Werkvoorbeeld
Een leerling meet de lengte van kiemplanten bij veel en weinig licht. Veel licht: 2,1; 2,3; 2,2 cm. Weinig licht: 4,8; 5,0; 4,9 cm. Gemiddelde veel licht = (2,1+2,3+2,2)/3 = 2,2 cm; weinig licht = 4,9 cm. Conclusie: bij weinig licht zijn de planten in dit experiment langer. Dat zegt alleen iets over lengte, niet automatisch over gezondheid.
Valkuilen
Je verandert twee dingen tegelijk, waardoor je niet weet wat de oorzaak is. Je zet grootheden zonder eenheid in een tabel. Je trekt een lijn door alle punten in plaats van een trend te beschrijven. Je noemt een hypothese bewezen terwijl één experiment haar alleen ondersteunt.