I85PREP
⌘ K
Nederlands HAVO study materials
Nederlands HAVO study resources

Nederlands HAVO practice questions

One question at a time. Build your Nederlands HAVO understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een beschouwende tekst staat: 'De overheid moet investeren in openbaar vervoer, want dat vermindert files.' Welk signaalwoord geeft hier de argumentatie aan?

  1. vermindert
  2. moet
  3. investeren
  4. want Correct answer.

Explanation

Het signaalwoord 'want' leidt een argument in: het kondigt de reden aan die de stelling ondersteunt. 'Moet' is een modaliteit die een noodzaak uitdrukt, en de andere woorden zijn inhoudswoorden zonder argumentatieve functie. Door signaalwoorden te herkennen, zie je direct welke zin de bewering onderbouwt.

Question 2Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een zakelijke brief opent met: 'Naar aanleiding van uw brief van 3 maart informeren wij u als volgt.' Welke functie heeft deze zin in de tekst?

  1. Een voorbeeld uitwerken
  2. Een tegenargument weerleggen
  3. De aanleiding van het schrijven aangeven Correct answer.
  4. Een conclusie trekken

Explanation

De formulering 'naar aanleiding van uw brief' verwijst naar de reden waarom de afzender schrijft, dus naar de aanleiding. Er wordt nog geen standpunt verdedigd of conclusie getrokken. Zo'n openingszin is kenmerkend voor zakelijke correspondentie en bereidt de lezer voor op de inhoud.

Question 3Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Welke tekstsoort is vooral bedoeld om de lezer van een standpunt te overtuigen met behulp van argumenten?

  1. Verslag
  2. Handleiding
  3. Uiteenzetting
  4. Betoog Correct answer.

Explanation

Een betoog heeft als hoofddoel de lezer te overtuigen van een standpunt door middel van argumenten. Een uiteenzetting legt vooral uit zonder standpunt te verdedigen, en een verslag of handleiding is eerder informatief of instructief. De aanwezigheid van een duidelijke stelling met onderbouwing is het onderscheidende kenmerk.

Question 4Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een tekst staat: 'Veel scholieren zeggen baat te hebben bij later beginnen. Onderzoek onder drieduizend leerlingen toont echter geen betere cijfers aan.' Welke functie heeft de tweede zin ten opzichte van de eerste?

  1. Een samenvatting van de hele tekst
  2. Herhaling van de eerste bewering
  3. Een voorbeeld bij de eerste bewering
  4. Nuancering of weerlegging van de eerste bewering Correct answer.

Explanation

Het signaalwoord 'echter' geeft een tegenstelling aan: de tweede zin plaatst vraagtekens bij de eerste bewering. Daarmee nuanceert of weerlegt de schrijver het eerder genoemde standpunt met onderzoeksgegevens. Herhaling, voorbeeld of samenvatting zouden andere signaalwoorden gebruiken.

Question 5Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een artikel begint met een korte anekdote over een student die te laat komt door een volle bus. Daarna volgt een analyse van het ov-beleid. Welke functie heeft de anekdote?

  1. De schrijver van de tekst voorstellen
  2. De lezer bij het onderwerp betrekken en nieuwsgierig maken Correct answer.
  3. Statistische gegevens onderbouwen
  4. De hoofdgedachte van de tekst formuleren

Explanation

Een inleidende anekdote dient vaak om de aandacht te trekken en de lezer bij het onderwerp te betrekken. De hoofdgedachte wordt pas later in de tekst uitgewerkt, meestal in de inleiding of het slot. De anekdote levert geen statistische onderbouwing en stelt de auteur niet voor.

Question 6Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Welke zin bevat een drogreden waarbij iemands standpunt wordt afgewezen op grond van diens persoon in plaats van diens argument?

  1. Uit onderzoek blijkt dat het voorstel de kosten verlaagt, dus het is aantrekkelijk.
  2. Je kunt dit voorstel beter negeren, want de indiener heeft zelf geen rijbewijs. Correct answer.
  3. Als we dit voorstel aannemen, volgt een proefperiode van een jaar.
  4. Het voorstel kost geld, maar levert op termijn ook voordeel op.

Explanation

Bij een persoonlijke aanval (ad hominem) wordt het argument niet inhoudelijk weerlegd, maar de indiener aangevallen of in diskrediet gebracht. De eerste zin doet dat door te verwijzen naar een eigenschap van de indiener die niets zegt over de kwaliteit van het voorstel. De andere zinnen bevatten een onderbouwing, afweging of voorwaarde zonder persoonlijke aanval.

Question 7Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een betoog staat: 'Ten eerste kost het plan veel geld. Bovendien is er te weinig personeel. Daarom moeten we het plan uitstellen.' Welke functie heeft 'Daarom'?

  1. Een conclusie inleiden Correct answer.
  2. Een oorzaak in het verleden beschrijven
  3. Een voorbeeld introduceren
  4. Een tegenstelling aangeven

Explanation

'Daarom' kondigt een gevolgtrekking aan: uit de genoemde argumenten volgt de conclusie dat het plan moet worden uitgesteld. Het signaalwoord geeft dus een conclusie aan, niet een tegenstelling of voorbeeld. Het onderscheid tussen argument en conclusie is essentieel bij het analyseren van een betoog.

Question 8Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een recensie besluit: 'Al met al is dit een degelijk boek, al had de redactie strenger mogen zijn.' Hoe noemen we zo'n afsluitende zin?

  1. Een samenvatting van feiten
  2. Een eindoordeel met nuancering Correct answer.
  3. Een aanbeveling aan de uitgever
  4. Een tegenwerping zonder oordeel

Explanation

De zin geeft een afsluitend oordeel ('degelijk boek') en voegt daar een beperking aan toe ('al had de redactie strenger mogen zijn'). Daarmee is het een genuanceerd eindoordeel, kenmerkend voor een recensie of beschouwing. Er wordt geen louter feitelijke samenvatting gegeven en geen concrete aanbeveling aan de uitgever gedaan.

Question 9Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Wat is het belangrijkste verschil tussen een feit en een mening in een beschouwende tekst?

  1. Een feit is altijd kort, een mening altijd lang
  2. Een feit komt van de auteur, een mening van de lezer
  3. Een feit staat altijd in de inleiding, een mening in het slot
  4. Een feit is controleerbaar, een mening is een persoonlijke waardering Correct answer.

Explanation

Een feit kun je controleren aan de hand van bronnen of waarneming, terwijl een mening een waardering of standpunt van iemand weergeeft. De plaats in de tekst of de lengte van de zin bepaalt dat onderscheid niet. Dit onderscheid helpt bij het beoordelen van de betrouwbaarheid van uitspraken in een tekst.

Question 10Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een tekst staat: 'De gemeente wil meer bomen planten. Critici wijzen erop dat dit ten koste gaat van parkeerplaatsen.' Welke tekststructuur herken je?

  1. Vergelijkende structuur
  2. Chronologische structuur
  3. Voor- en nadelenstructuur Correct answer.
  4. Oorzaak-gevolgstructuur

Explanation

Eerst wordt een voornemen genoemd, daarna een bezwaar ertegen; zo worden voor- en nadelen tegenover elkaar gezet. Een chronologische structuur zou gebeurtenissen in tijdsorde presenteren, en oorzaak-gevolg of vergelijking zouden andere signaalwoorden gebruiken. Het herkennen van de structuur helpt bij het vinden van de hoofdgedachte.

Question 11Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Welke vraag stel je het beste om de betrouwbaarheid van een zakelijke bron te beoordelen?

  1. Is de auteur deskundig en is de informatie te verifiëren? Correct answer.
  2. Gebruikt de auteur veel moeilijke woorden?
  3. Staat er een pakkende titel boven de tekst?
  4. Is de tekst lang genoeg om betrouwbaar te zijn?

Explanation

Betrouwbaarheid beoordeel je aan de hand van de deskundigheid en onafhankelijkheid van de auteur en de mogelijkheid om beweringen te controleren via andere bronnen. Lengte, titel of woordgebruik zeggen daar niets over. Deze criteria helpen je om informatie uit zakelijke teksten kritisch te wegen.

Question 12Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een schrijver gebruikt de uitdrukking 'een doekje voor het bloeden'. Wat bedoelt hij daarmee in een zakelijke tekst?

  1. Een volledige oplossing voor een groot probleem
  2. Een kleine tegemoetkoming die het echte probleem niet oplost Correct answer.
  3. Een financiële meevaller zonder gevolgen
  4. Een officiële klacht bij de gemeente

Explanation

De uitdrukking 'een doekje voor het bloeden' verwijst naar een beperkte, tijdelijke maatregel die het onderliggende probleem niet wegneemt. Figuurlijk taalgebruik in zakelijke teksten moet je leren herkennen om de bedoeling van de schrijver te begrijpen. De andere opties geven een tegenovergestelde of onjuiste betekenis.

Question 13Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een artikel staat: 'Niet alleen de kosten stijgen, maar ook de wachttijden lopen op.' Welk verband leggen de signaalwoorden?

  1. Oorzaak van de kostenstijging
  2. Tegenstelling tussen kosten en wachttijden
  3. Opsomming van twee elkaar versterkende problemen Correct answer.
  4. Voorwaarde voor het oplossen van problemen

Explanation

De combinatie 'niet alleen ... maar ook' voegt een tweede element toe aan het eerste, dus een opsomming van twee problemen die samen optreden. Er is geen sprake van een tegenstelling, oorzaak of voorwaarde. Het herkennen van dit signaalpaar voorkomt dat je het verkeerde verband legt.

Question 14Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een betoog bevat de zin: 'Sommigen beweren dat thuiswerken de productiviteit schaadt. Toch laten recente cijfers het omgekeerde zien.' Welk onderdeel van de argumentatie is 'Sommigen beweren...'?

  1. Een voorbeeld bij het standpunt
  2. Het belangrijkste argument van de schrijver
  3. De conclusie van het betoog
  4. Het tegenargument dat vervolgens wordt weerlegd Correct answer.

Explanation

De schrijver noemt eerst een tegengestelde opvatting en weerlegt die daarna met 'toch' en recente cijfers. Zo'n tegenargument dient om de eigen stelling sterker te maken door er een weerlegging tegenover te stellen. Het is dus geen conclusie of eigen hoofdargument.

Question 15Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Wat is de hoofdgedachte van een zakelijke tekst?

  1. De mening van de lezer over de tekst
  2. De kernboodschap die de schrijver over het onderwerp wil overbrengen Correct answer.
  3. De eerste zin van de inleiding
  4. Een opsomming van alle feiten uit de tekst

Explanation

De hoofdgedachte is de kernboodschap die de schrijver met de hele tekst wil overbrengen over het onderwerp. Je formuleert die door de tekst als geheel te lezen, niet door één zin over te nemen of alle feiten op te sommen. De mening van de lezer speelt bij het vaststellen van de hoofdgedachte geen rol.

Question 16Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een tekst staat: 'De winkelketen breidt uit naar België. Deze stap past bij de strategie om de thuismarkt te ontwijken.' Wat betekent 'deze stap' in de tweede zin?

  1. Het ontwijken van de concurrentie
  2. De uitbreiding naar België Correct answer.
  3. De winkelketen zelf
  4. De strategie van de thuismarkt

Explanation

Verwijswoorden als 'deze stap' verwijzen terug naar een eerder genoemde handeling of gebeurtenis, hier de uitbreiding naar België. Door terug te lezen welke handeling wordt bedoeld, bepaal je de juiste verwijzing. De andere opties zijn geen handeling waarnaar 'stap' kan verwijzen.

Question 17Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een tekst over vaccinatie bevat zowel cijfers van het RIVM als citaten van bezorgde ouders. Welk doel dient het opnemen van die citaten waarschijnlijk?

  1. De lezer overtuigen van één standpunt
  2. De cijfers van het RIVM tegenspreken
  3. De tekst korter en overzichtelijker maken
  4. Meerdere perspectieven op het onderwerp belichten Correct answer.

Explanation

Door zowel cijfers als citaten van betrokkenen op te nemen, belicht de schrijver het onderwerp vanuit verschillende kanten. Dat past bij een beschouwende tekst die nuance nastreeft. De citaten hoeven de cijfers niet tegen te spreken en maken de tekst niet automatisch korter.

Question 18Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Welke zin uit een zakelijke tekst is een voorbeeld van een drogreden die een beroep doet op autoriteit?

  1. Dit medicijn werkt mogelijk, maar de bijwerkingen zijn nog onvoldoende onderzocht.
  2. Dit medicijn werkt, omdat drie onafhankelijke onderzoeken dat aantonen.
  3. Dit medicijn werkt, want een bekende voetballer zegt dat hij zich er beter door voelt. Correct answer.
  4. Dit medicijn werkt niet bij iedereen, zo blijkt uit de bijsluiter.

Explanation

Een beroep op autoriteit is een drogreden wanneer iemand die geen deskundige is op het gebied als bewijs wordt aangevoerd. Een voetballer is geen medisch expert, dus zijn uitspraak is geen geldige onderbouwing. De andere zinnen verwijzen naar onderzoek, bijwerkingen of de bijsluiter en zijn inhoudelijk onderbouwd.

Question 19Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een tekst besluit: 'Kortom, de voordelen wegen niet op tegen de nadelen.' Welke functie heeft 'Kortom'?

  1. Een nieuw argument introduceren
  2. Een definitie geven
  3. Een samenvattende conclusie inleiden Correct answer.
  4. Een tegenwerping aankondigen

Explanation

'Kortom' kondigt een samenvatting of slotsom aan: de schrijver vat de afweging samen en trekt een conclusie. Het signaalwoord introduceert geen nieuw argument en kondigt ook geen tegenwerping of definitie aan. Zo'n afsluitende formule helpt je de conclusie van een betoog te herkennen.

Question 20Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een artikel staat: 'De overheid investeert in fietspaden. Dat leidt tot minder autoverkeer in de binnenstad.' Welk tekstverband bestaat tussen beide zinnen?

  1. Tegenstelling
  2. Doel en middel
  3. Oorzaak en gevolg Correct answer.
  4. Voorwaarde

Explanation

De investering in fietspaden is de oorzaak, en het verminderde autoverkeer is het gevolg dat daaruit voortkomt. Je herkent dit verband aan formuleringen als 'dat leidt tot'. Bij een doel-middelverband zou de eerste zin een doel zijn en de tweede het middel om dat doel te bereiken.

Question 21Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een lezer wil snel bepalen of een zakelijk artikel relevant is voor zijn vraag. Welk onderdeel van de tekst bekijkt hij daarvoor het beste eerst?

  1. De naam van de uitgever op de achterkant
  2. De laatste zin van elke alinea
  3. Het aantal pagina's van het artikel
  4. De titel, tussenkopjes en de inleiding Correct answer.

Explanation

Titel, tussenkopjes en inleiding geven in kort bestek het onderwerp en de strekking van de tekst weer. Daarmee kun je snel beoordelen of de tekst aansluit bij je vraag, voordat je de hele tekst leest. Het aantal pagina's of de uitgever zegt daar weinig over.

Question 22Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een beschouwing staat: 'Enerzijds biedt digitalisering kansen voor efficiëntie. Anderzijds vergroot zij de kloof tussen digitaal vaardigen en anderen.' Welke functie heeft deze passage?

  1. Twee tegengestelde kanten van een ontwikkeling afwegen Correct answer.
  2. Eén standpunt met kracht verdedigen
  3. Een oorzaak van digitalisering uitleggen
  4. Een definitie van digitalisering geven

Explanation

De signaalwoorden 'enerzijds' en 'anderzijds' zetten twee tegengestelde kanten van dezelfde ontwikkeling naast elkaar. Zo'n afweging is kenmerkend voor een beschouwing, waarin de schrijver meerdere perspectieven belicht. Er wordt geen eenzijdig standpunt verdedigd en geen definitie gegeven.

Question 23Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Wat betekent het als een zakelijke tekst een 'objectieve toon' heeft?

  1. De schrijver gebruikt uitsluitend korte zinnen
  2. De schrijver presenteert feiten zonder sterke persoonlijke waardering Correct answer.
  3. De schrijver uit veel persoonlijke meningen
  4. De schrijver richt zich direct tot de lezer met 'je'

Explanation

Een objectieve toon kenmerkt zich doordat feiten en bevindingen centraal staan en persoonlijke waarderingen op de achtergrond blijven. Veel persoonlijke meningen of directe aanspreking met 'je' wijzen juist op een subjectieve of informele toon. De zinslengte bepaalt de objectiviteit niet.

Question 24Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een tekst vermeldt: 'Volgens de onderzoekers is het effect bescheiden, zij het statistisch significant.' Wat bedoelt de schrijver met 'zij het'?

  1. Een tegenstelling die de vorige uitspraak ontkracht
  2. Een beperking of nuance bij de vorige uitspraak Correct answer.
  3. Een versterking van de vorige uitspraak
  4. Een herhaling van de vorige uitspraak

Explanation

'Zij het' voegt een beperkende toevoeging toe: het effect is bescheiden, met de nuance dat het wel statistisch significant is. De uitdrukking versterkt de uitspraak niet en ontkracht die ook niet. Het herkennen van zo'n nuancering is belangrijk om de strekking van een zin precies te begrijpen.

Question 25Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een sollicitatiebrief bevat de zin: 'Ik ben ervan overtuigd dat mijn ervaring met klantcontact bijdraagt aan uw team.' Welk doel dient deze zin in de brief?

  1. De voorwaarden van de vacature samenvatten
  2. De ontvanger om informatie vragen
  3. De eigen geschiktheid onderbouwen Correct answer.
  4. Een klacht over de procedure uiten

Explanation

De schrijver koppelt een eigen eigenschap of ervaring aan het belang van het bedrijf, om zo de eigen geschiktheid te onderbouwen. Dat is een kenmerkende functie van een argument in een sollicitatiebrief. Er wordt geen informatie gevraagd, geen klacht geuit en geen vacature samengevat.

Question 26Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een zakelijk artikel opent met: 'De bouw van het nieuwe distributiecentrum is uitgesteld.' Daarna volgen drie alinea's met oorzaken en gevolgen. Wat is de functie van de eerste zin voor de rest van de tekst?

  1. Zij relativeert een standpunt dat eerder is ingenomen.
  2. Zij geeft een voorbeeld dat later in de tekst wordt uitgewerkt.
  3. Zij formuleert de kernbewering waar de rest van de tekst op voortbouwt. Correct answer.
  4. Zij vat de conclusie samen die pas aan het slot wordt getrokken.

Explanation

Een openingszin die een feit of stelling neerzet waar de volgende alinea's op voortbouwen, vervult de functie van kernbewering of hoofdgedachte in de inleiding. De daaropvolgende uitleg over oorzaken en gevolgen werkt die kernbewering uit. Een voorbeeld, relativering of samenvatting aan het slot past niet bij een zin die de tekst opent en waarop wordt voortgebouwd.

Question 27Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een beschouwing staat: 'De gemeente wil het parkeerbeleid strenger maken. Volgens wethouder De Vries is dat nodig om de luchtkwaliteit te verbeteren. Ondernemers vrezen echter omzetverlies.' Welke functie heeft de zin over de ondernemers?

  1. Zij weerlegt het standpunt van de wethouder met nieuwe feiten.
  2. Zij geeft een oorzaak voor het strengere parkeerbeleid.
  3. Zij vat de hoofdgedachte van de hele tekst samen.
  4. Zij brengt een tegengesteld belang in en zorgt zo voor een evenwichtige beschouwing. Correct answer.

Explanation

Het signaalwoord 'echter' markeert een tegenstelling: na het standpunt van de wethouder komt een andere partij met een afwijkend belang. Daarmee krijgt de beschouwing meerdere kanten en wordt zij evenwichtig. De zin levert geen weerlegging met feiten, geen samenvatting en geen oorzaak van het beleid.

Question 28Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een lezer zoekt in een lange beleidsnota naar de aannames waarop de gekozen oplossing rust. Welk tekstdeel levert die informatie het meest direct?

  1. De inhoudsopgave vooraan in het document.
  2. De alinea's waarin de probleemanalyse en de gekozen uitgangspunten worden beschreven. Correct answer.
  3. De samenvatting van de aanbevelingen achterin.
  4. De literatuurlijst met geraadpleegde bronnen.

Explanation

Aannames waarop een oplossing rust, staan in de probleemanalyse en bij de uitgangspunten die de schrijver kiest. Daar wordt zichtbaar welke veronderstellingen worden gedaan voordat tot een oplossing wordt gekomen. Een inhoudsopgave, een samenvatting van aanbevelingen en een literatuurlijst geven geen inzicht in die onderliggende aannames.

Question 29Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een betoog staat: 'De meeste medewerkers willen flexibeler werken. Uit een peiling onder 200 van de 5.000 werknemers blijkt dat 78 procent thuiswerken prettig vindt.' Welk probleem kleeft aan dit bewijs?

  1. De peiling meet een mening in plaats van een feit en is daarom waardeloos.
  2. De peiling is gebaseerd op een te kleine en mogelijk niet-representatieve groep. Correct answer.
  3. De peiling is te oud om nog relevant te zijn voor de huidige situatie.
  4. De peiling spreekt de stelling in de eerste zin juist tegen.

Explanation

Een steekproef van 200 op 5.000 respondenten is klein en zegt niets over de selectie: als de deelnemers niet aselect zijn gekozen, is de uitkomst niet representatief. Daarmee is de generalisatie naar 'de meeste medewerkers' niet onderbouwd. De andere opties noemen bezwaren die niet uit de gegevens blijken.

Question 30Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een artikel over thuisbezorging bevat de zin: 'Bezorgers krijgen per rit betaald, waardoor zij onder tijdsdruk staan. Dit verklaart mede het hoge aantal verkeersovertredingen in woonwijken.' Welk verband legt de schrijver hier?

  1. Een oorzaak-gevolgrelatie tussen de betaalwijze en het rijgedrag. Correct answer.
  2. Een tegenstelling tussen de belangen van bezorgers en bewoners.
  3. Een opsomming van maatregelen tegen verkeersovertredingen.
  4. Een voorbeeld dat de hoofdgedachte van het artikel ontkracht.

Explanation

De betaalwijze per rit leidt volgens de schrijver tot tijdsdruk, en die tijdsdruk verklaart vervolgens de overtredingen. Zo ontstaat een keten van oorzaak en gevolg. Er is geen tegenstelling, ontkrachting of opsomming van maatregelen aan de orde.

Question 31Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een opinieartikel staat: 'Wie tegen de uitbreiding van het vliegveld is, begrijpt niets van de economie.' Welke zwakte vertoont deze uitspraak?

  1. Zij maakt de tegenstander belachelijk in plaats van diens argument te weerleggen. Correct answer.
  2. Zij draait de bewijslast om naar de lezer.
  3. Zij generaliseert op basis van één enkel voorbeeld.
  4. Zij doet een beroep op een deskundige zonder die te noemen.

Explanation

De uitspraak valt de persoon en diens kennis aan in plaats van inhoudelijk in te gaan op de bezwaren tegen de uitbreiding. Dat is een persoonlijke aanval die het argument zelf ongemoeid laat. Er wordt geen deskundige aangehaald, geen voorbeeld gebruikt en geen bewijslast verschoven.

Question 32Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een recensent schrijft: 'De film is technisch verzorgd, maar de personages blijven vlak. Toch zou ik hem aanraden aan liefhebbers van het genre.' Hoe verhoudt de aanbeveling zich tot de kritiek?

  1. De aanbeveling weerlegt de kritiek met nieuwe argumenten.
  2. De aanbeveling spreekt de kritiek tegen zonder dat te motiveren.
  3. De aanbeveling herhaalt de kritiek in andere woorden.
  4. De aanbeveling is een nuancering: ondanks een bezwaar geldt de aanbeveling voor een specifieke doelgroep. Correct answer.

Explanation

Het signaalwoord 'toch' geeft aan dat de recensent zijn bezwaar laat staan, maar desondanks een aanbeveling doet voor een afgebakende groep. Zo'n afweging is een nuancering van het eindoordeel. De aanbeveling spreekt de kritiek niet tegen, herhaalt haar niet en weerlegt haar niet met nieuwe argumenten.

Question 33Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een zakelijke tekst begint met: 'Steeds meer gemeenten kiezen voor een autovrije binnenstad.' Welk tekstdoel past het beste bij een vervolg dat vooral voor- en nadelen afweegt?

  1. Overtuigen van één oplossing voor een probleem.
  2. Activeren tot het ondertekenen van een petitie.
  3. Informeren over een ontwikkeling zonder standpunt in te nemen.
  4. Beschouwen: de lezer inzicht geven in verschillende kanten van de kwestie. Correct answer.

Explanation

Een tekst die voor- en nadelen tegen elkaar afweegt en geen oplossing voorschrijft, heeft als doel de lezer inzicht te geven in meerdere kanten: beschouwen. Informeren en overtuigen gaan uit van één lijn, en activeren vraagt om een concrete oproep tot handelen.

Question 34Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een rapport staat: 'De kosten stijgen, terwijl de opbrengsten dalen.' Welke functie heeft het woord 'terwijl' in deze zin?

  1. Het plaatst twee ontwikkelingen tegenover elkaar die gelijktijdig plaatsvinden. Correct answer.
  2. Het geeft een reden voor de daling van de opbrengsten.
  3. Het drukt een voorwaarde uit waaraan moet worden voldaan.
  4. Het voegt een voorbeeld toe aan de genoemde kostenstijging.

Explanation

'Terwijl' verbindt hier twee gelijktijdige ontwikkelingen die tegengesteld van aard zijn: kosten stijgen, opbrengsten dalen. Daarmee markeert het een contrast binnen dezelfde periode. Het woord geeft geen reden, voorbeeld of voorwaarde aan.

Question 35Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een betoog over zondagswerk bevat: 'Volgens hoogleraar arbeidsrecht Van Dalen is de wetgeving achterhaald.' Wat moet een kritische lezer hier eerst nagaan?

  1. Of de lezer het persoonlijk met de hoogleraar eens is.
  2. Of de wetgeving in andere landen anders is geregeld.
  3. Of de hoogleraar op dit terrein daadwerkelijk deskundig is en of hij het standpunt onderbouwt. Correct answer.
  4. Of de hoogleraar zelf op zondag werkt.

Explanation

Bij een beroep op een autoriteit is de kernvraag of de aangehaalde persoon ter zake kundig is en of zijn uitspraak inhoudelijk wordt onderbouwd. Zonder die controle zegt de naam van de deskundige weinig. Persoonlijk gedrag, buitenlandse regels en eigen instemming zijn geen maatstaf voor de geldigheid van het argument.

Question 36Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een artikel besluit: 'Al met al wegen de voordelen zwaarder dan de nadelen.' Welke functie heeft dit slot voor de opbouw van het betoog?

  1. Het introduceert een nieuw argument dat eerder ontbrak.
  2. Het trekt een conclusie op basis van de eerder besproken argumenten. Correct answer.
  3. Het relativeert de betrouwbaarheid van de gebruikte bronnen.
  4. Het herhaalt letterlijk de inleiding van het artikel.

Explanation

Met 'al met al' vat de schrijver de besproken voor- en nadelen samen en verbindt daaraan een eindoordeel. Zo'n slotzin is de conclusie die uit de eerdere argumenten volgt. Er wordt geen nieuw argument toegevoegd, geen bron gerelativeerd en geen letterlijke herhaling gegeven.

Question 37Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een tekst bevat de zin: 'Het aantal files nam vorig jaar met 8 procent toe.' Een lezer wil weten of dit cijfer bruikbaar is. Welke vraag is het meest gericht op de betrouwbaarheid van dit gegeven?

  1. Of de bron van het cijfer en de meetmethode worden vermeld. Correct answer.
  2. Of de tekst verder nog andere getallen bevat.
  3. Of de lezer zelf vaak in de file staat.
  4. Of het percentage erg hoog of laag klinkt.

Explanation

Een cijfer krijgt pas waarde als duidelijk is wie het heeft gemeten en hoe. Zonder bron en meetmethode is niet na te gaan of de 8 procent betrouwbaar is. Eigen ervaring, gevoel over de hoogte van het getal en de aanwezigheid van andere getallen zeggen daar niets over.

Question 38Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een beleidsstuk staat: 'De pilot met de buurtbus is succesvol verlopen. Daarom wordt de regeling in de hele provincie ingevoerd.' Welke stap in de redenering is het meest aanvechtbaar?

  1. De keuze voor een buurtbus in plaats van een gewone bus.
  2. De bewering dat de pilot succesvol is verlopen.
  3. De conclusie dat een geslaagde pilot automatisch op grotere schaal werkt. Correct answer.
  4. Het besluit om de regeling in te voeren.

Explanation

Een geslaagde pilot in een beperkt gebied rechtvaardigt niet zonder meer invoering in de hele provincie: omstandigheden kunnen per regio verschillen. De zwakke schakel is dus de generalisatie van klein naar groot. Het besluit zelf, de vaststelling van het succes en de keuze van het vervoermiddel zijn niet de kern van het probleem.

Question 39Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een zakelijke tekst gebruikt de uitdrukking 'de spreekwoordelijke druppel die de emmer doet overlopen'. Wat bedoelt de schrijver daarmee?

  1. Een langdurig probleem dat langzaam is ontstaan.
  2. Een detail dat voor de lezer niet van belang is.
  3. Een maatregel die alle problemen in één keer oplost.
  4. Een klein voorval dat de aanleiding vormt voor een grotere reactie. Correct answer.

Explanation

De uitdrukking verwijst naar een kleine gebeurtenis die, bovenop eerdere spanningen, de directe aanleiding vormt voor een heftige reactie of beslissing. Het gaat dus om een laatste zetje, niet om een oplossing, een langzaam ontstaan probleem of een onbelangrijk detail.

Question 40Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een beschouwing staat: 'Enerzijds maakt digitalisering processen sneller. Anderzijds vergroot zij de kloof tussen wie digitaal vaardig is en wie niet.' Wat is de functie van deze twee zinnen samen?

  1. Zij vatten de conclusie van de schrijver samen.
  2. Zij zetten twee effecten van digitalisering tegenover elkaar. Correct answer.
  3. Zij weerleggen het standpunt dat digitalisering voordelen heeft.
  4. Zij geven een oorzaak en een gevolg van hetzelfde verschijnsel.

Explanation

'Enerzijds' en 'anderzijds' markeren twee kanten van hetzelfde verschijnsel: een voordeel tegenover een nadeel. Samen zorgen zij voor een afweging van effecten. Er is geen oorzaak-gevolgrelatie, geen weerlegging en geen conclusie aan de orde.

Question 41Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een rapport vermeldt: 'Volgens de onderzoekers is het effect bescheiden, zij het statistisch significant.' Wat bedoelt de schrijver met 'zij het'?

  1. Het effect is zo klein dat het verwaarloosbaar is.
  2. Het effect is bescheiden, maar wel aantoonbaar aanwezig. Correct answer.
  3. Het effect geldt alleen onder bepaalde voorwaarden.
  4. De onderzoekers twijfelen aan hun eigen metingen.

Explanation

'Zij het' betekent 'hoewel' of 'weliswaar': de schrijver erkent dat het effect klein is, maar benadrukt dat het statistisch significant is. Beide elementen blijven dus staan. De uitdrukking zegt niets over verwaarloosbaarheid, twijfel aan de metingen of voorwaarden.

Question 42Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een sollicitant schrijft: 'Ik ben ervan overtuigd dat mijn ervaring met klantcontact bijdraagt aan uw team.' Welke functie heeft deze zin in de brief?

  1. Zij formuleert een claim over geschiktheid die nog met bewijs moet worden gestaafd. Correct answer.
  2. Zij onderbouwt de geschiktheid met een concreet voorbeeld van eerder werk.
  3. Zij stelt een vraag aan de werkgever over de functie-eisen.
  4. Zij vat de eerder genoemde opleidingen samen.

Explanation

De zin bevat een overtuiging over de eigen bijdrage, maar nog geen concreet bewijs in de vorm van resultaten of voorbeelden. In een overtuigende tekst moet zo'n claim worden onderbouwd. De zin bevat geen voorbeeld, geen samenvatting van opleidingen en geen vraag.

Question 43Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een artikel over vrijwilligerswerk stelt: 'Vrijwilligers zijn onmisbaar voor de voedselbank.' Daarna volgt: 'Vorig jaar deden 1.200 vrijwilligers mee, goed voor 60.000 uur werk.' Welke rol spelen de cijfers in de redenering?

  1. Zij vervangen de stelling door een nieuwe bewering.
  2. Zij nuanceren de stelling door een beperking toe te voegen.
  3. Zij vormen een tegenargument bij de stelling.
  4. Zij ondersteunen de stelling met feitelijke gegevens. Correct answer.

Explanation

De cijfers over het aantal vrijwilligers en uren laten zien hoe groot de inzet is en onderbouwen zo de bewering dat vrijwilligers onmisbaar zijn. Het is feitelijk bewijs bij een stelling. Er is geen tegenargument, vervanging of beperking aan de orde.

Question 44Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een tekst bevat de zin: 'De maatregel lijkt sympathiek, maar lost het kernprobleem niet op.' Welk tekstverband geeft 'maar' aan?

  1. Een tegenstelling tussen waardering en effectiviteit. Correct answer.
  2. Een voorwaarde voor het slagen van de maatregel.
  3. Een toelichting op de maatregel.
  4. Een opsomming van twee voordelen.

Explanation

'Maar' verbindt een positieve waardering ('sympathiek') met een negatieve beoordeling van het effect. Zo ontstaat een tegenstelling tussen wat de maatregel uitstraalt en wat hij oplevert. Het woord leidt geen toelichting, opsomming of voorwaarde in.

Question 45Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een lezer wil weten of een zakelijk artikel aansluit bij zijn vraag over duurzame inkoop. Welk onderdeel geeft daarover het snelst uitsluitsel?

  1. De lengte van de alinea's in het middenstuk.
  2. De titel en de inleidende alinea met de vraagstelling. Correct answer.
  3. De namen van de geraadpleegde deskundigen.
  4. Het aantal voetnoten onderaan de pagina.

Explanation

Titel en inleiding maken doorgaans duidelijk welk onderwerp en welke vraag centraal staan. Daarmee is snel te beoordelen of het artikel relevant is. Deskundigen, alinealengte en voetnoten zeggen niets over de aansluiting bij de eigen vraag.

Question 46Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een betoog staat: 'Ons bedrijf moet thuiswerken blijvend toestaan. Medewerkers zijn productiever, zo blijkt uit eigen metingen. Bovendien bespaart het kantoorruimte.' Welke rol heeft de laatste zin in het betoog?

  1. Zij weerlegt het argument over productiviteit.
  2. Zij voegt een zelfstandig argument toe aan het standpunt. Correct answer.
  3. Zij geeft een oorzaak voor de gestegen productiviteit.
  4. Zij herhaalt het standpunt in andere woorden.

Explanation

'Bovendien' kondigt een tweede, op zichzelf staand argument aan: de besparing op kantoorruimte. Samen met het productiviteitsargument ondersteunt het het standpunt dat thuiswerken blijvend moet worden toegestaan. De zin weerlegt niets, herhaalt het standpunt niet en verklaart de productiviteit niet.

Question 47Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een artikel citeert een woordvoerder van een fabrikant die stelt dat zijn product veilig is. Hoe moet een lezer dit citaat beoordelen?

  1. Als een drogreden die geen betrekking heeft op het onderwerp.
  2. Als een partijdige bron die baat heeft bij een gunstige voorstelling van zaken. Correct answer.
  3. Als een samenvatting van onafhankelijk onderzoek.
  4. Als objectief bewijs, omdat de woordvoerder deskundig is.

Explanation

Een fabrikant heeft belang bij de uitkomst en is daarom geen neutrale bron. Het citaat is bruikbaar als standpunt, maar vraagt om controle bij onafhankelijke partijen. Deskundigheid alleen maakt iemand niet objectief, en van een drogreden of samenvatting van onderzoek is hier geen sprake.

Question 48Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

In een beschouwing staat: 'De overheid investeert in fietspaden. Dat leidt tot minder autoverkeer in de binnenstad.' Welk verband legt de schrijver?

  1. Een voorbeeld van een mislukte maatregel.
  2. Een tegenstelling tussen overheid en automobilisten.
  3. Een oorzaak-gevolgrelatie tussen investering en verkeersgedrag. Correct answer.
  4. Een opsomming van verschillende verkeersmaatregelen.

Explanation

De investering in fietspaden wordt gepresenteerd als oorzaak van een verandering in verkeersgedrag, namelijk minder auto's in de binnenstad. 'Dat leidt tot' markeert die oorzaak-gevolgrelatie. Er is geen tegenstelling, mislukking of opsomming aan de orde.

Question 49Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een betoog stelt: 'Als we de parkeertarieven verhogen, zal het centrum leefbaarder worden.' Welke veronderstelling ligt aan deze redenering ten grondslag?

  1. Dat leefbaarheid alleen van parkeren afhangt.
  2. Dat het centrum nu al voldoende parkeerplaatsen heeft.
  3. Dat automobilisten hun gedrag aanpassen bij hogere kosten. Correct answer.
  4. Dat de gemeente de opbrengsten voor andere doelen gebruikt.

Explanation

De redenering werkt alleen als hogere tarieven leiden tot minder autoverkeer, dus als automobilisten op kosten reageren. Die aanname is de verborgen schakel tussen maatregel en doel. De andere opties zijn geen noodzakelijke voorwaarden voor de gevolgtrekking.

Question 50Lezen en begrijpen van zakelijke en beschouwende teksten (reading comprehension of expository and argumentative texts)

Een zakelijke tekst omschrijft een nieuwe regeling en geeft daarna een rekenvoorbeeld. Welke functie heeft dat rekenvoorbeeld?

  1. Het vervangt de omschrijving van de regeling.
  2. Het bewijst dat de regeling juridisch juist is.
  3. Het uit kritiek op de gekozen regeling.
  4. Het verduidelijkt de gevolgen van de regeling voor een concreet geval. Correct answer.

Explanation

Een rekenvoorbeeld laat zien hoe een algemene regeling in een concreet geval uitpakt en maakt de gevolgen daarmee inzichtelijk. Het is een toelichting, geen juridisch bewijs, geen vervanging van de omschrijving en geen kritiek.