Fietscheckdag: één tekst, twee plekken
De leerlingenraad van het Mendel College organiseert op woensdag 12 maart een gratis fietscheckdag. Tussen 8.30 en 12.00 uur controleren twee fietsenmakers in de fietsenstalling de remmen, banden en verlichting. Er zijn 60 plekken. Leerlingen uit klas 1 tot en met 3 kunnen zich aanmelden via een formulier in Magister. De conrector wil dat de tekst duidelijk maakt dat een fiets zonder goede verlichting na de check in de schuur blijft staan; ze wil geen dreigende toon. Jij schrijft de oproep voor de website en het prikbord. Je eerste versie luidt: 'Hé allemaal! Kom naar onze fietscheck! Het is gratis en je fiets wordt gemaakt. Doei!' De leerlingenraad vindt de tekst te kort en te informeel. Ook ontbreken de datum, tijd, locatie en aanmelding. Je moet één tekst schrijven die voor beide plekken werkt. De website heeft een zakelijke toon; het prikbord leest vooral klas 1. De conrector wil dat je uitlegt waarom een fiets met kapotte verlichting niet mee naar huis mag.
1. Schrijf de tekst voor de website en het prikbord. Zorg dat de oproep kort, duidelijk en niet dreigend is.
Read the worked answer
Voorbeeldtekst: Gratis fietscheck op het Mendel College Woensdag 12 maart, 8.30–12.00 uur, fietsenstalling Twee fietsenmakers controleren je remmen, banden en verlichting. Er zijn 60 plekken. Leerlingen uit klas 1, 2 en 3 melden zich aan via het formulier in Magister. Let op: een fiets met kapotte verlichting blijft na de check in de schuur staan. Zo voorkomen we onveilige situaties in het verkeer. Zorg dus dat je fiets voor de check in orde is, of kom langs voor advies.
Redenering: Ik begin met de kern: wat, wanneer, waar en voor wie. Daarna volgt de aanmelding, zodat de lezer meteen weet wat hij moet doen. De regel over verlichting staat apart, met een reden (veiligheid) in plaats van een dreigement. De toon is vriendelijk en direct, maar niet zo informeel als 'Hé allemaal'. Zo werkt de tekst op het prikbord voor klas 1 en op de website voor ouders en oudere leerlingen.
2. Je schrijft één tekst voor de website en het prikbord. Leg uit hoe je met één tekst toch beide doelgroepen bereikt. Noem een keuze in toon en een keuze in opbouw.
Read the worked answer
Ik houd de zinnen kort en begin met de kern: wat, wanneer, waar, voor wie. Dat werkt op het prikbord, waar klas 1 snel leest, en op de website, waar ouders en leerlingen scannen. De toon is vriendelijk en direct ('Gratis fietscheck', 'meld je aan'), maar niet zo informeel als 'Hé allemaal'. Ik vermijd straattaal omdat de website zakelijk is, en ik vermijd lange alinea's omdat het prikbord weinig leesruimte heeft. De regel over verlichting zet ik apart, zodat hij opvalt zonder te dreigen. Eén tekst kan dus werken als de kern bovenaan staat en de toelichting kort blijft.
3. Hoe leg je de regel over kapotte verlichting uit zonder te dreigen? Schrijf de zin die je daarvoor gebruikt en leg uit waarom die werkt.
Read the worked answer
Mijn zin: 'Let op: een fiets met kapotte verlichting blijft na de check in de schuur staan, zodat we onveilige situaties in het verkeer voorkomen.' Deze zin werkt omdat hij de maatregel koppelt aan een reden (veiligheid), niet aan straf. Hij zegt wat er gebeurt, maar niet 'dan mag je niet mee' of 'eigen schuld'. Het woord 'let op' waarschuwt zonder te beschuldigen. De leerling weet toch dat de fiets niet mee naar huis gaat. Zo is de boodschap duidelijk en houdt de conrector haar gewenste niet-dreigende toon.