O&O HAVO cheat sheet

DESTEP-model: Demografisch, Economisch, Sociaal-cultureel, Technologisch, Ecologisch, Politiek-juridisch; gebruik het om macro-omgevingsfactoren systematisch te inventariseren.

Vijfkrachtenmodel van Porter: mate van rivaliteit, dreiging van nieuwe toetreders, onderhandelingsmacht van afnemers, onderhandelingsmacht van leveranciers, dreiging van substituten.

Waardeketen van Porter: primaire activiteiten (logistiek in/uit, productie, marketing en verkoop, service) en ondersteunende activiteiten (infrastructuur, HRM, technologie, inkoop).

ABC-analyse op afnemers: A = circa 20% van de klanten met circa 80% van de omzet; B en C krijgen minder prioriteit in accountmanagement.

SBI-indeling: bedrijven worden naar hoofdactiviteit ingedeeld in sectoren (landbouw, industrie, handel, dienstverlening); een onderneming kan meerdere activiteiten hebben.

TOWS-analyse koppelt interne sterkten/zwakten aan externe kansen/bedreigingen en levert vier strategietypen: SO, ST, WO en WT.

Concurrentievoordeel: kostenleiderschap of differentiatie, elk met brede of smalle (focus) marktbenadering; dit levert vier generieke strategieën.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen raakt people, planet en profit; wetgeving en ketenverantwoordelijkheid bepalen mede de speelruimte van de onderneming.

Eenmanszaak: geen rechtspersoon, eigenaar is volledig en privé aansprakelijk; winst wordt belast in box 1 van de inkomstenbelasting.

Vennootschap onder firma (vof): personenvennootschap met minstens twee vennoten, ieder hoofdelijk aansprakelijk; commanditaire vennootschap kent beherende en stille vennoten.

Besloten vennootschap (bv): rechtspersoon met beperkte aansprakelijkheid; aandelen zijn niet vrij verhandelbaar en op naam gesteld.

Naamloze vennootschap (nv): rechtspersoon waarvan aandelen vrij verhandelbaar zijn; verplicht een raad van commissarissen bij een beursnotering.

Coöperatie: rechtspersoon met leden die gezamenlijk een bedrijf uitoefenen; winstuitkering is aan statutaire beperkingen gebonden.

Stichting: rechtspersoon zonder leden of aandeelhouders, bestuurd door een bestuur; mag in beginsel geen winst uitkeren aan oprichters.

Fusie: een of meer rechtspersonen verliezen hun zelfstandigheid en gaan op in een andere; bij een splitsing wordt een rechtspersoon opgedeeld.

Aansprakelijkheid verschilt per vorm: bij rechtspersonen is in beginsel alleen het vermogen van de rechtspersoon aansprakelijk, met uitzonderingen bij bestuurdersaansprakelijkheid.

Balansgelijkheid: vaste activa + vlottende activa = eigen vermogen + vreemd vermogen (lang en kort).

Solvabiliteit: eigen vermogen / totaal vermogen; ook wel weerstandsvermogen genoemd, uitgedrukt in een percentage of ratio.

Current ratio = vlottende activa / kortlopend vreemd vermogen; een waarde onder 1 duidt op een mogelijk liquiditeitstekort.

Quick ratio = (vlottende activa − voorraden) / kortlopend vreemd vermogen; strengere liquiditeitstoets dan de current ratio.

Rentabiliteit van het eigen vermogen (REV) = nettowinst / gemiddeld eigen vermogen × 100%.

Hefboomformule: REV = rentabiliteit totaal vermogen + (RTV − rentevoet vreemd vermogen) × vreemd vermogen / eigen vermogen.

WACC = (E/V) × kosten eigen vermogen + (D/V) × kosten vreemd vermogen × (1 − belastingtarief).

Netto contante waarde (NCW) = som van kasstromen / (1 + i)^t − investering; een positieve NCW betekent dat de investering waarde toevoegt.

Dubbele boekhouding: elke transactie raakt minstens twee grootboekrekeningen en het totaal van debet blijft gelijk aan credit.

Resultatenrekening: opbrengsten − kosten = resultaat; de rekening loopt via het grootboek en wordt aan het einde van het boekjaar afgesloten.

Balansposten: activa (bezittingen) en passiva (eigen en vreemd vermogen); de balans is een momentopname per balansdatum.

Afschrijving lineair = (aanschafwaarde − restwaarde) / gebruiksduur; afschrijving is een kostenpost zonder directe kasuitstroom.

Voorraadwaardering: fifo (eerst-in-eerst-uit) en gemiddelde-inkoopprijsmethode; de keuze beïnvloedt de kostprijs van de omzet en de winst.

BTW: 21% algemeen tarief, 9% verlaagd tarief en 0% voor bepaalde goederen; af te dragen btw = ontvangen btw − betaalde btw.

Jaarrekening bestaat uit balans, winst-en-verliesrekening en toelichting; kleine rechtspersonen mogen volgens de wettelijke regels een verkorte jaarrekening opstellen.

Journaalpost: debet- en creditregel met datum, omschrijving en bedrag; een proef- en saldibalans controleert of debet en credit in evenwicht zijn.

Marketingmix: product, prijs, plaats en promotie (4P's); bij diensten aangevuld met personeel, proces en fysieke bewijzen (7P's).

Productlevenscyclus: introductie, groei, volwassenheid en neergang; per fase verschillen prijsstrategie, promotie en distributie.

Marktsegmentatie op demografische, geografische, psychografische en gedragskenmerken; segmenten moeten meetbaar, bereikbaar en voldoende groot zijn.

Marktaandeel = omzet van de onderneming / totale omzet in de markt × 100%; onderscheid dit van afzetmarktaandeel op basis van verkochte eenheden.

Prijsstrategieën: penetratieprijs (laag bij introductie), afroomprijs (hoog bij introductie) en psychologische prijszetting.

Marktonderzoek: primair versus secundair, kwalitatief versus kwantitatief; steekproefkwaliteit bepaalt de betrouwbaarheid van uitkomsten.

Vraagelasticiteit = procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid / procentuele verandering van de prijs; bij |E| > 1 is de vraag elastisch.

Distributiekanalen: intensief, selectief en exclusief; de keuze hangt af van producttype, doelgroep en gewenste controle over het kanaal.

Break-evenafzet = constante kosten / (verkoopprijs − variabele kosten per eenheid); de dekkingsbijdrage per eenheid staat in de noemer.

Veiligheidsmarge = (werkelijke afzet − break-evenafzet) / werkelijke afzet × 100%; geeft aan hoeveel omzet mag dalen zonder verlies.

Kostensoorten: constante kosten (onafhankelijk van afzet), variabele kosten (evenredig met afzet) en gemengde kosten.

Differentiële kostenanalyse: alleen relevante kosten en opbrengsten die door de beslissing veranderen tellen mee; verzonken kosten zijn niet relevant.

Investeringsselectie: NCW, interne rentabiliteit (IRR) en terugverdientijd; bij conflicterende uitkomsten prevaleert NCW bij gelijke risico's.

Bezetting en capaciteit: overcapaciteit leidt tot hogere constante kosten per eenheid; onderbezetting kan leiden tot orderverlies.

Kostprijs bij normale productie: constante kosten per eenheid = totale constante kosten / normale productie; variabele kosten per eenheid = variabele kosten / werkelijke productie.

Beslissingsregel bij outsourcing: besteed uit als de variabele kosten plus vermijd bare constante kosten lager zijn dan de inkoopprijs, rekening houdend met kwaliteit en capaciteit.