O&O HAVO key terms

Het aantal verkochte eenheden product of dienst in een bepaalde periode, ongeacht de prijs per eenheid. Afzet gaat over volume, terwijl omzet de vermenigvuldiging van afzet en verkoopprijs is.

De totale opbrengst uit verkopen in een periode, berekend als afzet maal verkoopprijs exclusief btw. Omzet staat aan het begin van de resultatenrekening en vormt de basis voor de brutowinstberekening.

De kostprijs van de goederen die in een periode daadwerkelijk zijn verkocht. Je berekent dit door de beginvoorraad plus inkopen te nemen en daar de eindvoorraad van af te trekken.

Het verschil tussen omzet en inkoopwaarde van de omzet. Deze winst moet nog de bedrijfskosten dekken voordat er nettowinst overblijft; de brutowinstmarge druk je uit als percentage van de omzet.

Wat na aftrek van alle bedrijfskosten, rente en belastingen van de brutowinst overblijft. Nettowinst is het bedrag dat aan eigenaren toekomt of aan de reserves wordt toegevoegd.

Overzicht van opbrengsten en kosten over een boekperiode, eindigend met het resultaat. Anders dan de balans laat dit overzicht stromen zien in plaats van bezittingen en schulden op één moment.

Overzicht van bezittingen aan de ene kant en eigen vermogen plus schulden aan de andere kant op één moment. Beide zijden zijn altijd gelijk; de balans toont de financiële positie, niet het resultaat.

De jaarlijkse waardevermindering van een duurzaam bedrijfsmiddel door gebruik, slijtage of technische veroudering. Je boekt dit als kosten, waardoor de boekwaarde van het actief daalt en de winst lager wordt.

De waarde waarvoor een actief op de balans staat: de aanschafprijs verminderd met alle tot dan toe geboekte afschrijvingen. Boekwaarde is een administratief begrip en hoeft niet gelijk te zijn aan de marktwaarde.

Bezittingen die langer dan één jaar in het bedrijf worden gebruikt, zoals gebouwen, machines en vervoermiddelen. Ze staan tegen boekwaarde op de balans en worden via afschrijvingen als kosten verdeeld over hun levensduur.

Bezittingen die binnen één jaar in geld worden omgezet, zoals voorraden, debiteuren en het saldo op de bank. Ze bepalen samen met de kortlopende schulden de liquiditeit van een onderneming.

De methode waarop je de waarde van voorraden op de balans vaststelt, bijvoorbeeld tegen inkoopprijs of met een methode als FIFO of gemiddelde inkoopprijs. De keuze beïnvloedt direct de inkoopwaarde en dus de winst.

Het deel van het bezit dat gefinancierd is met geld van de eigenaren en met ingehouden winst. Het is het restbedrag dat overblijft als alle schulden van de bezittingen worden afgetrokken.

Alle schulden van de onderneming aan derden, zoals bankleningen, leverancierskrediet en belastingschulden. Voor dit vermogen moet rente worden betaald en het moet op afgesproken momenten worden terugbetaald.

De mate waarin een onderneming op lange termijn aan haar verplichtingen kan voldoen, meestal uitgedrukt als eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen. Een hoge solvabiliteit betekent een ruime buffer voor tegenvallers.

Het vermogen om op korte termijn aan betalingsverplichtingen te voldoen. Je meet dit onder meer met de current ratio: vlottende activa gedeeld door kortlopende schulden, waarbij een waarde boven 1 als gezond geldt.

Kengetal voor de liquiditeit: vlottende activa gedeeld door de kortlopende schulden. Een uitkomst onder 1 wijst erop dat de onderneming op korte termijn mogelijk niet alle rekeningen kan betalen.

De nettowinst uitgedrukt als percentage van het gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen. Het getal laat zien hoeveel rendement de eigenaren op hun ingebrachte geld behalen en is te vergelijken met een alternatieve belegging.

Het effect dat vreemd vermogen heeft op het rendement voor eigenaren: als het rendement op het totale vermogen hoger is dan de rente op leningen, stijgt de rentabiliteit van het eigen vermogen.

Het aantal eenheden dat je moet verkopen om precies alle kosten te dekken, dus waarbij de winst nul is. Je berekent dit door de constante kosten te delen door de contributiemarge per eenheid.

Het verschil tussen de verkoopprijs en de variabele kosten per eenheid. Deze marge draagt per verkochte eenheid bij aan het dekken van de constante kosten en daarna aan de winst.

Kosten die niet veranderen als de afzet binnen de bestaande capaciteit toe- of afneemt, zoals huur en verzekeringen. Ze worden ook wel vaste kosten genoemd en moeten bij elke productieomvang worden gedragen.

Kosten die meestijgen of meedalen met de productieomvang, zoals grondstoffen en verpakkingsmateriaal. Per eenheid zijn ze vaak constant, waardoor ze de contributiemarge per product bepalen.

Strategie waarbij een onderneming zich onderscheidt van concurrenten op kenmerken als kwaliteit, service, design of merkbeleving, zodat klanten een hogere prijs willen betalen. Dit in tegenstelling tot concurreren op lage kosten.

Het opdelen van een afzetmarkt in groepen kopers met vergelijkbare behoeften, bijvoorbeeld op basis van leeftijd, inkomen of koopgedrag. Per segment kan de onderneming vervolgens een gerichte marketingmix inzetten.

De specifieke groep afnemers op wie een onderneming haar product en communicatie richt. Een scherpe doelgroepkeuze volgt uit marktsegmentatie en bepaalt welke kanalen en boodschappen effectief zijn.

De combinatie van instrumenten waarmee een onderneming haar doelgroep benadert, traditioneel samengevat als product, prijs, plaats en promotie. De mix moet consistent zijn en passen bij de gekozen positionering.

De plaats die een merk of product inneemt in het hoofd van de klant ten opzichte van concurrenten. Positionering is het resultaat van bewuste keuzes over doelgroep, onderscheidend voordeel en communicatie.

De bewuste keuze hoe een onderneming haar prijs bepaalt, bijvoorbeeld afroomprijs bij introductie, penetratieprijs om marktaandeel te winnen of een vaste psychologische prijs. De keuze hangt af van kosten, concurrentie en doelgroep.

De eigen afzet of omzet uitgedrukt als percentage van de totale afzet of omzet in de relevante markt. Het cijfer zegt iets over de positie ten opzichte van concurrenten en over de kans om schaalvoordelen te behalen.

Het systematisch in kaart brengen van huidige en potentiële concurrenten op kenmerken als prijs, kwaliteit, omvang en strategie. Zo'n analyse maakt zichtbaar waar ruimte is voor onderscheid en welke dreigingen serieus zijn.

Analyse van de macro-omgeving aan de hand van demografische, economische, sociaal-culturele, technologische, ecologische en politiek-juridische factoren. Ze brengt kansen en bedreigingen in beeld die buiten de invloedssfeer van de onderneming liggen.

Overzicht van sterktes en zwaktes binnen de onderneming plus kansen en bedreigingen in de omgeving. Door deze punten te combineren kies je een strategie die past bij de eigen capaciteiten en de externe omstandigheden.

Rechtspersoon waarbij het kapitaal in aandelen is verdeeld en de aandeelhouders in principe niet persoonlijk aansprakelijk zijn voor schulden. Aandelen zijn niet vrij verhandelbaar, waardoor de kring van eigenaren besloten blijft.

Rechtspersoon met een in aandelen verdeeld kapitaal waarvan de aandelen vrij verhandelbaar kunnen zijn, vaak beursgenoteerd. Net als bij de bv geldt voor aandeelhouders in beginsel beperkte aansprakelijkheid.

Ondernemingsvorm waarbij één persoon eigenaar is en geen rechtspersoonlijkheid bestaat. De eigenaar is volledig persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de zaak en betaalt inkomstenbelasting over de winst.

Samenwerkingsverband van twee of meer vennoten die onder een gemeenschappelijke naam een bedrijf uitoefenen. De vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden, ook als een van hen een groter deel inbracht.

De mate waarin een eigenaar of bestuurder met privévermogen moet opdraaien voor schulden van de onderneming. Bij rechtspersonen als bv en nv is die aansprakelijkheid in beginsel beperkt tot het ingebrachte kapitaal.

Schriftelijk plan waarin een ondernemer markt, product, organisatie en financiën beschrijft en onderbouwt. Het dient zowel als intern stuurmiddel als als verantwoording voor financiers die een lening of investering overwegen.

Overzicht van de benodigde investeringen en van de bronnen waarmee die worden gefinancierd, verdeeld over eigen en vreemd vermogen. Het maakt zichtbaar of de onderneming voldoende geld heeft voor de start en de eerste periode.

Het vergelijken van investeringsalternatieven op basis van verwachte opbrengsten en kosten, bijvoorbeeld met de terugverdientijd of de netto contante waarde. Zo kies je de optie die het meeste rendement oplevert bij een aanvaardbaar risico.

De periode die nodig is om de investering terug te verdienen uit de jaarlijkse netto geldstromen. Een korte terugverdientijd betekent weinig risico, maar het kengetal negeert wat er na die periode gebeurt.