PIE VMBO GL cheat sheet

Produceren, Installeren en Energie (PIE) - kernbegrippen

• Veiligheid eerst: persoonlijke beschermingsmiddelen (veiligheidsbril, gehoorbescherming, veiligheidsschoenen) zijn verplicht bij verspanen, lassen en werken met elektriciteit.

• Tekeninglezen: een technische tekening bevat vooraanzicht, bovenaanzicht en zijaanzicht volgens de eerste- of derdehoekprojectie; maatvoering staat in millimeters tenzij anders vermeld.

• Verspaning: bij draaien is de snijsnelheid v = π × d × n / 1000 (d in mm, n in toeren per minuut, v in m/min); bij frezen geldt dezelfde formule met de freesdiameter.

• Lassen: bij MIG/MAG-lassen beschermt het gasmengsel (meestal Argon/CO2) het smeltbad tegen oxidatie; bij TIG wordt een wolfraamelektrode gebruikt met apart toevoegmateriaal.

• Kracht en moment: moment M = F × r (F in newton, r in meter, M in newtonmeter); hefboomregel: F1 × a1 = F2 × a2 bij evenwicht.

• Materialen: staal is een legering van ijzer en koolstof (tot circa 2% C); RVS bevat chroom (minimaal circa 10,5%) dat een beschermende oxidelaag vormt.

• Elektriciteit: de wet van Ohm U = I × R; vermogen P = U × I; bij wisselstroom geldt P = U × I × cos φ, waarbij cos φ de arbeidsfactor is.

• Installatietechniek: leidingen worden kleurgecodeerd - bruin/fase, blauw/nul, geel-groen/aarde; een aardlekschakelaar meet het verschil tussen fase- en nulstroom en schakelt af bij circa 30 mA.

• Energie: rendement η = nuttige energie / toegevoerde energie × 100%; warmtehoeveelheid Q = m × c × ΔT met c als soortelijke warmte in J/(kg·K).