PIE VMBO GL key terms

Schoen met een stalen of kunststof neus die de tenen beschermt tegen vallende voorwerpen en beknelling. Verplicht in veel werkplaatsen en op bouwplaatsen.

Uitrusting die de drager beschermt tegen gevaren op het werk, zoals handschoenen, bril, gehoorbescherming en veiligheidsschoenen. De werkgever verstrekt ze gratis.

De manier waarop iedereen in een bedrijf met veiligheid omgaat: gevaren melden, regels naleven en elkaar aanspreken. Een goede cultuur voorkomt ongelukken beter dan regels alleen.

Verplicht onderzoek waarbij een bedrijf alle gevaren op de werkplek opspoort, inschat hoe groot ze zijn en maatregelen vastlegt om ze te beperken.

Procedure waarbij een machine wordt vergrendeld en voorzien van een waarschuwingslabel voordat eraan wordt onderhouden. Zo kan niemand de stroom onverwacht inschakelen.

Vaste afspraak over wie een installatie na onderhoud weer mag inschakelen en onder welke voorwaarden. Voorkomt dat iemand start terwijl een ander nog bezig is.

Nederlandse norm met veiligheidsvoorschriften voor laagspanningsinstallaties. Beschrijft onder meer aarding, beveiliging tegen overstroom en de eisen aan leidingen en groepen.

Verbinding van een metalen deel of installatie met de aarde, zodat een foutstroom veilig kan wegvloeien. Zonder aarding kan een aanraakbaar metalen deel onder spanning komen te staan.

Beveiliging die de stroom uitschakelt zodra er een lekstroom naar aarde wegvloeit, bijvoorbeeld bij aanraking of een defecte kabel. Beschermt mensen tegen elektrocutie.

Onbedoelde directe verbinding tussen twee geleiders met verschillend potentiaal, waardoor een zeer grote stroom gaat lopen. Dit kan brand of schade aan de installatie veroorzaken.

Beveiligingsonderdeel met een smeltdraad dat doorsmelt bij te hoge stroom en zo de stroomkring verbreekt. Beschermt leidingen en apparatuur tegen overbelasting en kortsluiting.

Verband tussen spanning, stroom en weerstand: U = I × R. Met deze formule bereken je de stroom door een weerstand of de spanning over een component.

De hoeveelheid energie die een apparaat per seconde gebruikt of levert, uitgedrukt in watt. Bij gelijkstroom geldt P = U × I; bij wisselstroom speelt ook de arbeidsfactor mee.

Eigenschap van een materiaal of component die de doorgang van stroom beperkt, gemeten in ohm. Bepaalt samen met de spanning hoeveel stroom er gaat lopen.

Twee manieren om componenten te verbinden. In serie loopt dezelfde stroom door alle delen; parallel staan de delen op dezelfde spanning en verdeelt de stroom zich.

Getekende weergave van een product of installatie met afmetingen, aanzichten en symbolen. Vormt de taal tussen ontwerper en maker en voorkomt fouten bij het bouwen.

De getekende kant van een voorwerp, zoals vooraanzicht, bovenaanzicht of zijaanzicht. Samen geven de aanzichten een volledig beeld van de vorm van het werkstuk.

Toegestane afwijking van een opgegeven maat. Geeft aan tussen welke grenzen een afmeting mag liggen zonder dat het product wordt afgekeurd.

De mate waarin een gemeten waarde kan afwijken van de werkelijke waarde, door het instrument, de methode of de gebruiker. Bepaalt hoe betrouwbaar een meting is.

Handgereedschap om nauwkeurig lengtes, diktes en inwendige maten te meten, meestal tot op 0,1 mm. Heeft een vaste bek en een verschuifbare bek met nonius of digitaal display.

Klem die op een werkbank is gemonteerd om werkstukken stevig vast te houden tijdens zagen, vijlen of boren. Beschermstukken voorkomen beschadiging van het werkstuk.

Verbindingsmethode waarbij twee metalen delen door smelten met elkaar worden verbonden, al dan niet met toevoegmateriaal. Vraagt om vakkennis van materiaal, stroomsterkte en bescherming.

Bewerken van materiaal door er materiaal af te nemen, bijvoorbeeld bij zagen, boren, vijlen of draaien. Het eindresultaat hangt sterk af van gereedschap, toerental en koeling.

Maken van een rond gat met een boor, meestal in een kolomboormachine of met een handboormachine. Toerental en koeling moeten passen bij het materiaal om de boor heel te houden.

Het gebruik van vaste symbolen en lijnen in een tekening, zoals hartlijnen, verborgen lijnen en lastekens. Zorgt dat iedereen de tekening op dezelfde manier leest.

Tekening waarop de plaats van leidingen, kabels, groepen en componenten in een gebouw staat aangegeven. Wordt gebruikt bij het aanleggen en onderhouden van de installatie.

Schematische weergave van een elektrische schakeling met symbolen voor componenten en verbindingen. Laat zien hoe de stroom loopt en hoe onderdelen samenwerken.

Schakeling waarbij twee schakelaars op verschillende plaatsen dezelfde lamp kunnen bedienen, bijvoorbeeld onder en boven aan de trap. Werkt met twee wisselschakelaars.

Vaste kleurcode voor elektrische draden, zoals bruin voor fase, blauw voor nul en geel-groen voor aarde. Zorgt dat iedereen de functie van een draad herkent.

Kast met zekeringen, aardlekschakelaars en schakelaars die de elektrische installatie in een gebouw verdeelt en beveiligt. Bij storing zoek je daar de uitgevallen beveiliging.

Overzicht van wanneer en hoe een installatie of machine moet worden gecontroleerd, schoongemaakt of vervangen. Voorkomt onverwachte storingen en verlengt de levensduur.

Systematisch nagaan waarom een installatie of machine niet werkt, door meten, observeren en logisch uitsluiten. Begint bij de voeding en werkt stap voor stap naar het defect.

Meetapparaat om spanning, stroom en weerstand te meten. De gebruiker kiest de juiste meetfunctie en het juiste bereik; verkeerd gebruik kan het apparaat beschadigen.

Het beperken van de belasting van het milieu door zuinig om te gaan met energie, materialen en afval. Speelt een rol bij ontwerp, productie en onderhoud.

De hoeveelheid energie die een apparaat of gebouw in een periode gebruikt, uitgedrukt in kilowattuur. Meten en vergelijken helpt om onnodig gebruik te vinden en te besparen.

Paneel dat zonlicht omzet in elektrische gelijkstroom. Een omvormer maakt daar wisselstroom van die op het elektriciteitsnet of in het gebouw kan worden gebruikt.

Installatie die warmte uit lucht, bodem of water naar een hogere temperatuur brengt om een gebouw te verwarmen. Gebruikt daarvoor elektriciteit maar levert meer warmte dan directe verwarming.