HAVO Spaans key terms

De centrale boodschap die een alinea of hele tekst wil overbrengen. Je vindt haar vaak in de eerste of laatste zin, of door te vragen wat de schrijver vooral duidelijk wil maken.

De vraag beantwoorden waar een tekst als geheel over gaat, zonder in te gaan op losse details. Vaak staat het antwoord in een inleidende of afsluitende zin.

Woorden die het verband tussen zinnen aangeven, zoals pero, sin embargo, por eso of además. Ze helpen je de redenering van de schrijver te volgen en verkeerde antwoorden uit te sluiten.

De logische relatie tussen delen van een tekst, bijvoorbeeld oorzaak-gevolg, tegenstelling of opsomming. Als je het verband herkent, kun je gerichter naar het juiste antwoord zoeken.

Spaanse verbindingswoorden die zinnen of alinea's aan elkaar koppelen, zoals aunque, por lo tanto en en cambio. Ze geven richting aan de argumentatie en zijn vaak de sleutel bij meerkeuzevragen.

De kop boven de tekst en de koppen boven alinea's. Ze voorspellen het onderwerp en de opbouw, zodat je voor het lezen al weet waar je op moet letten.

Snel door een tekst gaan om het onderwerp en de globale structuur te pakken, zonder elk woord te lezen. Handig als eerste stap voordat je gericht vragen gaat beantwoorden.

Gericht zoeken naar één concreet gegeven in een tekst, zoals een jaartal, naam of bedrag. Je leest niet alles, maar laat je oog over de regels springen op zoek naar dat detail.

Een vraag naar één specifiek feit uit de tekst, zoals een tijdstip of plaats. Het antwoord staat letterlijk of bijna letterlijk in de tekst en vraagt dus om nauwkeurig lezen.

Een conclusie trekken die niet letterlijk in de tekst staat, maar er wel logisch uit volgt. Je combineert informatie uit de tekst met je eigen kennis of met de context.

De betekenis van een onbekend woord afleiden uit de omringende zinnen, bijvoorbeeld via een synoniem of tegenstelling. Zo hoef je niet elk woord te kennen om de tekst te begrijpen.

Woorden die in het Spaans en Nederlands op elkaar lijken en vaak dezelfde betekenis hebben, zoals important en importante. Let op valse vrienden, die lijken op een Nederlands woord maar iets anders betekenen.

Spaanse woorden die op een Nederlands woord lijken maar een andere betekenis hebben, zoals largo (lang) tegenover 'larg' en embarazada (zwanger). Ze veroorzaken makkelijk leesfouten.

Een vraag naar de houding of opinie van de schrijver of van een persoon in de tekst. Je let op woorden als creo que, pienso que en op subjectieve bijvoeglijke naamwoorden.

Een vraag over de opbouw van de tekst, bijvoorbeeld welke functie een alinea heeft of waar een bepaald onderdeel staat. Je kijkt dan naar de rol van elk tekstdeel, niet naar de inhoud alleen.

De aanwijzingen bij een opgave, waarin staat wat je precies moet doen. Lees ze altijd eerst, want ze bepalen of je moet samenvatten, kiezen of juist een eigen tekst moet schrijven.

De aanpak die je kiest bij het luisteren, zoals eerst naar de vraag kijken of juist naar toon en klemtoon letten. Een goede strategie maakt het makkelijker om de relevante informatie te pakken.

Het hoofdonderwerp van een gesproken tekst begrijpen zonder elk detail te volgen. Je let op de grote lijn en op woorden die het thema herhalen.

Gericht luisteren naar één concreet gegeven, zoals een prijs, tijd of naam. Je laat je niet afleiden door de rest van het gesprek.

Voor het luisteren de belangrijkste woorden in de vraag onderstrepen, zodat je weet waar je op moet letten. Zo filter je tijdens het luisteren sneller de bruikbare informatie uit het gesprek.

De melodie van de stem waarmee een spreker betekenis toevoegt, bijvoorbeeld verbazing of twijfel. Een stijgende toon kan een vraag aanduiden en een nadruk kan een tegenstelling markeren.

De extra nadruk die een spreker op een woord legt. Woorden met klemtoon bevatten vaak de kern van de boodschap, zoals een ontkenning of een correctie.

Wat een spreker met een uiting wil bereiken, zoals informeren, overtuigen of waarschuwen. Je herkent de bedoeling aan toon, woordkeuze en de reactie van de gesprekspartner.

Kleine signalen in een dialoog die verraden hoe het gesprek loopt, zoals aarzelingen, herhalingen of een plotselinge verandering van toon. Ze helpen je de bedoeling van de sprekers te begrijpen.

Tijdens het luisteren direct cijfers, kloktijden en data opschrijven, want die worden meestal maar één keer genoemd. Let op Spaanse gewoonten, zoals het gebruik van een punt in duizendtallen.

De mate van formaliteit in taalgebruik, bijvoorbeeld tú tegenover usted of informeel tegenover zakelijk. Het register bepaalt welke woorden en aanspreekvormen in een situatie passen.

De manier waarop je iemand aanspreekt, zoals tú, usted of vosotros. De keuze hangt af van de relatie met de lezer en moet in de hele tekst consistent blijven.

De opening en het slot van een brief of e-mail, zoals Estimado señor en Un saludo. Ze passen bij het register en geven de tekst een verzorgde, complete vorm.

Vaste onderdelen van een Spaanse brief of e-mail, zoals plaats en datum, aanhef, kern en afsluiting met naam. Ze maken je tekst herkenbaar en professioneel.

Je tekst afstemmen op de lezer die de opdracht noemt, bijvoorbeeld een vriend, docent of klant. Woordkeuze, toon en hoeveelheid uitleg hangen af van wie je aanspreekt.

Verbindingswoorden inzetten om je tekst samenhangend te maken, zoals primero, además en por último. Ze helpen de lezer je gedachtegang te volgen en maken je schrijfwerk helderder.

De aanvoegende wijs die je gebruikt na uitdrukkingen van wens, twijfel of emotie, zoals espero que vengas. Het is een veelgevraagd grammaticale punt in schrijfopdrachten.

De vervoegingen die tijd en aspect aangeven, zoals presente, pretérito en futuro. Een juiste keuze maakt duidelijk of iets nu, vroeger of later gebeurt.

Het minimum of maximum aantal woorden dat een schrijfopdracht voorschrijft. Te weinig woorden kost punten, maar ook te veel kan nadelig zijn, dus tel je tekst na.

Het elkaar afwisselen in een gesprek, waarbij je luistert, reageert en weer doorvraagt. Vloeiende beurtwisseling houdt een gesprek levendig en natuurlijk.

Trucs om een gesprek gaande te houden, zoals om verduidelijking vragen, tijd winnen of het onderwerp verleggen. Ze helpen je ook als je een woord even niet weet.

Aan de gesprekspartner vragen wat hij precies bedoelt, met zinnen als ¿Puedes repetir? of ¿Qué quieres decir?. Zo voorkom je misverstanden en houd je het gesprek soepel.

Na een antwoord verder vragen om meer details of een reden te horen, bijvoorbeeld ¿Por qué? of ¿Y después?. Zo toon je interesse en haal je meer informatie uit het gesprek.

Vaste uitdrukkingen om vriendelijk te blijven, zoals por favor, muchas gracias en lo siento. Ze zijn onmisbaar bij het openen, onderbreken en afsluiten van een gesprek.

Duidelijk en begrijpelijk Spaans spreken, met aandacht voor klinkers en klemtoon. Een verzorgde uitspraak maakt je makkelijker te volgen, ook als je nog fouten maakt.