HAVO Turks (elementair)

Nee. Elementair gaat uit van weinig of geen voorkennis: je leert de taal als vreemde taal, met alledaagse woordenschat en eenvoudige zinnen. Er bestaat daarnaast een variant voor leerlingen met meer voorkennis, met andere eisen. Kijk in het examenprogramma van het CvTE en in het aanbod van je school om te bepalen welk vak bij jou past.

In principe begin je bij nul of bij een klein beetje Turks; het vak heet niet voor niets elementair. De exacte eindtermen staan in het examenprogramma en de syllabus van het CvTE. Vraag je docent naar het instapniveau en naar de woordenschat die je in de onderbouw al hebt opgebouwd, want scholen verschillen in hun opbouw.

Die gegevens publiceert het CvTE per examenjaar in de syllabus en op zijn website; ze verschillen per vak en kunnen wijzigen. Kijk dus op cvte.nl bij Turks elementair havo en niet op forums of bij oude oefenexamens. Je school kan je ook vertellen hoe het schoolexamen is opgebouwd.

Leesvaardigheid wordt landelijk getoetst in het CSE met door het CvTE vastgestelde teksten en vragen. Luisteren, gesprekken voeren en schrijven toetst je school in het SE, volgens het PTA. Daardoor komt een groot deel van je cijfer op school tot stand: houd SE-deadlines en herkansingsmogelijkheden goed in de gaten.

Herkansen gebeurt doorgaans in het tweede tijdvak, later in hetzelfde schooljaar. Niet elk vak mag je herkansen en er gelden voorwaarden; de landelijke regels worden uitgevoerd door je school en DUO. Vraag je examensecretaris naar de actuele regels, deadlines en of het hoogste cijfer blijft staan.

Vaak door woordenschat: één onbekend sleutelwoord kan een hele alinea onbruikbaar maken. Ook struikelen kandidaten over vragen die in het Turks zijn gesteld, of kiezen ze een antwoord dat logisch klinkt in plaats van wat de tekst zegt. Lees de vraag eerst, zoek bewijs in de tekst en oefen met teksten onder tijdsdruk.

Werk met frequente woorden uit examenteksten: school, werk, vervoer, gezondheid, geld en formulieren. Leer woorden in korte zinnen, niet als losse lijstjes, en herhaal ze op vaste momenten. Turks is agglutinerend: leer meteen hoe achtervoegsels de betekenis veranderen, want daar zit bij het lezen de grootste winst.

Dat kun je hier niet uit afleiden: het CvTE publiceert per vak welke hulpmiddelen bij het CSE zijn toegestaan, en je school bepaalt wat bij het SE mag. Check de pagina over toegestane hulpmiddelen van het CvTE en het PTA van je school voordat je op een woordenboek rekent.

Turks elementair is één vak in je profiel of keuzedeel; of je slaagt hangt af van alle cijfers samen en van de regels die voor jouw profiel gelden. Die rekenregels worden landelijk vastgesteld en kunnen veranderen. Je school en DUO kunnen je precies vertellen hoe jouw cijfers meetellen.