Taalvaardigheid: woordenschat en grammatica
Wat het onderdeel vraagt
Taalvaardigheid toetst woordenschat en grammatica op elementair niveau: veelvoorkomende woorden, suffixen, werkwoordstijden, naamvallen en congruentie. Je moet vormen kunnen herkennen en zelf toepassen in korte zinnen.
Kernregels
- Grote klinkerharmonie: laatste klinker a, ı, o, u → suffix met a/ı; e, i, ö, ü → suffix met e/i. kitap-lar, ev-ler.
- Medeklinkerassimilatie: na p, ç, t, k, f, s, ş, h wordt -d- vaak -t-: kitap-ta, git-ti.
- Naamvallen: -i/-ı (accusatief), -e/-a (datief), -de/-da (locatief), -den/-dan (ablatief), -le/-la (instrumentalis).
- Werkwoordstijden: -yor (nu), -di (verleden, gezien), -miş (overlevering/verrassing), -ecek/-acak (toekomst).
- Ontkenning: -ma/-me vóór de tijd: gelmiyorum, gelmedim.
Uitgewerkt voorbeeld
Vervoeg gelmek in de geziene verleden tijd: geldim, geldin, geldi, geldik, geldiniz, geldiler. Stap 1: stam gel-. Stap 2: suffix -di. Stap 3: persoonsuitgangen -m, -n, (geen), -k, -niz, -ler. Stap 4: bij gitmek wordt de d een t: gittim, niet gitdim. Vergelijk: gelmişim = ik ben blijkbaar gekomen (evidential), geleceğim = ik zal komen. Dezelfde stam, andere tijd en modaliteit.
Valkuilen
- -miş en -di door elkaar gebruiken: -di voor wat je zelf zag, -miş voor wat je hoorde of afleidde.
- Harmonie negeren bij leenwoorden: saat → saatte, niet saatta.
- Na her en na getallen het meervoud gebruiken: her gün, üç ev.
- Het possessief suffix vergeten: annem (mijn moeder), niet anne ben.
- değil vervoegen als werkwoord; het blijft onveranderd: öğrenci değilim.
- De datief zonder buffer gebruiken na klinker: sinema-ya, niet sinema-a.