VMBO BB Zorg en welzijn key terms

Alle maatregelen om ziektekiemen weg te houden, zoals handen wassen, schone kleding en werkoppervlakken reinigen. Je past dit toe vóór en na contact met cliënten en bij eten klaarmaken.

Het binnendringen en vermenigvuldigen van ziektekiemen in het lichaam, met koorts of wondjes als mogelijk gevolg. Door goede hygiëne en schone materialen verklein je de kans hierop.

Het doden van ziektekiemen op materialen of huid met een desinfectiemiddel. Dit doe je bijvoorbeeld na het verschonen van een wond of bij het schoonmaken van hulpmiddelen.

Hulp bij wassen, aankleden, tanden poetsen, haren kammen en naar het toilet gaan. Je houdt rekening met wat de cliënt zelf kan en met diens privacy en waardigheid.

Een schema dat laat zien welke voedingsmiddelen je veel en welke je weinig eet voor een gezond eetpatroon. Onderaan staan brood, aardappelen en groente, bovenaan snoep en snacks.

Eten dat het lichaam voldoende energie en bouwstoffen geeft, met veel groente, fruit, volkoren producten en water. Te veel suiker, zout of vet vermijd je zoveel mogelijk.

Een aangepast eetpatroon om gezondheidsredenen, bijvoorbeeld zoutarm bij hoge bloeddruk of suikerarm bij diabetes. Je volgt het advies van de diëtist of arts nauwkeurig.

Een chronische ziekte waarbij het lichaam bloedsuiker niet goed regelt. Cliënten letten op voeding, beweging en medicijnen; jij signaleert duizeligheid of sufheid en meldt dit.

Een aandoening die langdurig of blijvend aanwezig is en meestal niet overgaat, zoals reuma of hartfalen. Zorg richt zich dan op zo lang mogelijk goed functioneren en kwaliteit van leven.

Het aanpassen van werk, hulpmiddelen en houding aan het lichaam om klachten te voorkomen. Denk aan een tilhulp gebruiken, het bed op hoogte zetten en niet voorover bukken.

Het verplaatsen van een cliënt van bijvoorbeeld bed naar stoel, met hulpmiddelen en de juiste techniek. Je vraagt eerst wat de cliënt zelf kan en voorkomt onnodig zwaar tillen.

Maatregelen om vallen te voorkomen, zoals losse kleedjes weghalen, goed licht, stevige schoenen en hulpmiddelen binnen bereik. Vallen is bij ouderen een veelvoorkomend risico.

Zorgen dat de omgeving en het handelen geen gevaar opleveren, bijvoorbeeld door scherpe messen op te ruimen, medicijnen af te sluiten en brandgangen vrij te houden.

Maatregelen om brand te voorkomen en bij brand snel te handelen, zoals vluchtroutes vrijhouden, rookmelders controleren en weten waar de blusmiddelen hangen.

Een incident of bijna-ongeluk direct doorgeven aan je leidinggevende en vastleggen in het rapport. Zo worden oorzaken onderzocht en kunnen herhaling en aansprakelijkheid worden voorkomen.

Een cliënt of groep ondersteunen bij een bezigheid, zoals koken, spelletje doen of wandelen. Je bereidt voor, legt uit, let op veiligheid en stimuleert eigen inbreng.

Een cliënt stimuleren om zelf iets te doen in plaats van het over te nemen. Dit bevordert zelfvertrouwen en vaardigheden, maar vraagt wel om haalbare stappen en geduld.

Een dagprogramma met activiteiten voor mensen die niet kunnen werken of naar school gaan. Het doel is structuur, contact en zinvol bezig zijn, afgestemd op mogelijkheden.

Zorg die aansluit bij wat de cliënt beleeft en belangrijk vindt, niet alleen bij wat lichamelijk nodig is. Bij dementie werk je bijvoorbeeld met muziek of herinneringen uit het verleden.

Een verzameling klachten waarbij het geheugen en denken achteruitgaan, meestal door een hersenaandoening. Je past communicatie en dagritme aan en houdt rekening met onzekerheid.

Het vermogen om zelfstandig dagelijkse dingen te doen, zoals wassen, koken en administratie. Je ondersteunt waar nodig en laat de cliënt doen wat nog lukt.

Een schriftelijk plan met afspraken over de zorg voor een cliënt: doelen, wat jij doet en wanneer. Je werkt volgens het plan en meldt veranderingen aan de verantwoordelijke zorgverlener.

Het vastleggen van wat je hebt gedaan en opgemerkt bij een cliënt, zodat collega's op de hoogte zijn. Schrijf feitelijk, kort en duidelijk, zonder oordeel of geruchten.

Overleg tussen verschillende zorgverleners over één cliënt, bijvoorbeeld verzorgende, arts en fysiotherapeut. Ieder brengt eigen kennis in om samen doelen af te spreken.

Hoe iemand zich lichamelijk en geestelijk voelt en of hij zich prettig en gewaardeerd voelt. Contact, respect en zinvolle bezigheden dragen hieraan bij.

Het gevoel dat je te weinig of te oppervlakkige contacten hebt en je daardoor alleen voelt. Je herkent signalen en zoekt samen naar passende sociale activiteiten.

Je verplaatsen in de gevoelens en situatie van een ander en daarop reageren. Je luistert zonder meteen te oordelen en laat merken dat je de cliënt begrijpt.

Het uitwisselen van informatie tussen jou en een ander, met woorden, stem en lichaamshouding. Duidelijk, rustig en respectvol praten voorkomt misverstanden in de zorg.

Gericht luisteren waarbij je doorvraagt en samenvat om te controleren of je de ander goed begrijpt. Je let ook op non-verbale signalen en onderbreekt niet.

De plicht om vertrouwelijke informatie over cliënten niet met anderen te delen, behalve als dat nodig is voor de zorg of wettelijk verplicht is. Dit geldt ook buiten het werk.

Het recht van een cliënt om zelf te bepalen welke informatie over hem bekend wordt. Je klopt aan, sluit de deur, dekt de cliënt af en deelt gegevens alleen met betrokkenen.

Iemand ongelijk behandelen op grond van bijvoorbeeld afkomst, geloof, geslacht of beperking. Als professional behandel je iedereen gelijk en spreek je anderen erop aan.

De ander serieus nemen en beleefd behandelen, ook als die anders denkt of leeft dan jij. Je vraagt toestemming, luistert naar wensen en respecteert grenzen.

Gedrag dat iemand als bedreigend, vernederend of grensoverschrijdend ervaart, zoals schelden of ongepaste aanrakingen. Je benoemt het, stopt het en meldt het volgens de afspraken.

Een onverwachte gebeurtenis met mogelijk schade of gevaar, zoals een val, agressie of medicatiefout. Je handelt direct, meldt het en legt het vast zodat het onderzocht kan worden.

Terugkijken op je eigen handelen: wat ging goed, wat kan beter en waarom. Je gebruikt feedback van collega's en cliënten om je beroepshouding verder te ontwikkelen.

Hoe je je gedraagt als professional: betrouwbaar, op tijd, netjes, discreet en aanspreekbaar. Je neemt verantwoordelijkheid voor je taken en houdt je aan afspraken.

Een concrete reactie op iemands gedrag of werk, met wat goed ging en wat anders kan. Je geeft het respectvol en ontvangt het open, zonder je meteen te verdedigen.