Mens en welzijn
Mens en welzijn gaat over je welbevinden en dat van de mensen die je begeleidt: je goed voelen, erbij horen, contact hebben en je veilig voelen. Het examen toetst of je welzijn signaleert, eenzaamheid herkent, mantelzorgers ziet en volgens de meldcode handelt bij onveiligheid.
Welzijn en eenzaamheid
- Welzijn kent meerdere kanten: lichamelijk, psychisch, sociaal en materieel (inkomen, woning).
- Emotionele eenzaamheid betekent een vertrouwd persoon missen; sociale eenzaamheid betekent contacten en gezelschap missen. De aanpak verschilt.
- Vraag naar wat iemand mist in plaats van meteen een groepsactiviteit te regelen.
- Stimuleer het eigen netwerk en hobby's; een activiteit die aansluit bij interesse houdt langer stand.
Mantelzorg en respijtzorg
- Mantelzorgers lopen risico op overbelasting: let op vermoeidheid, teruggetrokken gedrag en het wegvallen van eigen vrije tijd.
- Respijtzorg (tijdelijke overname, logeeropvang, dagbesteding) ontlast de mantelzorger; bespreek dit op tijd.
Onveiligheid signaleren
- Signalen van huiselijk geweld of ouderenmishandeling: blauwe plekken op ongewone plaatsen, angst voor bezoek, teruggetrokken gedrag, geldproblemen, verklaringen die niet kloppen.
- Volg de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling: signalen in kaart brengen, overleggen met een collega, gesprek met betrokkene, risico wegen, beslissen en handelen.
- Bij acuut gevaar bel je 112; bij twijfel vraag je advies bij Veilig Thuis.
Uitgewerkt voorbeeld
Mevrouw Yilmaz (78) woont alleen; haar zoon komt dagelijks en ziet er vermoeid uit. Ze weigert dagbesteding: het gaat wel. Stap 1: observeer en vraag - slecht slapen, weinig eten, weinig bezoek, een uitgeputte mantelzorger. Stap 2: vraag naar de wens: wat mist u het meest? Mogelijk contact in haar eigen taal. Stap 3: zoek een passende oplossing, bijvoorbeeld een koffieochtend met mensen met dezelfde achtergrond, en bespreek respijtzorg met de zoon. Stap 4: leg afspraken vast en evalueer.
Valkuilen
- Eenzaamheid oplossen met een groep terwijl iemand een vertrouwd persoon mist.
- Signalen zelf uitzoeken zonder de meldcode en zonder de veiligheid te waarborgen.
- De mantelzorger vergeten.