I85PREP
⌘ K
Nepal TSC Lower Secondary Teaching License study materials
Nepal TSC Lower Secondary Teaching License study resources

Nepal TSC Lower Secondary Teaching License practice questions

One question at a time. Build your Nepal TSC Lower Secondary Teaching License understanding.

First 50 of 199 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपाली वर्णमालामा 'क' देखि 'ह' सम्मका व्यञ्जनहरूलाई के भनिन्छ?

  1. स्वर वर्ण
  2. अर्धस्वर
  3. व्यञ्जन वर्ण Correct answer.
  4. संयुक्त वर्ण

Explanation

नेपाली वर्णमालामा स्वतन्त्र उच्चारण हुने वर्णलाई स्वर र स्वरको सहायताले उच्चारण हुने वर्णलाई व्यञ्जन भनिन्छ। 'क' देखि 'ह' सम्मका सबै वर्ण व्यञ्जन हुन् किनभने तिनको उच्चारणमा स्वरको सहयोग चाहिन्छ।

Question 2Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'रामले भात खायो' वाक्यमा 'ले' ले कुन व्याकरणिक अर्थ जनाउँछ?

  1. अधिकरण कारक
  2. सम्प्रदान कारक
  3. कर्ता कारक Correct answer.
  4. कर्म कारक

Explanation

कर्ता कारकले क्रियाको सम्पादन गर्ने व्यक्तिलाई जनाउँछ र सकर्मक भूतकालमा 'ले' विभक्ति प्रयोग हुन्छ। यहाँ भात खाने काम रामले गरेको हुनाले 'ले' कर्ता कारकको चिह्न हो।

Question 3Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

शब्दको अन्त्यमा आउने 'र' लाई के भनिन्छ?

  1. हलन्त
  2. पदेन य
  3. रेफ
  4. पदेन र Correct answer.

Explanation

शब्दको अन्त्यमा आउने 'र' लाई पदेन र भनिन्छ, जस्तै 'कर', 'घर' मा। यो शब्दको अन्तिम पदमा रहेको हुनाले यसलाई पदेन भनिएको हो।

Question 4Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले पुस्तक पढ्यो' वाक्यलाई कर्मवाच्यमा बदल्दा कुन रूप उपयुक्त हुन्छ?

  1. उसबाट पुस्तक पढियो। Correct answer.
  2. पुस्तकले उसलाई पढ्यो।
  3. उसले पुस्तक पढ्नेछ।
  4. उसलाई पुस्तक पढियो।

Explanation

कर्मवाच्यमा कर्तामा 'बाट' वा 'द्वारा' विभक्ति लाग्छ र क्रिया कर्मअनुसार चल्छ। 'उसबाट पुस्तक पढियो' मा कर्ता 'उसबाट' र कर्म 'पुस्तक' सही रूपमा रहेका छन्।

Question 5Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपालीमा 'सुन्दर' शब्द कुन शब्दवर्गमा पर्छ?

  1. नाम
  2. क्रियाविशेषण
  3. सर्वनाम
  4. विशेषण Correct answer.

Explanation

विशेषणले नामको गुण, अवस्था वा विशेषता बताउँछ। 'सुन्दर' ले कुनै नामको गुण बताउने हुनाले यो विशेषण हो, जस्तै 'सुन्दर फूल'।

Question 6Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'घाम लाग्यो, अनि हामी बाहिर निस्कियौं' वाक्यमा 'अनि' ले कुन सम्बन्ध जोडेको छ?

  1. कारण
  2. क्रम Correct answer.
  3. उद्देश्य
  4. विरोध

Explanation

'अनि' ले दुई क्रियाको क्रम वा पछिको घटना जनाउने संयोजक हो। यहाँ घाम लाग्ने र बाहिर निस्कने क्रम देखाइएको हुनाले यो क्रमबोधक सम्बन्ध हो।

Question 7Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपाली वर्णमालामा 'ज्ञ' कुन वर्णहरू मिलेर बनेको हो?

  1. ज् + ञ Correct answer.
  2. ग् + य
  3. ज् + य
  4. ज् + न

Explanation

'ज्ञ' संयुक्त वर्ण 'ज्' र 'ञ' मिलेर बन्छ र यसको उच्चारण 'ग्य' जस्तो हुन्छ। यो संयुक्ताक्षर परम्परागत रूपमा 'ज्' र 'ञ' को संयोजन मानिन्छ।

Question 8Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'हिमाल' शब्दको सही वर्णविच्छेद कुन हो?

  1. ह् + इ + म + आ + ल
  2. हि + मा + ल
  3. ह + ि + म + ा + ल Correct answer.
  4. ही + मा + ल

Explanation

वर्णविच्छेदमा प्रत्येक स्वर र व्यञ्जन छुट्ट्याइन्छ, कारक चिह्न वा मात्रा लगाइँदैन। 'हिमाल' मा 'ह', 'इ', 'म', 'आ', 'ल' गरी पाँच वर्ण पर्छन्, जसलाई 'ह + ि + म + ा + ल' लेखिन्छ।

Question 9Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'ऊ घर गयो' वाक्यमा 'ऊ' कुन सर्वनाम हो?

  1. प्रश्नवाचक सर्वनाम
  2. निजवाचक सर्वनाम
  3. सम्बन्धवाचक सर्वनाम
  4. पुरुषवाचक सर्वनाम Correct answer.

Explanation

पुरुषवाचक सर्वनामले वक्ता, श्रोता वा अन्य व्यक्तिलाई जनाउँछ। 'ऊ' तेस्रो पुरुषको एकवचन सर्वनाम हो, जसले अन्य व्यक्तिलाई संकेत गर्छ।

Question 10Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपालीमा 'पढाउनु' र 'पढ्नु' बीचको सम्बन्धलाई कुन शब्दले ठीक वर्णन गर्छ?

  1. दुवै समान अर्थका पर्यायवाची हुन्
  2. दुवै अकर्मक क्रिया हुन्
  3. पढाउनु मूल क्रिया र पढ्नु प्रेरणार्थक हो
  4. पढाउनु प्रेरणार्थक र पढ्नु मूल क्रिया हो Correct answer.

Explanation

प्रेरणार्थक क्रियाले अरूलाई काम गराउने अर्थ दिन्छ र मूल क्रियामा 'आउ' वा 'औ' जोडेर बनाइन्छ। 'पढ्नु' मूल क्रिया हो भने 'पढाउनु' ले अरूलाई पढाउने अर्थ दिने प्रेरणार्थक रूप हो।

Question 11Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'राम्रो' शब्दको तुलनात्मक रूप कुन हो?

  1. राम्रा
  2. राम्रोभन्दा राम्रो Correct answer.
  3. राम्रोतम
  4. राम्रै

Explanation

नेपालीमा तुलनात्मक रूप जनाउन 'भन्दा' जोडेर दुई वस्तुको तुलना गरिन्छ। 'राम्रोभन्दा राम्रो' ले एउटालाई अर्कोभन्दा बढी गुण भएको देखाउँछ।

Question 12Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले भने, "म भोलि आउँछु।"' वाक्यमा उद्धरण चिह्नको प्रयोग कुन प्रकारको हो?

  1. आंशिक उद्धरण
  2. सन्दर्भ उद्धरण
  3. अप्रत्यक्ष उद्धरण
  4. प्रत्यक्ष उद्धरण Correct answer.

Explanation

प्रत्यक्ष उद्धरणमा वक्ताको मूल वाक्य जस्ताको तस्तै उद्धरण चिह्नभित्र राखिन्छ। यहाँ 'म भोलि आउँछु' भन्ने मूल वाक्य सीधै उद्धृत भएको हुनाले यो प्रत्यक्ष उद्धरण हो।

Question 13Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपालीमा 'गइयो', 'खाइयो' जस्ता क्रियारूपले कुन वाच्य जनाउँछन्?

  1. कर्तृवाच्य
  2. भाववाच्य Correct answer.
  3. प्रेरणार्थक वाच्य
  4. कर्मवाच्य

Explanation

भाववाच्यमा कर्ता अप्रकट रहन्छ र क्रिया नपुंसक लिङ्गको एकवचनमा जस्तो रूपमा प्रयोग हुन्छ। 'गइयो' र 'खाइयो' मा कसले गर्यो भन्ने कर्ता उल्लेख छैन, केवल काम भएको भाव जनाइएको छ।

Question 14Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'आकाशमा बादल तैरिरहेका छन्' वाक्यमा कुन अलंकार प्रयोग भएको छ?

  1. उपमा
  2. अनुप्रास
  3. रूपक
  4. मानवीकरण Correct answer.

Explanation

मानवीकरण अलंकारमा प्रकृतिका निर्जीव वस्तुलाई मानिसको जस्तो क्रिया दिइन्छ। बादललाई 'तैरिरहेका' भनेर मानिसले पौडी खेल्ने जस्तो क्रिया दिइएको हुनाले यो मानवीकरण हो।

Question 15Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'सत्य' शब्दको विपरीतार्थक शब्द कुन हो?

  1. सत्यता
  2. सत्यवादी
  3. सत्
  4. असत्य Correct answer.

Explanation

विपरीतार्थक शब्दले कुनै शब्दको उल्टो अर्थ दिन्छ। 'सत्य' को उल्टो अर्थ दिने शब्द 'असत्य' हो, जुन 'अ' उपसर्ग जोडेर बनेको छ।

Question 16Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'विद्यालय' शब्दमा कुन उपसर्ग र प्रत्यय पाइन्छ?

  1. विद् + यालय
  2. वि + द्यालय
  3. विद्या + आलय Correct answer.
  4. विद्या + लय

Explanation

नेपालीमा संस्कृतबाट आएका केही शब्द दुई स्वतन्त्र शब्द मिलेर बन्छन्, जसलाई सन्धि भनिन्छ। 'विद्यालय' मा 'विद्या' र 'आलय' (घर) मिलेर 'विद्याको घर' अर्थ दिन्छ।

Question 17Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपालीमा वाक्यको सामान्य क्रम कुन हो?

  1. कर्ता + क्रिया + कर्म
  2. क्रिया + कर्ता + कर्म
  3. कर्म + क्रिया + कर्ता
  4. कर्ता + कर्म + क्रिया Correct answer.

Explanation

नेपाली भाषा कर्ता–कर्म–क्रिया (SOV) क्रम प्रयोग गर्ने भाषा हो। सामान्य वाक्यमा पहिले कर्ता, त्यसपछि कर्म र अन्त्यमा क्रिया आउँछ, जस्तै 'रामले भात खायो'।

Question 18Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले धेरै मिहिनेत गर्‍यो तर सफल हुन सकेन' वाक्यमा 'तर' ले जनाउने सम्बन्ध कुन हो?

  1. कारण
  2. शर्त
  3. परिणाम
  4. विरोध Correct answer.

Explanation

'तर' विरोध जनाउने संयोजक हो, जसले दुई विपरीत विचार जोड्छ। यहाँ मिहिनेत गर्ने सकारात्मक पक्ष र सफल नहुने नकारात्मक पक्षबीच विरोध देखाइएको छ।

Question 19Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'पुस्तक पढ्नु राम्रो बानी हो' वाक्यमा 'पढ्नु' कुन पद हो?

  1. क्रियापद
  2. क्रियाविशेषण
  3. विशेषण
  4. नामपद Correct answer.

Explanation

क्रियाको 'नु' अन्त्य भएको रूपलाई क्रियार्थक नाम भनिन्छ, जसले कामको नाम जनाउँछ। यहाँ 'पढ्नु' वाक्यको कर्ताको रूपमा नामपद जस्तै काम गरिरहेको छ।

Question 20Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपालीमा 'सधैं' शब्दले कुन कालको अर्थ जनाउँछ?

  1. वर्तमानकाल
  2. भविष्यत्काल
  3. भूतकाल
  4. कालातीत Correct answer.

Explanation

'सधैं' ले समयको सीमा नभएको, सबै कालमा लागू हुने अर्थ दिन्छ। यसले भूत, वर्तमान वा भविष्य कुनै एउटा कालमा मात्र सीमित नगरी कालातीत भाव जनाउँछ।

Question 21Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'मेरो घर काठमाडौंमा छ' वाक्यमा 'मा' ले कुन कारक जनाउँछ?

  1. सम्बोधन कारक
  2. अधिकरण कारक Correct answer.
  3. करण कारक
  4. सम्बन्ध कारक

Explanation

अधिकरण कारकले क्रियाको आधार वा स्थान जनाउँछ र 'मा', 'माथि', 'भित्र' जस्ता विभक्तिले चिनिन्छ। घर काठमाडौंमा रहेको स्थान जनाइएको हुनाले यो अधिकरण कारक हो।

Question 22Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'राम र श्याम दुवै विद्यालय गए' वाक्यमा 'र' ले कुन अर्थ जनाउँछ?

  1. कारण
  2. समुच्चय Correct answer.
  3. विकल्प
  4. विरोध

Explanation

'र' समुच्चयबोधक संयोजक हो, जसले दुई वा बढी पदलाई जोडेर सँगै समावेश गर्छ। यहाँ राम र श्याम दुवै गएको हुनाले दुवैलाई एकै समूहमा समेटिएको छ।

Question 23Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले मलाई पुस्तक दियो' वाक्यमा 'मलाई' कुन कारक हो?

  1. अपादान कारक
  2. कर्म कारक
  3. कर्ता कारक
  4. सम्प्रदान कारक Correct answer.

Explanation

सम्प्रदान कारकले दिने–लिने कार्यमा पाउने पक्षलाई जनाउँछ र 'लाई' विभक्तिले चिनिन्छ। यहाँ पुस्तक पाउने व्यक्ति 'म' भएको हुनाले 'मलाई' सम्प्रदान कारक हो।

Question 24Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'बालकहरू खेलिरहेका छन्' वाक्यमा 'हरू' ले कुन व्याकरणिक अर्थ दिन्छ?

  1. पुरुष
  2. लिङ्ग
  3. आदर
  4. वचन Correct answer.

Explanation

'हरू' प्रत्ययले नामको बहुवचन जनाउँछ। 'बालक' एकवचन हो भने 'बालकहरू' ले एकभन्दा बढी बालक भएको वचन देखाउँछ।

Question 25Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'हावाले रुख हल्लायो' वाक्यको कर्ता कुन हो?

  1. रुख
  2. हावाले Correct answer.
  3. हावा
  4. हल्लायो

Explanation

कर्ता भनेको क्रियाको सम्पादन गर्ने पद हो, जसले सकर्मक भूतकालमा 'ले' विभक्ति लिन्छ। यहाँ रुख हल्लाउने काम हावाले गरेको हुनाले 'हावाले' कर्ता हो।

Question 26Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपाली व्याकरणअनुसार 'रामले भात खायो' वाक्यमा 'रामले' ले जनाउने कारक र विभक्ति कुन हुन्?

  1. कर्म कारक, 'लाई' विभक्ति
  2. सम्प्रदान कारक, 'लाई' विभक्ति
  3. कर्ता कारक, 'ले' विभक्ति Correct answer.
  4. अधिकरण कारक, 'मा' विभक्ति

Explanation

क्रियाको काम गर्ने व्यक्ति कर्ता हो, र सकर्मक क्रियासँग कर्तामा 'ले' विभक्ति लाग्छ। यहाँ भात खाने काम रामले गरेको हुनाले 'रामले' कर्ता कारक हो।

Question 27Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले मेरो किताब चोर्‍यो' वाक्यलाई कर्मवाच्यमा बदल्दा कुन रूप उपयुक्त हुन्छ?

  1. मेरो किताब उसले चोर्‍यो
  2. उसले किताब चोर्न गयो
  3. मेरो किताब उसबाट चोरियो Correct answer.
  4. मेरो किताब चोर्ने उसै हो

Explanation

कर्मवाच्यमा कर्म कर्ताको स्थानमा आउँछ र क्रिया कर्मअनुसार चल्छ; पुरानो कर्तामा 'बाट' वा 'द्वारा' लाग्छ। त्यसैले 'मेरो किताब उसबाट चोरियो' उपयुक्त कर्मवाच्य रूप हो।

Question 28Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपालीमा 'छ' र 'छन्' को प्रयोगबारे कुन भनाइ सही छ?

  1. 'छ' सधैं बहुवचन कर्तासँग मात्र प्रयोग हुन्छ
  2. दुवैले भूतकालको कार्य जनाउँछन्
  3. दुवै जनावाचक क्रियापद हुन् र कर्ताको वचनअनुसार बदलिन्छन् Correct answer.
  4. 'छन्' एकवचन कर्तासँग पनि अनिवार्य लाग्छ

Explanation

'छ' एकवचन र 'छन्' बहुवचन कर्तासँग मिल्ने जनावाचक क्रियापद हुन्, जसले कर्ताको वचनअनुसार रूप फेर्छन्। जस्तै 'केटा छ' र 'केटाहरू छन्'।

Question 29Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'सूर्य अस्ताउँदै गर्दा पश्चिमी आकाश रातो भयो' वाक्यमा प्रयुक्त मुख्य अलंकार कुन हो?

  1. अनुप्रास
  2. उपमा Correct answer.
  3. रूपक
  4. यमक

Explanation

यहाँ आकाशको रातो रङलाई प्रत्यक्ष रूपमा वर्णन गरिएको छैन, तर 'सूर्य अस्ताउँदै गर्दा' भन्ने तुलनात्मक सन्दर्भले दृश्यलाई उपमाको आभास दिन्छ। वास्तवमा यो वाक्यमा प्रकृतिवर्णन छ र उपमाको स्पष्ट 'जस्तै/सरि' चिह्न नभए पनि तुलनात्मक बिम्ब प्रधान छ।

Question 30Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपाली वर्णमालामा स्वर वर्णको संख्या कति मानिन्छ?

  1. १३ Correct answer.
  2. १२
  3. १०
  4. ११

Explanation

नेपाली वर्णमालामा ११ स्वर वर्ण र ३३ व्यञ्जन वर्ण गरी ४४ वर्ण मानिन्छन्। केही स्रोतमा स्वरलाई ११ नै भनिए पनि 'अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ए, ऐ, ओ, औ' गरी ११ स्वर हुन्।

Question 31Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'विद्यार्थी' शब्दको सही सन्धिविच्छेद कुन हो?

  1. विद्या + र्थी
  2. विद्य + आर्थी
  3. विद् + यार्थी
  4. विद्या + अर्थी Correct answer.

Explanation

'विद्यार्थी' मा 'विद्या' र 'अर्थी' जोडिँदा 'आ' र 'अ' मिलेर 'आ' बनेको छ, जुन दीर्घ सन्धिको उदाहरण हो। त्यसैले सही विच्छेद 'विद्या + अर्थी' हो।

Question 32Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'रातो रङको झन्डा फहराइयो' वाक्यमा 'रातो' ले कुन पदको काम गरेको छ?

  1. क्रियाविशेषण
  2. क्रियापद
  3. सम्बन्धसूचक
  4. विशेषण Correct answer.

Explanation

'रातो' ले 'झन्डा' नामको गुण वा विशेषता बताएको छ, त्यसैले यो विशेषण पद हो। विशेषणले नामको गुण, अवस्था वा संख्या जनाउँछ।

Question 33Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले भने, "म भोलि आउँछु।"' वाक्यमा उद्धरण चिह्नभित्रको क्रियापद कुन पुरुष र वचनमा छ?

  1. प्रथम पुरुष, एकवचन Correct answer.
  2. प्रथम पुरुष, बहुवचन
  3. द्वितीय पुरुष, एकवचन
  4. तृतीय पुरुष, बहुवचन

Explanation

उद्धरणभित्र 'म' सर्वनाम प्रयोग भएको छ र क्रिया 'आउँछु' ले वक्ता आफैंलाई जनाउँछ, त्यसैले यो प्रथम पुरुष एकवचन हो। उद्धरणभित्रको वक्ता आफ्नै बारेमा बोल्दै छ।

Question 34Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'राम्ररी' र 'राम्रो' बीचको व्याकरणिक भिन्नता कुन हो?

  1. दुवै विशेषण हुन्
  2. दुवै क्रियाविशेषण हुन्
  3. 'राम्ररी' नाम हो, 'राम्रो' क्रिया
  4. 'राम्ररी' क्रियाविशेषण हो, 'राम्रो' विशेषण Correct answer.

Explanation

'राम्रो' ले नामको गुण बताउने विशेषण हो, जबकि 'राम्ररी' ले क्रियाको तरिका बताउने क्रियाविशेषण हो। जस्तै 'राम्रो केटा' र 'राम्ररी पढ्यो' मा यी फरक पदमा प्रयोग भएका छन्।

Question 35Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'आकाशमा बादल तैरिरहेका छन्' वाक्यमा कुन अलंकारको स्पष्ट सङ्केत छ?

  1. रूपक
  2. अतिशयोक्ति
  3. अनुप्रास Correct answer.
  4. उपमा

Explanation

'आकाशमा बादल' मा 'आ' र 'ब' जस्ता ध्वनिको पुनरावृत्ति तथा लयिलो पुनरुक्तिले अनुप्रासको सङ्केत दिन्छ। अनुप्रासमा एउटै वर्णको आवृत्तिले वाक्यमा ध्वनि-सौन्दर्य ल्याउँछ।

Question 36Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले भने, "म भोलि आउँछु।"' मा उद्धरण चिह्नको प्रयोग कुन प्रकारको हो?

  1. अप्रत्यक्ष उद्धरण
  2. प्रत्यक्ष उद्धरण Correct answer.
  3. सन्दर्भ उद्धरण
  4. पुनरुक्ति

Explanation

वक्ताको मूल भनाइलाई जस्ताको तस्तै उद्धरण चिह्नभित्र राख्ने प्रयोग प्रत्यक्ष उद्धरण हो। यहाँ 'म भोलि आउँछु' भन्ने वाक्य वक्ताको मूल भनाइका रूपमा उद्धृत छ।

Question 37Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'गइयो', 'खाइयो' जस्ता क्रियारूपले कुन वाच्य जनाउँछन्?

  1. कर्तृवाच्य
  2. भाववाच्य Correct answer.
  3. कर्मवाच्य
  4. प्रेरणार्थक

Explanation

'गइयो' र 'खाइयो' जस्ता रूपमा कर्ता अगाडि नआई कार्यको भाव मात्र प्रकट हुन्छ, त्यसैले यी भाववाच्यका उदाहरण हुन्। भाववाच्यमा क्रिया सधैं तृतीय पुरुष एकवचनमा रहन्छ।

Question 38Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपालीमा 'विद्यालय जान्छु' र 'विद्यालय जान्छौ' बीचको भिन्नता कुन व्याकरणिक तत्वले निर्धारण गर्छ?

  1. वाच्य र भाव
  2. काल र पक्ष
  3. पुरुष र वचन Correct answer.
  4. कारक र विभक्ति

Explanation

क्रियापदको अन्त्यमा रहने 'छु' र 'छौ' प्रत्ययले कर्ताको पुरुष (प्रथम/द्वितीय) र वचन (एकवचन/बहुवचन) देखाउँछन्। काल दुवैमा वर्तमान नै छ, वाच्य र कारकको भिन्नता यहाँ लागू हुँदैन। त्यसैले भिन्नता पुरुष र वचनले निर्धारण गर्छ।

Question 39Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले पत्र लेख्यो' वाक्यलाई कर्मवाच्यमा रूपान्तरण गर्दा नेपालीको मानक रूप कुन हुन्छ?

  1. पत्र लेख्ने उसले हो
  2. उसद्वारा पत्र लेखियो Correct answer.
  3. पत्रले उसलाई लेख्यो
  4. उसले पत्र लेखियो

Explanation

कर्मवाच्यमा कर्म कर्ताको स्थानमा आउँछ र पुरानो कर्तामा 'द्वारा' जोडिन्छ, क्रिया सकर्मक भूतकालीन कर्मवाच्य रूप 'लेखियो' हुन्छ। त्यसैले 'उसद्वारा पत्र लेखियो' मानक रूप हो।

Question 40Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपाली वर्णमालामा 'क' देखि 'ज्ञ' सम्म गणना गर्दा व्यञ्जन वर्णको संख्या कति मानिन्छ?

  1. ३५ Correct answer.
  2. ३२
  3. ३३
  4. ३६

Explanation

नेपाली वर्णमालामा क, ख, ग, घ, ङ बाट सुरु गरी ज्ञ सम्म ३५ व्यञ्जन वर्ण मानिन्छ। यसमा पाँच वर्गका २५ र अन्त्यस्थ तथा ऊष्म वर्ण गरी १० वटा पर्छन्।

Question 41Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'हिमालय' शब्दको सही सन्धिविच्छेद कुन हो?

  1. हिम + आलय Correct answer.
  2. हिम + अलय
  3. हिमा + लय
  4. हिमाल + य

Explanation

'हिम' को अन्त्यमा रहेको अ स्वर र 'आलय' को आ स्वर मिलेर दीर्घ 'आ' बनेको छ, जसलाई दीर्घ सन्धि भनिन्छ। त्यसैले विच्छेद गर्दा 'हिम + आलय' पाइन्छ।

Question 42Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'चन्द्रमा जस्तो मुहार' भनाइमा प्रयुक्त अलंकार कुन हो?

  1. उपमा Correct answer.
  2. रूपक
  3. अनुप्रास
  4. अतिशयोक्ति

Explanation

'जस्तो' जस्ता वाचक शब्दले उपमेय (मुहार) र उपमान (चन्द्रमा) बीच समानता देखाउँदा उपमा अलंकार हुन्छ। यहाँ दुवै पद छुट्टै रहेका छन्, त्यसैले अभेदको सम्बन्ध देखाउने रूपक होइन।

Question 43Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'सधैं सत्य बोल्नु' भन्ने वाक्यांशमा 'बोल्नु' पदको व्याकरणिक भूमिका के हो?

  1. विशेषण
  2. क्रियार्थक संज्ञा Correct answer.
  3. क्रियापद
  4. नामयोगी

Explanation

धातुमा 'नु' प्रत्यय लागेर बनेको 'बोल्नु' ले यहाँ क्रियाको अर्थ बोके पनि वाक्यमा संज्ञाको काम गर्छ, त्यसैले यो क्रियार्थक संज्ञा हो। यसले कर्ता वा कर्मको स्थानमा आएर नामझैं व्यवहार गर्छ।

Question 44Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

नेपालीमा 'मैले भात खाइसकें' र 'मैले भात खाँदै छु' बीचको मुख्य भिन्नता कुन व्याकरणिक कोटिले देखाउँछ?

  1. पक्ष (aspect) Correct answer.
  2. वचन
  3. लिङ्ग
  4. कारक

Explanation

'खाइसकें' ले कार्य पूरा भइसकेको (पूर्ण पक्ष) देखाउँछ भने 'खाँदै छु' ले कार्य जारी रहेको (अपूर्ण पक्ष) देखाउँछ। दुवै वाक्यमा कर्ता 'मैले' नै छ, त्यसैले भिन्नता पक्षले निर्धारण गर्छ।

Question 45Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'राम र श्याम' मा प्रयुक्त 'र' ले कुन सम्बन्ध जनाउँछ?

  1. विरोध
  2. समुच्चय Correct answer.
  3. विकल्प
  4. कारण

Explanation

'र' संयोजकले दुई वा दुईभन्दा बढी पद वा वाक्यांशलाई जोडेर समुच्चय (संयोजन) को अर्थ दिन्छ। यसले विरोध वा विकल्पको सम्बन्ध देखाउँदैन।

Question 46Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

कुन वाक्यमा 'ले' ले करण कारक जनाएको छ?

  1. उसले कलमले लेख्यो Correct answer.
  2. शिक्षकले पाठ पढाए
  3. उसले भात खायो
  4. बालकले खेलौना फोड्यो

Explanation

करण कारकले कार्य गर्न प्रयोग हुने साधन जनाउँछ; 'कलमले लेख्यो' मा कलम साधन हो। अन्य वाक्यमा 'ले' ले कर्ता कारक जनाउँछ।

Question 47Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'सूर्य पूर्वबाट उदाउँछ' वाक्यमा 'पूर्वबाट' ले कुन कारक जनाउँछ?

  1. अपादान Correct answer.
  2. अधिकरण
  3. सम्प्रदान
  4. कर्म

Explanation

अपादान कारकले कुनै वस्तु वा स्थानबाट अलग हुने वा सुरु हुने बिन्दु जनाउँछ; सूर्य पूर्वबाट निस्कन्छ। 'बाट' विभक्ति यसै कारकको सूचक हो।

Question 48Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'विद्यार्थीहरूले पुस्तक पढे' वाक्यमा 'हरू' ले कुन अर्थ दिन्छ?

  1. एकवचन
  2. बहुवचन Correct answer.
  3. सम्मान
  4. स्त्रीलिङ्ग

Explanation

'हरू' बहुवचन सूचक प्रत्यय हो, जसले एकभन्दा बढी विद्यार्थी रहेको देखाउँछ। यसले लिङ्ग वा सम्मानको भेद जनाउँदैन।

Question 49Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'बालक रोयो' वाक्यलाई बहुवचनमा बदल्दा क्रियापदको सही रूप कुन हुन्छ?

  1. बालकहरू रोइन्
  2. बालकहरू रोइयो
  3. बालकहरू रोए Correct answer.
  4. बालकहरू रोयो

Explanation

कर्ता बहुवचन भएपछि क्रियापदले पनि बहुवचन रूप लिनुपर्छ, त्यसैले 'रोए' उपयुक्त हुन्छ। नेपालीमा कर्ता र क्रियापदबीच वचनको अन्वय (agreement) अनिवार्य मानिन्छ।

Question 50Subject-Specific Content Knowledge (chosen teaching subject, e.g. Nepali, English, Mathematics, Science, Social Studies)

'उसले भने, "म भोलि आउँछु।"' मा उद्धरणभित्रको क्रियापदको पुरुष र वचन कुन हो?

  1. तृतीय पुरुष, बहुवचन
  2. प्रथम पुरुष, एकवचन Correct answer.
  3. प्रथम पुरुष, बहुवचन
  4. द्वितीय पुरुष, एकवचन

Explanation

उद्धरणभित्र वक्ता आफैंलाई जनाउने 'म' सर्वनाम छ र क्रियापद 'आउँछु' ले प्रथम पुरुष एकवचनको प्रत्यय 'छु' बोकेको छ। त्यसैले उद्धरणभित्र प्रथम पुरुष एकवचन हो।