Polish B1 State Certificate Exam cheat sheet

Każde nagranie odtwarzane jest dwukrotnie: pierwsze słuchanie służy rozpoznaniu sytuacji i rozmówców, drugie - uzupełnieniu liczb, godzin i nazw.

Powtarzające się typy zadań: wybór wielokrotny A/B/C, prawda–fałsz, dopasowanie informacji do osoby lub miejsca, uzupełnianie tabeli.

Teksty: krótkie rozmowy (zakupy, podróż, wizyta u lekarza), komunikaty (dworzec, lotnisko, sklep) oraz fragmenty audycji radiowych i wywiady.

Informacja szczegółowa bywa podana nie wprost: „o wpół do siódmej” = 6:30, „za kwadrans” = 15 minut później, „koło południa” = około 12:00.

Sygnały korekty: „właściwie”, „a propos”, „swoją drogą”, „zaraz, nie” - poprawna odpowiedź dotyczy zwykle wersji podanej po korekcie.

Negacja jest częstym punktem testowym: „wcale nie”, „nigdy”, „ani… ani”, „zamiast” - trzeba ustalić, czego mówiący nie robi lub nie chce.

Funkcje wypowiedzi: prośba („Czy mógłby Pan…”), propozycja („Może byśmy…”), odmowa („Niestety, obawiam się, że…”), ostrzeżenie („Uwaga, proszę…”).

Dystraktory liczbowe różnią się jedną cyfrą lub jednostką (17:30 / 19:30, 15 zł / 50 zł) - w trakcie słuchania notuj cyfry, nie całe zdania.

Zestaw obejmuje kilka tekstów o różnej długości: ogłoszenia i ulotki, e-mail lub list, formularz oraz tekst publicystyczny (artykuł, wywiad).

Typy zadań: dopasowanie nagłówków do akapitów, wybór wielokrotny, prawda–fałsz, uzupełnianie luk zdaniami z banku, porządkowanie fragmentów.

Poprawna odpowiedź prawie zawsze jest parafrazą: „drogi” → „kosztowny”, „odwołany” → „nie odbędzie się”; dosłowne powtórzenie z tekstu bywa dystraktorem.

W zadaniach z bankiem zdań decydują zaimki i spójniki: „on”, „ten”, „dlatego”, „jednak” muszą wskazywać na konkretny rzeczownik lub relację z sąsiedniego zdania.

Nagłówek akapitu streszcza jego główną myśl; zdanie wprowadzające akapit bywa przykładem, a nie tezą całego akapitu.

W ogłoszeniach kluczowe są określenia warunku i terminu: „od zaraz”, „do końca miesiąca”, „pod warunkiem że”, „chyba że”, „za darmo”, „do uzgodnienia”.

Pytania o intencję („W jakim celu…”) rozstrzyga funkcja tekstu: reklama zachęca, ulotka informuje lub ostrzega, ogłoszenie poszukuje lub oferuje.

Uwaga na informacje prawdziwe, ale nieaktualne lub dotyczące innej osoby - to najczęstszy typ dystraktora w zadaniach prawda–fałsz.

Siedem przypadków i pytania: mianownik (kto? co?), dopełniacz (kogo? czego?), celownik (komu? czemu?), biernik (kogo? co?), narzędnik (z kim? z czym?), miejscownik (o kim? o czym?), wołacz (formy adresatywne).

Dopełniacz występuje po: „nie ma”, „do”, „od”, „z”, „bez”, „dla”, po liczebnikach od pięciu wzwyż oraz po czasownikach zaprzeczonych („nie mam czasu”).

Biernik równa się mianownikowi dla rzeczowników nieżywotnych rodzaju męskiego („mam nowy telefon”), a dla żeńskich przybiera końcówkę -ę („mam nową książkę”).

Miejscownik zawsze łączy się z przyimkiem („w Polsce”, „o pracy”); po „w/na” miejscownik oznacza miejsce, a biernik - kierunek („idę na pocztę”).

Aspekt: dokonany (zrobić, napisać) = czynność zakończona, brak czasu teraźniejszego, przyszłość prosta „zrobię”; niedokonany (robić) = trwanie i powtarzalność, przyszłość złożona „będę robić”.

Liczebniki: 2–4 + mianownik liczby mnogiej („dwa domy”, „trzy kobiety”), 5+ + dopełniacz liczby mnogiej („pięć domów”, „sześć kobiet”).

Czasowniki ruchu: iść/jechać (jednorazowo, teraz) przeciwstawiają się parom chodzić/jeździć (powtarzalnie, ogólnie); „chodzić” znaczy też „iść pieszo”.

Stopniowanie: regularne -szy/-ejszy (nowy → nowszy), nieregularne: dobry → lepszy, zły → gorszy, duży → większy, mały → mniejszy.

Zaimki osobowe mają formy krótkie i długie: „mi/mnie”, „ci/tobie”, „go/jego”; formy długie po przyimku i na początku zdania, krótkie w środku („Daj mi to”).

Kryteria oceny: realizacja wszystkich punktów polecenia, spójność i organizacja tekstu, zasób środków językowych, poprawność gramatyczna i ortograficzna.

Dwie typowe formy: krótki tekst użytkowy (e-mail, notatka, ogłoszenie) oraz dłuższa wypowiedź (list prywatny, opis, relacja z wydarzenia).

List formalny: „Szanowna Pani” / „Szanowny Panie” → treść → „Z poważaniem” + podpis; konsekwentnie forma „Pan/Pani” z czasownikiem w trzeciej osobie.

List nieformalny: „Cześć” / „Kochana Anno” → przedstawienie sprawy → „Pozdrawiam” / „Ściskam”; dozwolone formy na „ty” i styl potoczny.

Spójność budują spójniki i wyrażenia: „ponieważ”, „dlatego”, „jednak”, „chociaż”, „ponadto”, „po pierwsze… po drugie”, „w końcu”.

Czasy w relacji: przeszły („pojechałem, zwiedziłem”); plany: „zamierzam + bezokolicznik”, „planuję + bezokolicznik”, „będę + bezokolicznik”.

Tekst znacznie krótszy od wymaganego traci punkty za treść, a powtarzanie słów polecenia nie zastępuje własnej, rozwiniętej wypowiedzi.

Egzamin ustny ma formę rozmowy z egzaminatorem: zdający wykonuje zadania monologowe, a następnie rozmowę sterowaną (odgrywanie roli).

Typowe zadania: opis ilustracji, wypowiedź na temat z listy (rodzina, praca, podróże, zdrowie) oraz rozmowa sytuacyjna, np. zakup biletu, rezerwacja, wizyta u lekarza.

Kryteria: komunikatywność (realizacja funkcji), płynność, zasób słownictwa, poprawność gramatyczna, wymowa i intonacja.

Opis ilustracji: „Na zdjęciu widzę…”, „W tle…”, „Na pierwszym planie…”, „Z prawej strony…”, „Osoby te prawdopodobnie…”.

Funkcje w rozmowie sterowanej: pytanie („Ile kosztuje…?”), prośba („Czy mógłby Pan…?”), propozycja („Może…?”), akceptacja („Świetny pomysł”), odmowa z uzasadnieniem („Niestety nie mogę, ponieważ…”).

Grzeczność: tryb warunkowy („chciałbym”, „czy mógłbym”) i formy „Pan/Pani” z czasownikiem w trzeciej osobie; ich brak w rozmowie z nieznajomym obniża realizację zadania.

Akcent wyrazowy pada zwykle na sylabę przedostatnią; samogłoski nosowe ą i ę są wymawiane z rezonansem nosowym, a przed b/p realizują się jako [om]/[em].