Prawo cywilne – roszczenia, umowy i przedawnienie
Zakres i metoda
Egzamin adwokacki z prawa cywilnego sprawdza umiejętność przełożenia stanu faktycznego na roszczenie: kto, od kogo, na jakiej podstawie i w jakim terminie może żądać ochrony. Liczy się wskazanie przepisu, ciężaru dowodu i skutków upływu czasu, a nie ogólne omówienie instytucji.
Rdzeń
- Czynność prawna: oświadczenie woli, forma, przedstawicielstwo; wada oświadczenia może prowadzić do nieważności albo wzruszalności.
- Niewykonanie umowy rodzi odpowiedzialność kontraktową z art. 471 KC; delikt z art. 415 KC wymaga winy, szkody i związku przyczynowego.
- Przedawnienie: art. 118 KC – 6 lat ogólnie, 3 lata dla roszczeń okresowych i związanych z działalnością gospodarczą; delikt – 3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i sprawcy, nie później niż 20 lat od zdarzenia (art. 442^1 KC).
- Bezpodstawne wzbogacenie (art. 405 KC) jest subsydiarne wobec ważnej podstawy prawnej.
Przykład
W 2010 r. doszło do uszkodzenia ciała; poszkodowany dowiedział się o szkodzie i sprawcy w 2022 r. Trzyletni termin z art. 442^1 §1 KC upływa w 2025 r., a granica 20 lat od zdarzenia przypada w 2030 r. Roszczenie przedawni się więc w 2025 r.; pozew z 2026 r. napotka skuteczny zarzut przedawnienia.
Pułapki
Mylenie przedawnienia z wygaśnięciem prawa; traktowanie rękojmi i gwarancji jako tego samego; przyjmowanie, że pełnomocnictwo ogólne obejmuje każdą czynność; pomijanie, że termin deliktowy liczy się od dowiedzenia się, a nie od samego zdarzenia.