Prawo rzeczowe i spadkowe – własność, księgi i zachowek
Co trzeba umieć
Część rzeczowa sprawdza nabycie i ochronę praw na rzeczach, a spadkowa – przejście majątku na wypadek śmierci. W zadaniu liczy się rozróżnienie własności, posiadania, służebności i hipoteki oraz prawidłowe ustalenie kręgu spadkobierców.
Rdzeń
- Nieruchomość można nabyć m.in. przez umowę, zasiedzenie lub dziedziczenie; rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę w dobrej wierze.
- Posiadanie to faktyczne władztwo; samoistne posiadanie nieruchomości przez wymagany czas może prowadzić do zasiedzenia.
- Testament holograficzny musi być własnoręcznie napisany, podpisany i opatrzony datą; testament notarialny ma inną formę.
- Dziedziczenie ustawowe ma pierwszeństwo tylko przy braku ważnego testamentu; zachowek przysługuje osobom pominiętym w testamencie, które należałyby do kręgu spadkobierców ustawowych.
Przykład
Spadkodawca miał żonę i dwoje dorosłych dzieci. Testamentem przeznaczył cały majątek żonie. Udziały ustawowe wynoszą po 1/3 dla żony i każdego dziecka. Dziecku należy się zachowek w wysokości połowy udziału spadkowego, czyli 1/6 majątku (art. 991 §1 KC). Jeżeli dziecko byłoby trwale niezdolne do pracy, zachowek mógłby wynosić 2/3 udziału.
Pułapki
Uznawanie testamentu bez daty za ważny; mieszanie zapisu z powołaniem do spadku; pomijanie różnicy między zasiedzeniem a nabyciem od właściciela; obliczanie zachowku od całego majątku zamiast od udziału spadkowego.