Prawo nieruchomości, prawo rzeczowe i księgi wieczyste
Zakres
Prawo nieruchomości, rzeczowe i księgi wieczyste sprawdza przeniesienie własności, ograniczone prawa rzeczowe, współwłasność i postępowanie wieczystoksięgowe. Notariusz kwalifikuje przedmiot czynności: nieruchomość, część składową, lokal, udział.
Reguły
- Nieruchomością jest grunt oraz budynki trwale z gruntem związane (art. 46 KC). Części składowe nie mogą być odrębnym przedmiotem obrotu.
- Przeniesienie własności nieruchomości wymaga aktu notarialnego; wpis do księgi wieczystej ma znaczenie dla rękojmi wiary publicznej i skuteczności wobec osób trzecich.
- Ograniczone prawa rzeczowe, w tym hipoteka i służebność gruntowa, powstają z chwilą wpisu do księgi wieczystej, chyba że przepis stanowi inaczej.
- Współwłasność może być ułamkowa lub łączna; zniesienie współwłasności wymaga zgody współwłaścicieli, a sąd orzeka, gdy nie dojdzie do porozumienia.
Przykład
Właściciele dwóch działek ustanawiają służebność drogi koniecznej. W akcie notarialnym oznaczają nieruchomość władnącą i obciążoną, przebieg drogi i wynagrodzenie. Służebność gruntowa powstaje z chwilą wpisu do księgi wieczystej nieruchomości obciążonej. Notariusz składa wniosek o wpis i poucza o skutkach.
Pułapki
Mylenie służebności osobistej z gruntową, pominięcie wpisu przy ograniczonym prawie rzeczowym oraz błędne oznaczenie nieruchomości. Nie wolno przenosić własności części składowej bez gruntu.