Prawo Unii Europejskiej
Zakres materiału
Trzeba znać charakter prawny UE, źródła prawa (pierwotne: traktaty; wtórne: rozporządzenia, dyrektywy, decyzje; oraz akty niewiążące), zasady: kompetencji powierzonych, pomocniczości, proporcjonalności, pierwszeństwa i skutku bezpośredniego prawa UE.
Instytucje i procedury
- Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada UE, Komisja Europejska, Trybunał Sprawiedliwości UE, Europejski Bank Centralny, Trybunał Obrachunkowy.
- Skarga o stwierdzenie nieważności, skarga na bezczynność, skarga odszkodowawcza, odesłanie prejudycjalne, skarga na naruszenie traktatów przeciw państwu członkowskiemu.
- Swoboda przepływu osób, towarów, usług i kapitału oraz obywatelstwo UE.
Pułapki egzaminacyjne
Najczęściej mylone: rozporządzenie (wiąże w całości i stosuje się bezpośrednio) vs dyrektywa (wiąże co do celu, wymaga implementacji). Mylone są też role Rady Europejskiej (wytycza kierunki) i Rady UE (współstanowi). Uważaj na pytania o skutek bezpośredni dyrektywy - działa wertykalnie wobec państwa, nie horyzontalnie między jednostkami.
Przykład / reguła
Reguła: jeśli akt wiąże „co do celu” i wymaga transpozycji - to dyrektywa. Jeśli wiąże „w całości i bezpośrednio” - to rozporządzenie. Pytania o pierwszeństwo prawa UE rozstrzygaj przez pryzmat skutku bezpośredniego i wykładni zgodnej.
Wskazówka
Przy instytucjach pytaj: kto inicjuje (Komisja), kto stanowi (Parlament + Rada), kto sądzi (TSUE).