KSAP Civil Service Exam study guide
KSAP Civil Service Exam · Work through your exam, one topic at a time.
The Krajowy egzamin w służbie cywilnej (national civil service examination) is the Polish state examination that candidates must pass to be appointed to the mianowany (appointed) corps of the służba cywilna - the professional, apolitical civil service that staffs ministries, central offices and voivodeship offices. It is meant for people who already work in public administration or intend to build a career there and want the job security, defined career path and status that appointed officials hold. The KSAP Civil Service Exam study guide has 10 sections and about 2,344 words.
01Prawo konstytucyjne i ustrój RP
Kandydat musi swobodnie poruszać się po zasadach ustrojowych: suwerenności narodu, podziale władz, państwie prawa, konstytucyjności, legalizmie i pomocniczości. Kluczowe instytucje to Sejm, Senat, Prezydent, Rada Ministrów, sądy i trybunały oraz organy kontroli (NIK, RPO, KRRiT).
268 words, about 1 min02Prawo administracyjne i postępowanie administracyjne
Rdzeń stanowi Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) oraz materialne prawo administracyjne. Trzeba znać zasady ogólne (praworządności, proporcjonalności, informowania, czynnego udziału stron, szybkości, trwałości decyzji), pojęcia: strona, organ, właściwość, decyzja, postanowienie, zaświadczenie, milczące załatwienie sprawy.
246 words, about 1 min03Prawo cywilne i prawo pracy
Z prawa cywilnego: zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych, osoby prawne, czynność prawna i jej wady (błąd, podstęp, groźba), przedawnienie, zobowiązania, umowy, odpowiedzialność deliktowa i kontraktowa, własność i posiadanie. Z prawa pracy: nawiązanie i rozwiązanie stosunku pracy, rodzaje umów, okres wypowiedzenia, czas pracy, urlopy, wynagrodzenie, odpowiedzialność porządkowa i materialna pracownika, mobbing i dyskryminacja, rola PIP i sądu pracy.
278 words, about 1 min04Prawo Unii Europejskiej
Trzeba znać charakter prawny UE, źródła prawa (pierwotne: traktaty; wtórne: rozporządzenia, dyrektywy, decyzje; oraz akty niewiążące), zasady: kompetencji powierzonych, pomocniczości, proporcjonalności, pierwszeństwa i skutku bezpośredniego prawa UE. Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada UE, Komisja Europejska, Trybunał Sprawiedliwości UE, Europejski Bank Centralny, Trybunał Obrachunkowy.
230 words, about 1 min05Zarządzanie publiczne i finanse publiczne
Zarządzanie publiczne: funkcje państwa, modele administracji (biurokratyczny, menedżerski - New Public Management, governance), planowanie strategiczne, zarządzanie przez cele i wyniki, kontrola zarządcza, budżet zadaniowy, audyt wewnętrzny. Finanse publiczne: pojęcie środków publicznych, budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego, klasyfikacja budżetowa (działy, rozdziały, paragrafy), zasady budżetowe (równowagi, zupełności, jawności, jedności, szczegółowości), Wieloletnia Prognoza Finansowa, dług publiczny i progi ostrożnościowe, dyscyplina finansów publicznych.
208 words, about 1 min06Ekonomia i statystyka
Ekonomia: popyt i podaż, równowaga rynkowa, elastyczność, rodzaje rynków, PKB i jego pomiar, inflacja i deflacja, bezrobocie (frykcyjne, strukturalne, cykliczne), polityka fiskalna i monetarna, funkcje pieniądza, bank centralny, bilans płatniczy, kurs walutowy. Statystyka: populacja i próba, miary tendencji centralnej (średnia, mediana, dominanta), miary rozproszenia (wariancja, odchylenie standardowe), wskaźniki dynamiki, indeksy, korelacja a przyczynowość, błąd próby.
199 words, under 1 min07Organizacja i funkcjonowanie służby cywilnej
Trzeba znać pojęcie korpusu służby cywilnej, podział na urzędników i pracowników, zasady naboru (konkurs, otwartość, konkurencyjność), mianowanie i umowę o pracę, oceny okresowe, awans i podnoszenie kwalifikacji, postępowanie dyscyplinarne, obowiązki i ograniczenia (np. zakaz dodatkowego zatrudnienia bez zgody), a także organizację urzędów i rolę Szefa Służby Cywilnej.
236 words, about 1 min08Etyka i kultura urzędnicza
Kandydat powinien znać zasady etyki służby cywilnej: bezstronność, neutralność polityczna, rzetelność, jawność, odpowiedzialność, godność zawodu, zakaz korupcji i konfliktu interesów, ochronę interesu publicznego, równe traktowanie interesantów. Konflikt interesów: sytuacja, w której interes prywatny może wpłynąć na bezstronność; wymaga ujawnienia i wyłączenia.
226 words, about 1 min09Wiedza o społeczeństwie i sprawy międzynarodowe
Ustrój społeczny i polityczny: demokracja, konstytucjonalizm, partie polityczne, system wyborczy, społeczeństwo obywatelskie, organizacje pozarządowe, samorząd terytorialny. Sprawy międzynarodowe: ONZ i jej organy, NATO, Rada Europy, OBWE, Unia Europejska, organizacje gospodarcze (WTO, MFW, Bank Światowy), prawa człowieka i ich ochrona.
225 words, about 1 min10Technologie informacyjne i komunikacyjne
Podstawy pracy z komputerem i siecią: systemy operacyjne, pliki i foldery, pakiety biurowe (edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, prezentacje), poczta elektroniczna, przeglądarki, chmura, bezpieczeństwo informacji, ochrona danych osobowych (RODO), e-administracja (ePUAP, profil zaufany, podpis elektroniczny), dostępność cyfrowa. Bezpieczeństwo: silne hasła, uwierzytelnianie dwuskładnikowe, phishing, ransomware, aktualizacje, kopie zapasowe.
228 words, about 1 min