Chemia analityczna i praca laboratoryjna
Chemia analityczna i praca laboratoryjna obejmuje identyfikację substancji, obliczenia analityczne, opis doświadczeń i analizę wyników. Matura sprawdza, czy kandydat umie zaplanować bezpieczne doświadczenie, rozdzielić obserwację od wniosku oraz ocenić wiarygodność pomiaru.
Identyfikacja substancji
- Barwa płomienia: sód żółta, potas fioletowa, wapń ceglasta, miedź zielono-niebieska.
- Kationy strącaj wodorotlenkami lub amoniakiem; aniony identyfikuj solami srebra i baru, z kontrolą rozpuszczalności osadu w kwasie.
- Gazy: wodór daje charakterystyczny wybuch, tlen podtrzymuje palenie, tlenek węgla(IV) mętni wodę wapienną.
Obliczenia i opis doświadczenia
- W miareczkowaniu n = cV; użyj średniej z wyników zgodnych, a objętość przelicz na dm3.
- Opis doświadczenia powinien zawierać cel, próbę kontrolną, zmienne, obserwacje, obliczenia i wniosek.
- Niepewność wyniku zależy od odczytu biurety, pipety i stężenia titranta.
Przykład
Na zmiareczkowanie 25,00 cm3 HCl zużyto 24,50 cm3 NaOH o stężeniu 0,100 mol/dm3. n(NaOH) = 0,100 * 0,02450 = 0,002450 mol. Reakcja HCl + NaOH -> NaCl + H2O przebiega 1:1, więc n(HCl) = 0,002450 mol. c(HCl) = 0,002450/0,02500 = 0,0980 mol/dm3. Wynik podaj z trzema cyframi znaczącymi, zgodnie z danymi.
Pułapki
- Odczyt biurety z górnej krawędzi menisku zamiast dolnej.
- Nieprzeliczenie cm3 na dm3 przed wzorem c = n/V.
- Mylenie obserwacji z wnioskiem, np. zapis osadu zamiast wniosku o jonach.
- Pomijanie próby ślepej i błędów systematycznych.
- Uśrednianie wyników wyraźnie odbiegających bez wyjaśnienia.