Poland Category B Theory Test study materials
Poland Category B Theory Test study resources

Poland Category B Theory Test key terms

Poland Category B Theory Test · Get comfortable with the vocabulary.

Znak zakazu

Okrągła tablica z czerwoną obwódką lub niebieskim tłem, która zakazuje określonego zachowania, na przykład przekraczania prędkości albo wyprzedzania. Obowiązuje od miejsca ustawienia do odwołania innym znakiem, skrzyżowaniem lub końcem drogi.

Related: Znak nakazu, Linia ciągła
Znak nakazu

Niebieska okrągła tablica narzucająca kierowcy konkretne zachowanie, takie jak minimalna prędkość, kierunek jazdy czy obowiązek ustąpienia. Niestosowanie się do nakazu jest wykroczeniem zagrożonym mandatem i punktami karnymi.

Related: Znak zakazu, Znak ostrzegawczy
Znak ostrzegawczy

Żółty trójkąt z czerwoną obwódką ustawiony przed miejscem niebezpiecznym, na przykład zakrętem, przejściem dla pieszych lub zwężeniem jezdni. Ostrzega o zagrożeniu, ale sam nie zmienia pierwszeństwa ani nie wprowadza zakazu.

Related: Znak nakazu, Prędkość bezpieczna
Znak informacyjny

Niebieska lub zielona tablica prostokątna przekazująca kierowcy informacje o drogach, miejscowościach, obiektach i ułatwieniach. Nie nakazuje ani nie zakazuje zachowania, lecz pomaga w orientacji i planowaniu trasy.

Related: Znak ostrzegawczy, Droga ekspresowa
Linia ciągła

Biała linia namalowana wzdłuż jezdni, której nie wolno przekraczać ani najeżdżać kołami. Oddziela kierunki ruchu lub wyznacza krawędź jezdni i jest sygnałem drogowym tak samo wiążącym jak znak pionowy.

Related: Linia przerywana, Znak zakazu
Linia przerywana

Biała linia z przerwami, którą wolno przekraczać, gdy jest to bezpieczne i dozwolone, na przykład przy wyprzedzaniu lub zmianie pasa. Jej kształt i gęstość przerw informują o charakterze oznakowania drogi.

Related: Linia ciągła, Wyprzedzanie
Pierwszeństwo przejazdu

Obowiązek ustalenia, który pojazd lub pieszy ma prawo wjechać na skrzyżowanie lub przejście jako pierwszy. Na skrzyżowaniu bez znaków stosuje się regułę prawej ręki, a pojazd szynowy ma pierwszeństwo przed innymi.

Related: Reguła prawej ręki, Skrzyżowanie równorzędne
Reguła prawej ręki

Zasada stosowana na skrzyżowaniu równorzędnym: kierujący ustępuje pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. Nie dotyczy pojazdów szynowych, które mają pierwszeństwo niezależnie od strony nadjeżdżania.

Related: Skrzyżowanie równorzędne, Pierwszeństwo przejazdu
Skrzyżowanie równorzędne

Skrzyżowanie dróg o tej samej klasie, na którym żaden znak ani sygnał nie wskazuje pierwszeństwa. Obowiązuje na nim reguła prawej ręki, chyba że wjazd odbywa się z drogi podporządkowanej.

Related: Reguła prawej ręki, Pierwszeństwo przejazdu
Sygnał żółty migający

Sygnał świetlny ostrzegający o zmianie programu lub o skrzyżowaniu sterowanym nietypowo. Zezwala na wjazd, ale wymaga zachowania szczególnej ostrożności i stosowania się do znaków pionowych oraz zasad pierwszeństwa.

Related: Sygnalizacja świetlna, Pierwszeństwo przejazdu
Sygnalizacja świetlna

Zestaw sygnałów świetlnych nadawanych w określonej kolejności, który reguluje ruch na skrzyżowaniu, przejściu lub pasie. Sygnały świetlne mają pierwszeństwo przed znakami pionowymi, a kierujący musi zatrzymać się przed linią warunkową.

Related: Sygnał żółty migający, Linia warunkowa
Strefa zamieszkania

Obszar oznaczony znakiem, w którym pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem, a prędkość jest ograniczona do 20 km/h. Parkowanie dozwolone jest tylko w wyznaczonych miejscach, a dzieci mogą bawić się na całej szerokości drogi.

Related: Strefa ruchu, Prędkość dopuszczalna
Strefa ruchu

Obszar oznaczony znakiem, na którym obowiązują wszystkie przepisy ruchu drogowego, a pieszy nie ma pierwszeństwa przed pojazdem. Wjeżdżający musi ustąpić pierwszeństwa pojazdom już znajdującym się w strefie.

Related: Strefa zamieszkania, Pierwszeństwo przejazdu
Prędkość dopuszczalna

Maksymalna prędkość dozwolona na danym odcinku drogi, wynikająca z przepisów ogólnych lub znaku. W Polsce wynosi 50 km/h w terenie zabudowanym, 90 km/h poza nim i 140 km/h na autostradzie, chyba że znak stanowi inaczej.

Related: Prędkość bezpieczna, Autostrada
Prędkość bezpieczna

Prędkość dostosowana do warunków drogowych, widoczności, natężenia ruchu i stanu nawierzchni, pozwalająca zatrzymać pojazd przed przeszkodą. Może być niższa od dopuszczalnej i kierowca ma obowiązek ją zmniejszyć w razie zagrożenia.

Related: Droga hamowania, Prędkość dopuszczalna
Droga hamowania

Odległość, jaką pojazd pokonuje od rozpoczęcia hamowania do całkowitego zatrzymania. Rośnie z kwadratem prędkości, więc podwojenie prędkości wydłuża ją około czterokrotnie, zwłaszcza na mokrej nawierzchni.

Related: Prędkość bezpieczna, Czas reakcji kierowcy
Czas reakcji kierowcy

Czas między spostrzeżeniem zagrożenia a rozpoczęciem działania, wynoszący zwykle od 0,8 do 1,5 sekundy i wydłużający się przy zmęczeniu, alkoholu lub rozproszeniu uwagi. W tym czasie pojazd porusza się bez hamowania.

Related: Droga hamowania, Zmęczenie kierowcy
Martwe pole

Obszar wokół pojazdu niewidoczny w lusterkach ani bezpośrednio przez kierującego, szczególnie duży w samochodach ciężarowych i autobusach. Przed zmianą pasa trzeba sprawdzić to miejsce obrotem głowy, aby nie potrącić innego uczestnika ruchu.

Related: Zmiana pasa ruchu, Lusterko boczne
Akwaplanacja

Utrata przyczepności kół na skutek warstwy wody między oponą a jezdnią, prowadząca do poślizgu i utraty sterowności. Zapobiega jej zmniejszenie prędkości oraz opony o odpowiednim bieżniku i ciśnieniu.

Related: Głębokość bieżnika, Prędkość bezpieczna
Podsterowność

Zachowanie pojazdu, w którym przednie koła tracą przyczepność i samochód jedzie szerzej, niż wynika to ze skrętu kół. Kierowca powinien wtedy zmniejszyć prędkość i łagodnie skorygować tor jazdy, unikając gwałtownego hamowania.

Related: Nadsterowność, System ESP
Nadsterowność

Zachowanie pojazdu, w którym tylna oś traci przyczepność i samochód obraca się wokół osi pionowej bardziej niż wynika to ze skrętu kół. Wymaga szybkiej, łagodnej korekty kierownicą i unikania gwałtownego dodawania gazu.

Related: Podsterowność, System ESP
System ESP

Elektroniczny układ stabilizacji toru jazdy, który wykrywa poślizg i przyhamowuje poszczególne koła, aby utrzymać pojazd na zamierzonym torze. Wspiera kierowcę, ale nie zastępuje dostosowania prędkości do warunków.

Related: Podsterowność, Nadsterowność
System ABS

Układ zapobiegający blokowaniu kół podczas hamowania, który utrzymuje ich obrót i pozwala zachować sterowność. Na mokrej lub śliskiej nawierzchni skraca drogę hamowania i umożliwia omijanie przeszkody.

Related: Droga hamowania, System ESP
Głębokość bieżnika

Wysokość rzeźby opony mierzona w rowkach, która odprowadza wodę i zapewnia przyczepność. W Polsce minimalna dopuszczalna głębokość wynosi 1,6 mm, ale zaleca się wymianę opony przy 3-4 mm.

Related: Akwaplanacja, Ciśnienie w oponach
Ciśnienie w oponach

Wartość ciśnienia powietrza w oponie zalecana przez producenta pojazdu, podana zwykle na naklejce w drzwiach lub w instrukcji. Zbyt niskie ciśnienie zwiększa zużycie paliwa, wydłuża drogę hamowania i przyspiesza zużycie opony.

Related: Głębokość bieżnika, Ekojazda
Światła mijania

Światła przednie o ograniczonym zasięgu, które oświetlają drogę bez oślepiania innych kierowców. W Polsce obowiązkowe przez całą dobę, także w dzień, niezależnie od warunków atmosferycznych.

Related: Światła drogowe, Obowiązek jazdy na światłach
Światła drogowe

Światła przednie o dużym zasięgu i jasności, używane poza terenem zabudowanym, gdy nie ma ryzyka oślepienia innych. Należy ich używać tylko wtedy, gdy droga jest wolna od ruchu nadjeżdżającego i poprzedzającego.

Related: Światła mijania, Oślepianie
Oślepianie

Chwilowa utrata widoczności wywołana zbyt jasnym światłem, na przykład drogowym lub przeciwmgłowym tylnym w warunkach dobrej widoczności. Powoduje niebezpieczną utratę orientacji, dlatego światła trzeba przełączać i wyłączać zgodnie z przepisami.

Related: Światła drogowe, Światła przeciwmgłowe
Pierwsza pomoc przedmedyczna

Zestaw czynności podejmowanych przez świadka zdarzenia przed przybyciem służb ratowniczych, obejmujący zabezpieczenie miejsca, wezwanie pomocy i podstawowe czynności resuscytacyjne. Udzielenie pomocy jest obowiązkiem prawnym, a jego zaniechanie podlega karze.

Related: Resuscytacja krążeniowo-oddechowa, Numer alarmowy 112
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Zestaw uciśnięć klatki piersiowej i oddechów ratowniczych przywracających krążenie i oddychanie u osoby nieprzytomnej. U dorosłych stosuje się rytm 30 uciśnięć na 2 oddechy, a uciśnięcia wykonuje się na głębokość 5-6 cm.

Related: Pierwsza pomoc przedmedyczna, Pozycja boczna ustalona
Pozycja boczna ustalona

Ułożenie nieprzytomnej osoby oddychającej na boku, które zapobiega zapadaniu języka i zachłyśnięciu. Stosuje się ją u poszkodowanych z oddechem, po upewnieniu się, że nie ma urazu kręgosłupa wymagającego unieruchomienia.

Related: Resuscytacja krążeniowo-oddechowa, Pierwsza pomoc przedmedyczna
Numer alarmowy 112

Bezpłatny numer telefonu łączący ze służbami ratowniczymi w całej Unii Europejskiej. Dzwoniąc, należy podać miejsce zdarzenia, liczbę poszkodowanych, rodzaj obrażeń i swoje dane, a następnie nie rozłączać się bez polecenia dyspozytora.

Related: Pierwsza pomoc przedmedyczna, Obowiązek udzielenia pomocy
Obowiązek udzielenia pomocy

Prawny nakaz niesienia pomocy osobie w stanie zagrożenia życia lub zdrowia, wynikający z Kodeksu karnego. Nieudzielenie pomocy, gdy było to możliwe bez narażania siebie, podlega karze pozbawienia wolności do trzech lat.

Related: Numer alarmowy 112, Pierwsza pomoc przedmedyczna
Prawo jazdy kategorii B

Dokument uprawniający do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, z wyjątkiem autobusu, oraz zespołem pojazdów o masie do 4,25 tony. Wydawane po zdaniu egzaminu teoretycznego i praktycznego oraz spełnieniu wymagań wieku i zdrowia.

Related: Okres próbny, Punkty karne
Okres próbny

Dwulatek po uzyskaniu prawa jazdy, w którym młody kierowca podlega dodatkowym ograniczeniom, na przykład zakazowi przekraczania prędkości 50 km/h w terenie zabudowanym i pracy zarobkowej za kierownicą. Naruszenie przepisów może wydłużyć ten okres.

Related: Prawo jazdy kategorii B, Punkty karne
Punkty karne

System ewidencji naruszeń przepisów ruchu drogowego, w którym kierowca otrzymuje punkty za popełnione wykroczenia. Przekroczenie limitu 24 punktów powoduje utratę uprawnień i konieczność ponownego zdania egzaminu.

Related: Mandat karny, Prawo jazdy kategorii B
Mandat karny

Kara pieniężna nakładana przez policję lub straż miejską za wykroczenie drogowe, taka jak przekroczenie prędkości czy nieustąpienie pierwszeństwa. Wysokość mandatu zależy od rodzaju naruszenia i może być połączona z punktami karnymi.

Related: Punkty karne, Prędkość dopuszczalna
Ekojazda

Styl prowadzenia pojazdu ograniczający zużycie paliwa i emisję spalin poprzez płynną jazdę, wczesną zmianę biegów i przewidywanie sytuacji na drodze. Zmniejsza koszty eksploatacji i hałas, a także poprawia bezpieczeństwo dzięki łagodniejszym manewrom.

Related: Ciśnienie w oponach, Hamowanie silnikiem
Hamowanie silnikiem

Technika zwalniania polegająca na zdjęciu nogi z gazu i pozostawieniu włączonego biegu, dzięki czemu opór silnika ogranicza prędkość bez zużycia paliwa. W nowoczesnych pojazdach odcięcie dopływu paliwa następuje przy hamowaniu silnikiem.

Related: Ekojazda, Prędkość bezpieczna